Tin tứcIMF nhấn mạnh nguy cơ “vòng xoáy tài chính nguy hiểm” nếu không có biện pháp củng cố tài khóa kịp thời.
Theo báo cáo công bố ngày 14/10, IMF dự báo tổng nợ công toàn cầu sẽ vượt 100% GDP vào cuối thập kỷ, đạt mức cao nhất kể từ năm 1948, thậm chí có thể tăng tới 123% GDP trong kịch bản bất lợi nhưng “có khả năng xảy ra.” Con số này chỉ thấp hơn đỉnh 132% GDP ghi nhận sau Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Ông Vitor Gaspar, Giám đốc Bộ phận Tài khóa IMF, cho biết nợ công toàn cầu đang tăng nhanh gấp ba lần so với thập niên 1960, chủ yếu do chi tiêu công mở rộng và lãi suất vay tăng cao. Ông cảnh báo nguy cơ “hỗn loạn tài chính” nếu thị trường điều chỉnh mất trật tự, dẫn tới “vòng lặp hủy diệt” tương tự cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu năm 2010.
IMF kêu gọi các quốc gia khẩn trương củng cố tài khóa, cắt giảm thâm hụt ngân sách và xây dựng các bộ đệm tài chính dự phòng để ứng phó rủi ro. Theo ông Gaspar, việc chuẩn bị các biện pháp dự phòng sẽ giúp chính phủ ứng phó hiệu quả hơn với các cú sốc tài chính bất ngờ, giảm thiểu tác động đến việc làm và tăng trưởng.
Báo cáo Giám sát Tài khóa mới nhất cho thấy nhiều nền kinh tế phát triển như Mỹ, Canada, Trung Quốc, Pháp, Italy, Nhật Bản và Anh đã hoặc sắp có nợ công vượt 100% GDP. Dù các nền kinh tế này có hệ thống tài chính vững mạnh, chi phí vay đang gia tăng nhanh hơn so với giai đoạn hậu khủng hoảng 2008–2009, khiến ngân sách chịu áp lực lớn.
IMF cho rằng lãi suất cao, căng thẳng thương mại, thiên tai, già hóa dân số và chi tiêu quốc phòng gia tăng đang làm suy yếu nỗ lực kiểm soát nợ. Trong khi đó, các nền kinh tế mới nổi và thu nhập thấp phải đối mặt chi phí vay cao hơn, dù quy mô nợ nhỏ hơn, do rủi ro tín dụng lớn.
Tại Mỹ, nợ công đã vượt mức đỉnh lịch sử thời hậu chiến trong đại dịch COVID-19 và dự kiến sẽ chạm 140% GDP vào cuối thập kỷ này. IMF dự kiến sẽ khuyến nghị Washington giảm thâm hụt ngân sách và ổn định nợ trong các đợt đánh giá sắp tới.
Ở Trung Quốc, nợ công được dự báo tăng từ 88,3% GDP hiện nay lên 113% GDP vào năm 2029, buộc Bắc Kinh phải tăng cường minh bạch tài khóa và quản lý chi tiêu công. IMF cũng cho biết sẽ tiến hành đánh giá thường xuyên hơn về kinh tế Trung Quốc trong tháng tới.
Theo IMF, nếu các quốc gia chuyển 1 điểm phần trăm GDP chi tiêu hiện tại sang đầu tư cho giáo dục và vốn con người, tăng trưởng GDP có thể tăng hơn 3% vào năm 2050 đối với các nền kinh tế phát triển, và gần gấp đôi ở các nền kinh tế đang phát triển — minh chứng cho tầm quan trọng của cải cách chi tiêu công thay vì mở rộng nợ.
