Một bản ghi nhớ nội bộ mới được công bố cho thấy Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) thuộc quyền chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể trục xuất di dân đến các quốc gia không phải là quê hương của họ, hay còn gọi là “nước thứ ba” - chỉ sau 6 giờ thông báo trong những trường hợp khẩn cấp.
Theo bản ghi nhớ, quyền Giám đốc ICE Todd Lyons cho biết cơ quan này thông thường sẽ thông báo trước ít nhất 24 giờ trước khi trục xuất người nhập cư đến một quốc gia thứ ba.
Tuy nhiên, trong những “tình huống cấp bách”, thời gian thông báo có thể rút ngắn xuống chỉ còn 6 giờ, miễn là người bị trục xuất đã được tạo điều kiện để trao đổi với luật sư.
Bản ghi nhớ cũng nêu rõ, những người nhập cư có thể bị đưa đến các quốc gia đã cam kết không đàn áp hoặc tra tấn họ “mà không cần thêm thủ tục xét duyệt nào”.
Chính sách mới được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ vào tháng 6 đã hủy bỏ lệnh tạm dừng các vụ trục xuất kiểu này, mở đường cho chính quyền Trump tăng cường áp dụng biện pháp gửi người nhập cư đến các nước khác, không nhất thiết là nơi “xuất thân” ban đầu của họ.
Ngay sau phán quyết của tòa, chính quyền Mỹ đã trục xuất 8 người đến Nam Sudan, bao gồm các công dân đến từ Cuba, Lào, Mexico, Myanmar, Sudan.
Tuần trước, chính quyền Trump tiếp tục thúc ép đại diện của 5 quốc gia châu Phi - gồm Liberia, Senegal, Guinea-Bissau, Mauritania và Gabon - tiếp nhận người di cư bị trục xuất từ các nước khác, theo Reuters.
Các nhà vận động vì quyền người di cư cảnh báo chính sách trục xuất “siêu tốc” này có thể khiến người bị trục xuất rơi vào tình trạng nguy hiểm, bị gửi đến nơi không quen biết, không có người thân, thậm chí không nói được ngôn ngữ bản địa.
Trina Realmuto - luật sư tại Liên minh Kiện tụng Di trú Quốc gia (NILA) và đại diện cho một nhóm người đang theo đuổi vụ kiện tập thể chống lại chính sách trục xuất đến nước thứ ba - nhận định: “Chính sách này hoàn toàn không đáp ứng các yêu cầu về quy trình pháp lý theo luật định.”
Trước đây, các vụ trục xuất đến nước thứ ba đã từng diễn ra, nhưng chỉ với số lượng hạn chế. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng dưới thời ông Trump, công cụ này có thể được sử dụng thường xuyên hơn nhằm đạt mục tiêu gia tăng kỷ lục số người bị trục xuất khỏi nước Mỹ.
Trong nhiệm kỳ trước của ông Trump (2017- 2021), Mỹ từng đưa một số người di cư từ El Salvador và Honduras sang Guatemala. Chính quyền Tổng thống Joe Biden sau đó đã đạt thỏa thuận với Mexico để nước này tiếp nhận hàng ngàn người di cư đến từ Cuba, Haiti, Nicaragua và Venezuela - những quốc gia mà Mỹ gặp khó khăn trong việc hồi hương công dân.
