Tin tứcKhả năng tấn công tầm xa của Ukraine đang tăng nhanh và được dự báo có thể ảnh hưởng đáng kể đến cục diện xung đột trong năm 2026. Nhờ các loại tên lửa và máy bay không người lái (UAV) ngày càng rẻ và dễ sản xuất, Kiev mở rộng các đòn đánh sâu vào lãnh thổ Nga, tập trung vào mục tiêu công nghiệp và hậu cần then chốt.
Ngày 20/2, Ukraine phóng nhiều tên lửa Flamingo vào một nhà máy tại Votkinsk, cách biên giới khoảng 1.400 km. Đây được xem là lần đầu một tên lửa hạng nặng do Ukraine phát triển đánh trúng cơ sở sản xuất tên lửa lớn của Nga ở khoảng cách như vậy. Tổng thống Volodymyr Zelensky ca ngợi đây là minh chứng cho sự tiến bộ của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước, nhấn mạnh các đòn đánh chính xác ở tầm 1.400 km là thành tựu quan trọng của ngành công nghiệp quốc phòng nước này.
Ở giai đoạn đầu xung đột, Ukraine chủ yếu sử dụng UAV cỡ nhỏ để tấn công tầm xa, nhưng hạn chế về thuốc nổ nên khó gây thiệt hại nghiêm trọng cho các công trình kiên cố. Gần đây, Kiev chuyển hướng sang đánh vào chuỗi cung ứng quốc phòng Nga bằng các loại vũ khí uy lực hơn.
Nhà nghiên cứu Fabian Hoffmann (Đại học Oslo) nhận định nếu sản xuất đủ tên lửa tầm xa, Ukraine có thể làm gián đoạn đáng kể khả năng Nga thay thế các loại vũ khí đang được sử dụng trên chiến trường.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ukraine đang tăng cường đầu tư cho ngành công nghiệp tên lửa nội địa. Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết chính phủ hoạt động như một "nhà đầu tư mạo hiểm", rót vốn cho nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc phòng nhằm thúc đẩy quá trình đổi mới. Dù vậy, tên lửa vẫn phức tạp và tốn kém hơn UAV.
Ukraine đã đạt tiến triển với tên lửa chống hạm Neptune và tên lửa Flamingo mới, đồng thời thử nghiệm các thiết kế đạn đạo mới để mở rộng tầm bắn. Tháng 9/2025, Đan Mạch thông báo Fire Point – nhà sản xuất Flamingo – sẽ sản xuất nhiên liệu tên lửa tầm xa tại nước này. Đầu năm 2026, Fire Point công bố video thử nghiệm tên lửa đạn đạo FP-7 có tầm khoảng 200 km, tốc độ vượt Mach 4 và đang phát triển phiên bản mạnh hơn.
Theo kỹ sư trưởng Denys Shtilierman, phiên bản FP-9 trong tương lai có thể đạt tốc độ hơn 1.200 m/s và vươn tới các mục tiêu xa như Moscow, với thiết kế nhằm tăng khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không nhiều lớp. Trong khi đó, Ukraine cũng nhận vũ khí tầm xa từ phương Tây như Storm Shadow, SCALP và một số ATACMS, nhưng phần lớn các hệ thống này chỉ có tầm bắn khoảng 200–250 km. Vì vậy, Kiev tập trung phát triển vũ khí nội địa có tầm bắn từ 500 km đến hơn 1.000 km để mở rộng khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.
Trung tướng Ben Hodges cho rằng tấn công chính xác tầm xa là yếu tố then chốt của chiến tranh hiện đại, có thể phá hủy sở chỉ huy, trung tâm hậu cần, bệ phóng, pháo binh và sân bay. Khi Ukraine mở rộng năng lực này, Nga phải bảo vệ lãnh thổ rộng lớn với nhiều mục tiêu quan trọng. Để bảo vệ nhà máy UAV tại Alabuga, Nga được cho là đã điều ít nhất 11 hệ thống Pantsir-S1 từ tiền tuyến về đây.
Moscow cũng tăng cường phòng thủ xung quanh thủ đô với khoảng 43 tháp phóng Pantsir-S1 được xây dựng quanh Moscow từ tháng 5 đến tháng 9/2025, theo các nguồn tin tình báo công khai. Tuy nhiên, việc dồn lực bảo vệ các thành phố lớn khiến những khu vực khác dễ bị tổn thương hơn. Tháng 5/2025, một số cuộc tấn công được cho là làm tê liệt nhà máy sản xuất cáp quang nội địa duy nhất của Nga, buộc nước này phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu.
Bên cạnh tên lửa, UAV tầm xa tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong chiến lược tấn công của Ukraine. Hệ thống Liutyi AN-196 được phát triển như phương án thay thế nội địa cho Shahed-136, sử dụng hệ thống dẫn đường kết hợp giữa định vị quán tính và liên lạc vệ tinh. Khi tiếp cận mục tiêu, hệ thống thị giác máy tính sẽ dẫn hướng cho cú đánh cuối cùng. UAV này có tầm hoạt động hơn 1.000 km, mang đầu đạn khoảng 75 kg và có thể bay theo quỹ đạo phức tạp để tránh phòng không tầm ngắn.
Với giá khoảng 200.000 USD mỗi chiếc, Liutyi rẻ hơn nhiều so với tên lửa hành trình, cho phép triển khai số lượng lớn. Tướng Mỹ về hưu David Petraeus cho biết Ukraine có thể sản xuất tới 7 triệu UAV mỗi năm và hiện phóng khoảng 10.000 chiếc mỗi ngày cho các nhiệm vụ từ trinh sát đến tấn công.
Theo cựu Tổng tư lệnh Valerii Zaluzhnyi, sự bùng nổ của UAV giá rẻ đang thay đổi "kinh tế của phòng không", khi dùng tên lửa đắt tiền để bắn hạ UAV rẻ trở nên kém hiệu quả về chi phí. Sự kết hợp giữa UAV và tên lửa tầm xa được cho là giúp Ukraine gia tăng sức ép lên các cơ sở công nghiệp, hậu cần và năng lượng của Nga.