Trung Quốc tăng tốc tham vọng dẫn dắt quản trị AI toàn cầu

Lần đầu tham dự và phát biểu tại Hội nghị AI thế giới (WAIC), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát đi thông điệp thúc đẩy hợp tác AI, đồng thời khẳng định tham vọng đưa Bắc Kinh trở thành lực lượng dẫn dắt quản trị AI toàn cầu.

Trung Quốc tăng tốc tham vọng dẫn dắt quản trị AI toàn cầu

Lần đầu tiên kể từ khi Hội nghị AI thế giới (WAIC) được tổ chức vào năm 2018, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trực tiếp tham dự và phát biểu khai mạc.

Trung Quốc tăng tốc tham vọng dẫn dắt quản trị AI toàn cầu - Ảnh 1

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại WAIC 2026 ngày 17/7 - Ảnh: AP

Sự hiện diện của ông tại sự kiện được giới quan sát xem là dấu mốc cho thấy Bắc Kinh đang đẩy mạnh chiến lược định hình trật tự AI toàn cầu.

Phát biểu tại WAIC ngày 17/7, ông Tập Cận Bình kêu gọi các nước phản đối việc mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời không đặt an ninh của một quốc gia lên trên lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh AI cần được phát triển trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, bảo đảm an toàn và luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người.

Ông cũng đề xuất hoàn thiện cơ chế quản trị AI toàn cầu với vai trò trung tâm của Liên hợp quốc.

Theo ông Tập Cận Bình, AI không thể là "màn trình diễn đơn độc của một quốc gia" mà phải là "bản giao hưởng của hợp tác quốc tế".

Thông điệp này được đánh giá là thể hiện quan điểm của Bắc Kinh trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ AI giữa các cường quốc ngày càng gay gắt.

Bên cạnh lời kêu gọi hợp tác, Trung Quốc công bố nhiều sáng kiến nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển.

Trong 5 năm tới, Bắc Kinh sẽ tổ chức 5.000 suất đào tạo và hội thảo về AI; xây dựng các trung tâm hợp tác AI với ASEAN, Liên đoàn các quốc gia Ả Rập, Liên minh châu Phi, Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và BRICS.

Trung Quốc cũng sẽ cho phép 30 quốc gia sử dụng hệ thống cảnh báo khí tượng ứng dụng AI mang tên MAZU.

Trung Quốc tăng tốc tham vọng dẫn dắt quản trị AI toàn cầu - Ảnh 2

Ông Tập Cận Bình chụp ảnh cùng lãnh đạo, đại diện các nước tham dự WAIC 2026 - Ảnh: REUTERS

Theo ông George Chen, chuyên gia của The Asia Group, thông điệp từ bài phát biểu của ông Tập Cận Bình cho thấy Trung Quốc không chỉ muốn cạnh tranh về công nghệ AI mà còn hướng tới vai trò dẫn dắt việc xây dựng các tiêu chuẩn và cơ chế quản trị AI toàn cầu.

WAIC năm nay cũng đánh dấu bước đi mới của Bắc Kinh khi công bố thành lập Tổ chức Hợp tác AI Thế giới (WAICO), đặt trụ sở tại Thượng Hải.

Theo truyền thông Trung Quốc, 29 quốc gia, trong đó có Nga và 5 nước ASEAN, đã tham gia với tư cách thành viên sáng lập.

Dù chưa có sự góp mặt của nhiều quốc gia dẫn đầu về khoa học - công nghệ, việc thành lập WAICO được xem là bước đi nhằm mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc trong lĩnh vực AI, đặc biệt với các nước đang phát triển.

Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia có tiềm lực AI hàng đầu thế giới. Năm 2025, quy mô các ngành công nghiệp AI cốt lõi của nước này đạt hơn 1,2 nghìn tỉ nhân dân tệ (khoảng 176,6 tỉ USD), với hơn 6.200 doanh nghiệp AI.

Các mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc cũng đã ghi nhận hơn 10 tỉ lượt tải xuống, phản ánh tốc độ phát triển nhanh và tham vọng mở rộng ảnh hưởng của nước này trong cuộc đua AI toàn cầu.

Bình luận