Học giả Indonesia lo ngại khi chính phủ muốn viết lại lịch sử

VOH - Nhiều tiếng nói trong giới học giả và học thuật Indonesia bày tỏ lo ngại, về kế hoạch của chính phủ muốn xuất bản cuốn lịch sử đất nước mới.

Bản thảo sơ bộ của cuốn sách, đang lưu hành giới hạn để lấy ý kiến, chỉ nêu ra 2 trong số 17 trường hợp vi phạm nhân quyền nghiêm trọng đã được Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Indonesia công nhận. Các trường hợp bỏ qua, có cả sự kiện liên quan đến Tổng thống đương nhiệm Prabowo Subianto.

Nhà sử học Asvi Warman Adam từ Cơ quan Nghiên cứu & Đổi mới Quốc gia Indonesia, gọi việc chỉnh sửa là thao túng lịch sử. Ông nói trong phiên điều trần trước quốc hội: “Lịch sử đã bị can thiệp, để tôn vinh thành tựu của Tổng thống Suharto trong khi hạ thấp vai trò của Tổng thống Sukarno.”

suharto_Tirto
Cố Tổng thống Suharto (trái) từng là 1 tướng lĩnh quân sự cứng rắn - Ảnh: Tirto.id

Từ khi trở thành tổng thống tháng 10/2024, ông Prabowo - con rể cố Tổng thống Suharto, đã cố gắng đưa hình ảnh vị lãnh đạo cứng rắn này theo hướng tích cực hơn.

Theo nhà sử học Adam, bản thảo ông nghiên cứu, thấy tập trung quá mức vào chương trình phát triển của Tổng thống Suharto, trong khi bỏ sót một số sự kiện quan trọng như hội nghị Á - Phi tổ chức các nước không liên kết 1955.

Nhà lập pháp Lalu Hadrian Irfani từ đảng PKB đặt câu hỏi, điều chỉnh này có liên quan đến quá khứ quân sự của Tổng thống Prabowo Subianto không? Phải được xem xét nếu có chỉ thị từ Tổng thống đương nhiệm Prabowo. Ông Irfani khẳng định, giáo dục cần khách quan và công tâm.

Ông Bonnie Triyana, nhà sử học cũng là nhà lập pháp của đảng PDI-P bày tỏ lo ngại tương tự. Ông nói: “Những câu chuyện này sẽ gây hậu quả lâu dài nếu chính phủ muốn tác động đến sách giáo khoa. Lịch sử đang chịu ảnh hưởng của chính trị. Chúng ta không nên né tránh sự thật.”

Trong phiên điều trần mới đây trước quốc hội, Bộ Văn hóa Indonesia bảo vệ sáng kiến viết lại lịch sử như nỗ lực định hình bản sắc dân tộc. Bộ trưởng Fadli Zon mô tả những gì ông cảm nhận, là thế hệ trẻ đang có sự hiểu biết sai lệch về lịch sử đất nước.

Theo ông Zon, dự án này có sự tham gia của 113 nhà sử học, nhà khảo cổ và chuyên gia từ 34 trường đại học lẫn viện nghiên cứu. Tuy nhiên, ông không thể giải thích lý do tài liệu bỏ qua nhiều sự kiện quan trọng. Tổng thống Prabowo cũng chưa lên tiếng về điều này.

Ông Usman Hamid, Giám đốc Tổ chức Ân xá Quốc tế Indonesia chia sẻ: “Lịch sử phải bắt nguồn từ sự khiêm nhường và sẵn sàng thừa nhận sai lầm. Ví dụ thảm sát 1965-1966, các vụ bức hại ở Đông Timor và Papua.”

Năm 2018, Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) đã giải mật một số tài liệu liên quan đến Tổng thống đương nhiệm Prabowo. Ông Prabowo có thể liên quan đến những vụ bắt cóc nhà hoạt động xã hội biểu tình năm 1998. Trước đó ông Prabowo tham gia nhiều hoạt động quân sự của Indonesia ở Đông Timor. Cựu thuộc địa Bồ Đào Nha này cuối cùng giành độc lập năm 2002.

Ông Iman Aziz, một nhà sử học nổi tiếng của Tổ chức Hồi giáo Nahdlatul Ulama chỉ trích khoản ngân sách lớn, phân bổ cho kế hoạch tạo ra phiên bản khác của lịch sử. Ông giục chính phủ chuyển khoản tiền này sang hỗ trợ nghiên cứu học thuật độc lập, tại các địa phương khác nhau trên khắp Indonsia. Theo ông Aziz, hãy để các cộng đồng xác định sự kiện nào có ý nghĩa với bản sắc của họ. Hãy để họ ghi nhớ quá khứ theo cách riêng của mình.

Bình luận