Tin tứcTrên đường đua quyền lực, bà Takaichi Sanae - Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP) được xem là ứng viên sáng giá nhất và có cơ hội trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản.
Nhưng khác với nhiều đời tiền nhiệm của LDP, con đường tiến vào Phủ Thủ tướng của bà Takaichi không còn trải thảm đỏ: LDP đánh mất thế đa số ở cả Thượng viện lẫn Hạ viện, trong khi Komeito - đồng minh chiến lược suốt 26 năm rút khỏi liên minh cầm quyền.
Khoảng trống quyền lực lập tức tạo nên một “cửa sổ cơ hội” hiếm có cho phe đối lập. Nắm bắt thời cơ, các đảng ngoài LDP nhanh chóng khởi động đàm phán lập liên minh và tìm ứng viên thủ tướng chung.
Ngày 12/10, cựu Thủ tướng Noda Yoshihiko, lãnh đạo Đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ), công khai kêu gọi các lực lượng đối lập đoàn kết, sẵn sàng “linh hoạt một số điểm chính sách” để tìm mẫu số chung.
Hai ngày sau, Tamaki Yuichiro - Chủ tịch Đảng Dân chủ vì Nhân dân (DPP) đáp lời, thừa nhận tầm quan trọng của hợp tác, đồng thời nhấn mạnh muốn liên minh bền vững thì trước hết phải đồng thuận các chính sách nền tảng.
Vấn đề là những rào cản cố hữu không dễ san phẳng trong một sớm một chiều. Ông Tamaki chỉ rõ các điểm vênh lớn: CDPJ phản đối quyền phòng vệ tập thể, trong khi DPP muốn lập trường an ninh thực tế hơn; CDPJ cũng không ủng hộ xây dựng nhà máy điện hạt nhân mới, còn DPP xem đây là mảnh ghép cần cân nhắc trong bảo đảm năng lượng.
Khả năng hình thành “siêu liên minh” đối lập giữa CDPJ, DPP và một số đảng nhỏ vẫn để ngỏ nếu các bên đạt được thỏa hiệp tối thiểu.
Ông Noda không chỉ kêu gọi đoàn kết mà còn đích danh đề xuất ông Tamaki có thể là ứng viên thủ tướng duy nhất của phe đối lập - một động thái cho thấy thiện chí nhượng bộ vì mục tiêu giành đa số.
Cùng lúc, ông cũng “nhắn gửi” đối tác: nếu muốn trở thành thủ tướng, năng lực quy tụ là điều kiện tiên quyết; né tránh tìm điểm chung không phải thái độ có trách nhiệm trong bối cảnh Nhật Bản đang đứng trước bước ngoặt chính trị.
Ở phía LDP, dù bà Takaichi là ứng cử viên tự nhiên trên danh nghĩa chủ tịch đảng cầm quyền, việc thiếu đa số tuyệt đối khiến kịch bản nắm quyền không còn chắc chắn. Tùy tương quan lực lượng tại phiên họp 21/10, Nhật Bản có thể chứng kiến:
LDP lập chính phủ thiểu số và tìm kiếm thỏa thuận từng vấn đề với các đảng khác; Liên minh mới (nếu Komeito hoặc một đảng vừa - nhỏ quay lại “bắt tay”); Đối lập hợp lực giới thiệu ứng viên chung và thách thức vị trí thủ tướng; Trong trường hợp bế tắc kéo dài, nguy cơ chính trường tê liệt buộc các phe phải tính tới điều chỉnh thỏa thuận hoặc tái sắp xếp liên minh.
