Tin tứcPhát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nói: “Tới giờ vẫn chưa cần thiết, nhưng chúng ta có Đạo luật Chống nổi loạn là có lý do. Nếu phải sử dụng, tôi sẽ làm. Nếu người dân đang thiệt mạng, mà tòa cứ ngăn cản chúng tôi, hay thống đốc hoặc thị trưởng cứ ngăn cản chúng tôi, chắc chắn tôi sẽ làm. Tôi muốn bảo đảm người dân không thiệt mạng. Chúng tôi muốn bảo đảm thành phố của chúng ta an toàn.”
Lời đe dọa của ông Trump được đưa ra giữa lúc giới chức hai bang Illinois và Oregon cùng ngày khởi kiện nhằm ngăn chặn chính quyền liên bang triển khai Vệ binh Quốc gia tới Chicago và Portland, cho rằng kế hoạch này “rõ ràng là bất hợp pháp.”
Trước đó, Tòa án Liên bang tại Portland đã ra phán quyết tạm thời cấm chính quyền Tổng thống Trump đưa Vệ binh Quốc gia tới thành phố này, sau khi chính quyền bị cáo buộc bất tuân lệnh cấm ban hành trước đó.
Theo Hãng tin Reuters, việc ông Trump viện dẫn Đạo luật Chống nổi loạn cho thấy khả năng ông sẽ dùng công cụ pháp lý có từ thế kỷ 19 để né tránh các phán quyết bất lợi của tòa án.
Đạo luật Chống nổi loạn năm 1807 (Insurrection Act) là đạo luật liên bang cho phép tổng thống Mỹ triển khai quân đội hoặc sử dụng Vệ binh Quốc gia của các bang để trấn áp những sự kiện trong nước mà tổng thống coi là hành vi nổi loạn hoặc đe dọa an ninh quốc gia. Trong lịch sử, đạo luật này từng được viện dẫn nhiều lần, như khi Tổng thống Dwight D. Eisenhower điều quân tới Little Rock (bang Arkansas) năm 1957 để bảo vệ học sinh da màu, hay khi Tổng thống George H.W. Bush dùng quân đội trấn áp bạo loạn tại Los Angeles năm 1992.
Tổng thống Trump từng nhiều lần nhắc tới việc sử dụng đạo luật này trong các giai đoạn căng thẳng nội bộ. Khi vận động tranh cử năm 2024, ông tuyên bố sẽ “không ngần ngại dùng Đạo luật Chống nổi loạn để trấn áp bạo động nếu cần thiết.” Cuối nhiệm kỳ đầu tiên, một số người ủng hộ ông cũng từng kêu gọi sử dụng đạo luật này để duy trì quyền lực sau khi ông thất cử trước ứng viên Đảng Dân chủ Joe Biden.
Theo The New York Times, động thái mới nhất của ông Trump được xem là phản ứng trực tiếp trước hàng loạt vụ kiện từ các bang chống lại kế hoạch liên bang tăng cường lực lượng vũ trang tại các thành phố lớn. Việc đe dọa sử dụng đạo luật cổ xưa này có thể làm gia tăng căng thẳng giữa chính quyền liên bang và các tiểu bang, vốn đã leo thang kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1/2025.
Các chuyên gia pháp lý cảnh báo, nếu Tổng thống Trump thực sự viện dẫn Đạo luật Chống nổi loạn để điều quân, hành động này có thể kéo theo làn sóng phản đối mạnh mẽ và làm dấy lên tranh luận gay gắt về giới hạn quyền lực hành pháp trong hiến pháp Mỹ.
