Mở điều tra khẩn về thảm sát tại Sudan

Xung đột tại Sudan bùng phát từ tháng 4/2023 giữa quân đội Sudan (SAF) và RSF, nhanh chóng biến thành cuộc nội chiến đẫm máu.

Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc đã tổ chức phiên họp đặc biệt tại Geneva (Thụy Sĩ) vào ngày 14/11, thông qua nghị quyết thành lập phái đoàn điều tra độc lập nhằm làm rõ các vụ thảm sát hàng loạt được báo cáo tại khu vực Darfur của Sudan. Nghị quyết được thông qua mà không cần bỏ phiếu, thể hiện sự đồng thuận rộng rãi của cộng đồng quốc tế trước khủng hoảng nhân đạo đang leo thang tại quốc gia Đông Phi.

Theo nghị quyết, phái đoàn điều tra sẽ thu thập và lưu giữ bằng chứng liên quan đến các vi phạm nhân quyền, đồng thời tìm cách xác định thủ phạm. Những thông tin ban đầu cho thấy Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) bán quân sự và các nhóm đồng minh bị tình nghi gây ra nhiều vụ tấn công nhằm vào dân thường tại El Fasher sau khi lực lượng này giành quyền kiểm soát thành phố vào cuối tháng 10.

SUsan tham an
Điều kiện sống tồi tàn của người dân ở Sudan - Ảnh: Reuters

Nghị quyết cũng kêu gọi các bên tại Sudan tạo điều kiện để viện trợ cứu sinh tiếp cận những người dân còn mắc kẹt bên trong El Fasher, nơi đang chìm trong nạn đói và điều kiện sống tồi tệ. Hình ảnh và báo cáo từ hiện trường cho thấy nhiều khu vực dân cư bị tàn phá nghiêm trọng, trong khi các tuyến viện trợ gặp khó khăn do giao tranh.

Phát biểu mở đầu phiên họp, Ủy viên cấp cao Liên hợp quốc về nhân quyền Volker Türk kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động mạnh mẽ nhằm ngăn chặn bạo lực leo thang tại Sudan. Ông cảnh báo tình hình tại Kordofan đang xấu đi nhanh chóng, khi các cuộc ném bom, phong tỏa và việc người dân buộc phải rời bỏ nhà cửa đẩy khu vực tới nguy cơ khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Hơn 36.000 người đã phải rời bỏ nơi ở tại Kordofan chỉ trong những tuần gần đây.

Kordofan có vị trí chiến lược, nằm giữa các bang vùng Darfur và khu vực sông Nile – Khartoum. Đây hiện là mặt trận giao tranh mới giữa quân đội Sudan (SAF) và RSF, sau nhiều tháng xung đột lan rộng tại Darfur và các khu vực lân cận.

Tại phiên họp, bà Mona Rishmawi – thành viên Phái đoàn Điều tra Sự thật Quốc tế Độc lập của Liên hợp quốc – mô tả tình hình tại Sudan là “đáng lo ngại”, với sự gia tăng của nhiều vụ hiếp dâm, giết người và tra tấn. Bà cho biết các bằng chứng ban đầu cho thấy RSF đã biến Đại học El-Fasher thành bãi chiến trường, nơi hàng nghìn dân thường kiệt sức và đói khát tìm đến để trú ẩn. Những người may mắn thoát khỏi Bệnh viện Saudi báo cáo về các vụ hành quyết tập thể đối với nhân viên y tế và dân thường. Bà khẳng định các lời kể này đã được kiểm chứng, phản ánh mức độ nghiêm trọng của các tội ác.

Đại diện thường trực của Anh tại Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc, ông Kumar Iyer, nhấn mạnh rằng việc nhiều quốc gia ủng hộ phiên họp đặc biệt đã chứng minh cộng đồng quốc tế “không thể chọn cách im lặng”. Ông kêu gọi Hội đồng ủng hộ một nghị quyết mạnh mẽ lên án các hành động tàn bạo, yêu cầu đảm bảo tiếp cận nhân đạo không bị cản trở và thúc đẩy cuộc điều tra khẩn cấp của phái đoàn tìm hiểu sự thật.


Bình luận