Tin tứcNhững tiến bộ mới trong nghiên cứu ung thư cho thấy vì sao một số dạng ung thư biểu mô kháng điều trị mạnh: chúng có khả năng “đổi danh tính” và mang hình thái giống hệt các loại tế bào khác trong cơ thể, khiến thuốc khó nhận diện và tấn công.
Hai công trình mới từ Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor (CSHL) đã xác định các protein và cấu trúc chủ chốt điều khiển quá trình này, mở ra hướng phát triển liệu pháp nhắm trúng đích an toàn hơn. Giáo sư Christopher Vakoc của CSHL cho biết các khối u thuộc nhóm này “rất linh hoạt về mặt nhận dạng tế bào”, khiến nhiều phương pháp điều trị hiện nay kém hiệu quả.
Một số khối u còn có thể chuyển sang đặc điểm giống tế bào da hoặc dạng khác, giúp chúng tránh tác động của thuốc. Hai nghiên cứu mới hé lộ những điểm yếu quan trọng của quá trình này.
Trong công trình công bố trên Nature Communications, nhóm nghiên cứu phát hiện một protein quyết định việc tế bào ung thư tuyến tụy giữ hình thái điển hình hay chuyển sang đặc điểm giống tế bào da. Nghiên cứu thứ hai, đăng trên Cell Reports, giải được cấu trúc tinh thể của một nhóm protein thiết yếu đối với ung thư phổi kiểu “tế bào chùm.”
Ông Vakoc cho biết phát hiện mới có tính “khép lại một vòng tròn,” khi nhóm quay trở lại hướng nghiên cứu bắt đầu từ năm 2018 – thời điểm ung thư phổi tế bào chùm được nhận diện. Khi đó, nhóm tập trung vào các tác động biểu sinh thúc đẩy ung thư, không chỉ ở gen mà cả cơ chế phiên mã và điều hòa gen.
Lần này, phối hợp với Giám đốc Nghiên cứu CSHL Leemor Joshua-Tor, họ đã tìm thấy manh mối có thể dẫn tới liệu pháp biểu sinh mới nhằm chặn đà phát triển của ung thư.
Hai công trình phù hợp với mục tiêu lâu dài của chương trình nghiên cứu: xác định các “bộ điều khiển chính” chi phối nhận dạng tế bào. Theo các nhà khoa học, những bộ điều khiển này có thể trở thành nền tảng cho những liệu pháp điều trị chuyên biệt trong tương lai, tương tự liệu pháp hormone từng thay đổi cách điều trị ung thư vú và tuyến tiền liệt.
Tuy vậy, Vakoc cho biết mục tiêu này vẫn cần thêm thời gian nghiên cứu.
Kết quả thử nghiệm tiền lâm sàng cho thấy tiềm năng an toàn đáng kể. Trong mô hình chuột mắc ung thư tuyến tụy và ung thư phổi, nhóm không ghi nhận độc tính hay tổn thương cơ quan. “Chúng tôi đang đặt ra tiêu chuẩn cao hơn về mức độ đặc hiệu khi phát triển các mục tiêu và phương pháp điều trị ung thư mới,” ông Vakoc nói.
