Tin tứcTại Brussels, giao thông công cộng dự kiến bắt đầu tê liệt từ 22h đêm 23/11 (giờ địa phương). Các dịch vụ công sẽ gần như dừng hoạt động trong ngày 25/11, trong khi khu vực tư nhân được kêu gọi tham gia mạnh mẽ vào ngày 26/11 tạo nên ba ngày gần như “đóng băng” trên diện rộng.
Nguyên nhân trực tiếp của làn sóng đình công là chuỗi biện pháp cải cách do chính phủ liên bang và các chính quyền vùng khởi xướng, tác động sâu rộng lên nhiều nhóm dân cư: người thất nghiệp, người nghỉ hưu, lao động ca đêm, giáo viên, nhân viên nhà trẻ và nhiều lực lượng công vụ then chốt.
Các nghiệp đoàn cho rằng gói cải cách này làm xói mòn quyền lợi xã hội và an sinh vốn được xây dựng trong nhiều thập kỷ.
Theo các tổ chức công đoàn, điều khiến phong trào bùng phát không chỉ nằm ở nội dung cải cách, mà còn là thái độ “im lặng khó chấp nhận” từ phía chính quyền.
Ông Olivier Valentin, Tổng thư ký Liên đoàn Công đoàn tự do Bỉ, cho biết sau cuộc huy động lớn ngày 14/10, các công đoàn đã gửi thư đề nghị gặp Thủ tướng và các Phó thủ tướng để trình bày lo ngại của người dân nhưng hoàn toàn không nhận được phản hồi. Sự phớt lờ này được xem là “giọt nước tràn ly” khiến các công đoàn quyết tâm đẩy phong trào lên mức chưa từng có.
Ông Thierry Bodson, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Bỉ, gọi đây là “cuộc huy động lịch sử” vì ba lý do. Thứ nhất, cuộc tổng đình công dự kiến kéo dài 3 ngày liên tiếp điều hiếm thấy trong đời sống chính trị - xã hội Bỉ.
Thứ hai, đây là kết quả của 11 tháng vận động liên tục, với mạng lưới công đoàn mở rộng, vươn ra khỏi các ngành nghề truyền thống.
Thứ ba, thông điệp phản đối các biện pháp thắt lưng buộc bụng lần này đã lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, trong khi chính phủ gần như vẫn giữ im lặng.
Bà Marie-Hélène Ska, Tổng thư ký Liên đoàn Công đoàn Thiên Chúa giáo, cho rằng cách điều hành hiện tại thể hiện “sự từ bỏ chính trị”, khi nhà chức trách không còn tìm kiếm các giải pháp mới, mà lặp lại các biện pháp cắt giảm chi tiêu quen thuộc. Theo bà, toàn bộ xã hội Bỉ đang bị cuốn vào làn sóng bất mãn, khi giáo viên, thẩm phán, bác sĩ cùng lên tiếng, tạo cảm giác một hệ thống đang dần rạn nứt.
Phạm vi ảnh hưởng của cải cách được dự báo rất rộng nên phong trào đình công có khả năng thu hút đông đảo tầng lớp tham gia. Một trong những điểm khiến dư luận chú ý là kế hoạch điều chỉnh lại cơ chế “lương theo chỉ số” vốn tự động tăng lương theo mức lạm phát, giúp bảo vệ sức mua của người lao động.
Việc hạn chế hoặc bãi bỏ cơ chế này khiến nhiều người lo ngại thu nhập thực tế sẽ giảm trong khi chi phí sinh hoạt vẫn tăng.
Ngoài ra, các cải cách về lương hưu khiến cả người đang làm việc và người sắp về hưu đều cảm thấy bất an. Những thay đổi trong hệ thống giáo dục ảnh hưởng trực tiếp đến giáo viên, học sinh và phụ huynh. Hệ thống giáo dục nói tiếng Hà Lan vốn ít khi đình công cũng dự kiến tham gia trong hai ngày, cho thấy mức độ lan tỏa và độ sâu của làn sóng phản đối lần này.
