Tin tứcBộ Thương mại Mỹ công bố ngày 8/1 cho thấy thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ của nước này đã thu hẹp đáng kể trong tháng 10/2025, xuống còn 29,4 tỷ USD.
Đây là mức thâm hụt theo tháng thấp nhất được ghi nhận kể từ tháng 6/2009 và giảm mạnh so với mức 48,1 tỷ USD của tháng trước đó.
Người tiêu dùng mua sắm tại siêu thị ở California, Mỹ - Ảnh: THX/TTXVN
Diễn biến này được xem là kết quả trực tiếp của việc chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai hàng loạt biện pháp thuế quan quy mô lớn nhằm hạn chế nhập khẩu, đồng thời thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu trong nước.
Trong tháng 10, kim ngạch nhập khẩu của Mỹ giảm 3,2%, xuống còn 331,4 tỷ USD, trong khi xuất khẩu tăng 2,6%, đạt khoảng 302 tỷ USD.
Xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu đã góp phần quan trọng thu hẹp khoảng cách thương mại, phù hợp với các mục tiêu kinh tế mà Nhà Trắng đề ra.
Tuy nhiên, nếu xét tổng thể 10 tháng đầu năm 2025, bức tranh thương mại của Mỹ vẫn cho thấy nhiều gam màu trái chiều.
Do nhập khẩu tăng mạnh trong những tháng đầu năm, khi doanh nghiệp đẩy nhanh mua hàng trước thời điểm thuế quan có hiệu lực, tổng thâm hụt thương mại từ tháng 1 đến tháng 10 vẫn tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước.
Điều này cho thấy sự sụt giảm mạnh trong tháng 10 chưa đủ để đảo ngược hoàn toàn xu hướng của cả năm.
Dòng chảy thương mại của Mỹ trong năm qua chịu tác động lớn từ các quyết sách của chính quyền Tổng thống Trump.
Sau khi công bố các mức thuế quan toàn cầu sâu rộng vào tháng 4/2025 và tạm hoãn trong vài tháng để đàm phán, Nhà Trắng đã chính thức tái áp đặt các biện pháp này từ ngày 7/8/2025.
Đáng chú ý, ngày 29/8, Washington bãi bỏ quy định miễn thuế “de minimis” đối với các lô hàng nước ngoài có giá trị dưới 800 USD – một cơ chế lâu nay bị cho là kẽ hở giúp hàng giá rẻ tràn vào thị trường Mỹ.
Song song với đó, Mỹ cũng áp thuế đối với nhiều sản phẩm và lĩnh vực được coi là thiết yếu cho an ninh quốc gia, như thép, đồng và đồ nội thất bọc nệm.
Theo Trung tâm Nghiên cứu chính sách Budget Lab thuộc Đại học Yale, tính đến tháng 11/2025, thuế suất hiệu dụng của Mỹ đã vượt 16%, mức cao nhất kể từ năm 1935, khiến chi phí nhập khẩu hàng hóa tăng mạnh.
Chính quyền Tổng thống Trump nhanh chóng viện dẫn việc thâm hụt thương mại giảm trong những tháng gần đây như bằng chứng cho hiệu quả của chính sách thương mại cứng rắn.
Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng các số liệu hiện nay có thể phản ánh sự “bóp méo” tạm thời trong hành vi thương mại của doanh nghiệp.
Trước thời điểm thuế quan có hiệu lực, nhiều công ty đã tích trữ lượng lớn hàng tồn kho, dẫn tới việc cắt giảm nhập khẩu trong các tháng sau đó.
Câu hỏi đặt ra là liệu hoạt động thương mại của Mỹ sẽ trở lại trạng thái bình thường khi lượng dự trữ này cạn kiệt, hay các mức thuế cao sẽ tiếp tục kìm hãm nhập khẩu trong dài hạn.
Dữ liệu đến hết tháng 10/2025 cho thấy xuất khẩu của Mỹ tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhập khẩu tăng 6,6%, phản ánh sức cầu trong nước vẫn ở mức cao.
Một yếu tố đáng chú ý khác góp phần thu hẹp thâm hụt thương mại là thị trường vàng. Trong bối cảnh bất ổn gia tăng liên quan đến thuế quan, các nhà đầu tư đẩy mạnh giao dịch vàng như một kênh trú ẩn an toàn.
Riêng trong tháng 10, xuất khẩu vàng của Mỹ tăng hơn 60% so với tháng 9, đạt khoảng 17 tỷ USD.
Dù các con số tổng thể cho thấy tín hiệu tích cực, dữ liệu cũng phản ánh những tổn thương không nhỏ đối với một số ngành hàng.
Xuất khẩu đậu nành của Mỹ giảm khoảng 3,3 tỷ USD trong 10 tháng qua khi Trung Quốc cắt giảm nhập khẩu, chuyển sang các nguồn cung từ Nam Mỹ.
Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu máy bay dân dụng, máy tính và dược phẩm cũng ghi nhận xu hướng sụt giảm trong tháng 10, cho thấy tác động lan tỏa của căng thẳng thương mại vẫn hiện hữu.
