Tin tứcĐộng thái diễn ra sau khi cả hai bị tòa án Bangladesh kết án tử hình vắng mặt với hình thức treo cổ vì tội ác chống loài người. Đây là lần đầu tiên trong nhiều năm, một cựu thủ tướng Bangladesh bị tuyên án tử hình, gây chú ý đặc biệt trong khu vực Nam Á.
Bà Hasina hiện sống lưu vong ở Ấn Độ từ tháng 8 năm ngoái, trong khi vị trí hiện tại của ông Kamal chưa được xác định, nhưng giới chức Bangladesh cho biết ông này cũng đang có mặt tại Ấn Độ.
Trong tuyên bố, chính quyền Dhaka nhấn mạnh việc dẫn độ là “trách nhiệm bắt buộc” của Ấn Độ và cảnh báo rằng việc cấp quy chế tị nạn cho những cá nhân này sẽ là “hành động cực kỳ thiếu thân thiện” và là sự xúc phạm nghiêm trọng đối với công lý.
Phản ứng từ phía New Delhi vẫn còn thận trọng. Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết đã nắm thông tin về phán quyết của Bangladesh đối với bà Hasina, nhưng không đề cập trực tiếp tới khả năng dẫn độ. “Ấn Độ vẫn cam kết vì lợi ích tốt nhất của người dân Bangladesh, bao gồm hòa bình, dân chủ, hòa nhập và ổn định,” tuyên bố của Bộ Ngoại giao nước này nêu rõ.
Vụ việc bắt nguồn từ làn sóng biểu tình bùng phát ở Bangladesh từ tháng 7/2024, nhằm phản đối chính sách phân bổ hạn ngạch viên chức của chính quyền bà Hasina.
Cuộc biểu tình nhanh chóng leo thang thành bạo loạn sau khi bà Hasina ra lệnh cảnh sát sử dụng đạn thật, khiến ít nhất 300 người thiệt mạng, trong đó ngày 4/8/2024 ghi nhận 94 người chết trong các vụ đụng độ giữa lực lượng an ninh và sinh viên, thanh niên. Một ngày sau, bà Hasina tuyên bố từ chức và rời đất nước sang Ấn Độ bằng trực thăng.
Ấn Độ và Bangladesh có mối quan hệ ngoại giao chặt chẽ dưới thời chính quyền bà Hasina, với bà được xem là đồng minh chiến lược. Gia đình cựu thủ tướng cũng có mối quan hệ thân thiết với New Delhi. Tuy nhiên, sau khi bà Hasina bị lật đổ, quan hệ giữa Ấn Độ và chính quyền mới ở Bangladesh trở nên căng thẳng hơn.
Đây không phải là lần đầu tiên bà Hasina sống lưu vong tại Ấn Độ. Vào những năm 1970, sau cuộc đảo chính quân sự khiến bố và nhiều thành viên trong gia đình bị sát hại, bà và em gái từng tị nạn tại quốc gia láng giềng này.
Hiện Bangladesh dựa vào hiệp ước dẫn độ ký với Ấn Độ năm 2013, theo đó yêu cầu hai bên dẫn độ các cá nhân bị buộc tội hoặc kết án đã bỏ trốn sang lãnh thổ của nước kia. Tuy nhiên, chưa rõ liệu Ấn Độ có thực thi nghĩa vụ dẫn độ đối với bà Hasina trong bối cảnh nhạy cảm chính trị và quan hệ ngoại giao hiện nay hay không.
Giới quan sát nhận định tình hình hiện tại đặt New Delhi vào thế khó xử: nếu dẫn độ bà Hasina, Ấn Độ có thể làm căng thẳng quan hệ với những đồng minh cũ trong khu vực, nhưng từ chối có thể khiến quan hệ với chính quyền hiện tại ở Dhaka xấu đi nghiêm trọng. Vụ việc tiếp tục được theo dõi sát sao, bởi nó có thể ảnh hưởng lâu dài tới chính trị Bangladesh cũng như quan hệ song phương giữa hai nước láng giềng đông dân nhất Nam Á.