Indonesia: Bữa ăn miễn phí vướng bê bối

Chương trình phúc lợi lớn nhất của Indonesia rơi vào “tâm bão” khi người đứng đầu cơ quan phụ trách bị bắt, kéo theo hàng loạt nghi vấn về quản lý và sử dụng ngân sách.

Chương trình Bữa ăn Dinh dưỡng miễn phí của Indonesia đang đối mặt thử thách lớn nhất kể từ khi triển khai sau vụ bắt giữ ông Dadan Hindayana, cựu lãnh đạo Cơ quan Dinh dưỡng quốc gia.

Được khởi động từ đầu năm 2025, Chương trình Bữa ăn Dinh dưỡng miễn phí hướng tới cung cấp bữa ăn miễn phí cho học sinh, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và cho con bú nhằm cải thiện dinh dưỡng cộng đồng. Đây cũng là một trong những chính sách trọng tâm trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của chính quyền Tổng thống Prabowo Subianto.

Năm 2025, ngân sách dành cho chương trình đã lên tới khoảng 10,3 tỷ USD và dự kiến tăng lên 20 tỷ USD trong năm 2026, chiếm 9% tổng ngân sách quốc gia. Tổng chi phí đến hết nhiệm kỳ của ông Prabowo vào năm 2029 có thể lên tới khoảng 28 tỷ USD.

Bữa ăn trưa miễn phí tại một trường tiểu học ở Jakarta, Indonesia - Ảnh UNICEF Indonesia
Bữa ăn trưa miễn phí tại một trường tiểu học ở Jakarta, Indonesia - Ảnh: UNICEF Indonesia

Tuy nhiên, quy mô khổng lồ của chương trình nhanh chóng bộc lộ nhiều áp lực vận hành. Những sự cố liên quan đến chất lượng suất ăn và các trường hợp ngộ độc thực phẩm đã làm dấy lên tranh luận về hiệu quả thực tế của dự án được đầu tư hàng chục tỷ USD.

Khủng hoảng càng trở nên nghiêm trọng khi cơ quan điều tra cáo buộc một số lãnh đạo liên quan đến các sai phạm trong lựa chọn đơn vị quản lý bếp ăn và hoạt động mua sắm thiết bị. Đồng thời, các báo cáo giám sát cũng đặt dấu hỏi về tính minh bạch của hệ thống vận hành, trong đó có nghi vấn tồn tại hàng ngàn “bếp ăn ma”.

Giới quan sát nhận định đây không chỉ là vụ việc liên quan đến trách nhiệm cá nhân mà còn phản ánh những thách thức trong quản trị một chương trình phúc lợi có quy mô chưa từng có tại Indonesia.

Dù đối mặt sức ép lớn từ dư luận, khả năng Jakarta dừng chương trình là rất thấp. Vấn đề đặt ra hiện nay không còn là có tiếp tục hay không, mà là làm thế nào để khôi phục niềm tin công chúng và bảo đảm nguồn ngân sách khổng lồ được sử dụng đúng mục tiêu ban đầu.

Bình luận