Tin tứcCác đòn tập kích của Mỹ và Israel hôm 28/2 khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng. Những ngày sau đó, Mỹ - Israel tiếp tục không kích các mục tiêu quân sự, chính trị trọng yếu của Tehran.
Iran đã phát động chiến dịch đáp trả bằng việc phóng tên lửa đạn đạo và UAV vào mục tiêu Mỹ, Israel trên khắp Trung Đông, làm gián đoạn hàng không khu vực và khiến hoạt động qua Eo biển Hormuz gần như tê liệt.
Theo Vali Nasr, thành viên Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp Johns Hopkins, khi không thể so sánh sức mạnh quân sự, Iran tìm cách gây rối loạn kinh tế Vùng Vịnh, đẩy giá năng lượng và lạm phát toàn cầu tăng cao nhằm gây sức ép buộc Tổng thống Donald Trump và đồng minh chấm dứt chiến dịch.
Ông nhận định: "Cuộc chiến đã trở thành bài kiểm tra về ý chí và sức chịu đựng. Iran đang đối mặt với những lực lượng quân sự có ưu thế vượt trội, vì vậy chiến lược của họ là thử thách ý chí của đối phương bằng cách mở rộng chiến trường, làm phức tạp hóa cuộc chiến và gia tăng rủi ro cho nền kinh tế thế giới".
Ali Vaez, Giám đốc chương trình Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, cho rằng Tehran muốn các nước dầu mỏ giàu có cũng chịu tác động chiến sự để tạo sức ép dư luận. Ông Vaez nhấn mạnh "Đối với Iran, sự tồn vong của chế độ là chiến thắng, ngay cả khi chiến thắng đó phải đánh đổi bằng tổn thất rất lớn và gây đổ vỡ quan hệ với các nước láng giềng".
Các căn cứ và cơ sở ngoại giao Mỹ ở Vùng Vịnh liên tiếp bị tập kích. Một cuộc tấn công UAV vào căn cứ tại Kuwait khiến 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng; ba tiêm kích F-15 bị bắn rơi do hỏa lực đồng minh.
Ravi Chaudhary, cựu quan chức không quân Mỹ, đánh giá kho tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung của Iran, các phi đội UAV tự sát Shahed, cũng như năng lực tác chiến không gian mạng và tác chiến điện tử của Iran đang tạo sức ép lớn lên hệ thống phòng thủ Mỹ.
Iran đồng thời đẩy mạnh tác chiến phi đối xứng, mở rộng chiến dịch tập kích sang các cơ sở hạ tầng cung ứng phần lớn dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. UAV của Iran gây cháy tại một trung tâm dầu mỏ ở Arab Saudi, trong khi các đòn khác buộc Qatar tạm ngừng sản xuất khí hóa lỏng (LNG). Ít nhất 4 tàu hàng bị tấn công bằng "vật thể bay lạ" gần bờ biển UAE và Oman khi đi qua Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển ít nhất 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên của thế giới.
Dù được Mỹ và các nước Vùng Vịnh bảo vệ, hệ thống phòng không khu vực đang chịu áp lực lớn trước số lượng tên lửa và UAV dày đặc. Một số quốc gia lo ngại cạn kiệt tên lửa đánh chặn đắt tiền. Quan chức quân sự cấp cao Mỹ thừa nhận "Vũ khí Iran có khả năng vươn tới các cơ sở và tài sản cố định của chúng ta trong khu vực. Đó có thể là các tòa nhà đại sứ quán hoặc bất cứ thứ gì treo cờ Mỹ".
Ngày 2/3, Ali Larijani, thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, tuyên bố Tehran "đã chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc chiến lâu dài".
Daniel Byman, giám đốc Chương trình Chiến tranh, Mối đe dọa phi truyền thống và Khủng bố thuộc tổ chức CSIS, cho hay Mỹ và đồng minh có quá nhiều mục tiêu cần bảo vệ trong khi đạn Patriot hạn chế. Trong 4 ngày đầu xung đột, gần 2.500 tên lửa phòng không được phóng đi, trong khi đó tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ trong cả năm 2025 chỉ xuất xưởng tổng cộng 620 quả tên lửa PAC-3 cho tổ hợp Patriot. Theo nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady, đây là "cuộc chạy đua với thời gian" khi Mỹ và đồng minh tìm cách phá hủy kho tên lửa Iran trước khi nguồn đánh chặn suy giảm.
Tuy nhiên, rủi ro với Tehran cũng gia tăng. Ông Trump ngày 2/3 tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch ít nhất 4-5 tuần và không loại trừ triển khai bộ binh; Ngoại trưởng Marco Rubio cảnh báo "những đòn giáng mạnh nhất còn ở phía trước". Giới phân tích nhận thấy dấu hiệu Mỹ khuyến khích các nhóm thiểu số như người Kurd, Baluchis nổi dậy, trong bối cảnh quân đội Iran đã tập kích mục tiêu người Kurd gần biên giới Iraq.
Các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh ngày 1/3 ra tuyên bố chung khẳng định lập trường thống nhất trước các cuộc tấn công của Iran và bảo lưu quyền tự vệ. Dù kêu gọi chấm dứt thù địch, họ không chỉ trích chiến dịch Mỹ - Israel. Hasan T. Alhasan, chuyên gia Trung Đông tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) ở London, nhận định các nước này nhiều khả năng sẽ cho phép Mỹ sử dụng không phận, lãnh thổ để tăng hiệu quả chiến dịch.
Anh, Pháp, Đức cũng phát tín hiệu có thể hành động nhằm bảo vệ lợi ích tại Vùng Vịnh. Theo Alhasan, họ nhận thấy lợi ích chung bị đe dọa. Trong bối cảnh châu Âu phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng khu vực và một nửa lượng dầu của Ấn Độ đi qua Hormuz, sức ép buộc Washington rút ngắn chiến dịch có thể gia tăng.
Ellie Geranmayeh, chuyên gia về Iran tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu (ECFR) cho rằng khó đoán ý định thực sự của ông Trump, người đã loại bỏ ông Khamenei và vẫn có lối thoát nếu muốn. Tổng thống Mỹ từng viện dẫn Venezuela là "kịch bản hoàn hảo" khi lực lượng Mỹ bắt Tổng thống Nicolas Maduro và ủng hộ nhóm lãnh đạo mới.