Các chuyên gia quân sự cho rằng Ukraine đang làm chậm đáng kể đà tiến công của Nga và ghi nhận thêm một số bước tiến mới trên chiến trường, điều hiếm thấy trong vài năm gần đây. Theo đánh giá được nêu, trong tháng 2, diện tích lãnh thổ do Ukraine tái kiểm soát đã lớn hơn phần lãnh thổ Nga chiếm thêm.
Ông George Barros, nhà phân tích xung đột tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) ở Washington D.C, nhận định: "Ukraine đang giành lại nhiều lãnh thổ hơn so với trước đây". Trong tháng 2, diện tích lãnh thổ do Ukraine tái kiểm soát đã lớn hơn phần lãnh thổ Nga chiếm thêm.
Ông cho hay lần gần nhất xuất hiện diễn biến tương tự là năm 2023, trong đợt phản công quy mô lớn nhưng còn hạn chế của Ukraine. Theo ông, đây là một chuyển biến mới.
Tuy vậy, các chuyên gia lưu ý kết quả này chưa mang tính toàn diện, mà chủ yếu xuất hiện ở một số khu vực cụ thể thay vì trên toàn bộ tiền tuyến. Trong những tháng gần đây, Nga vẫn tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm soát ở nhiều nơi, dù Ukraine đã phần nào kìm hãm tốc độ tiến quân của đối phương.
Ông Barros nhấn mạnh đây không phải diễn biến ngẫu nhiên, mà xuất phát từ những nguyên nhân rõ ràng. Theo ông, các kết quả gần đây đến từ quá trình chuẩn bị có tính toán và việc tận dụng các điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Nga.
Hai tháng gần đây, giới chức quân sự Ukraine liên tục thông báo về các bước tiến, nhất là quanh Oleksandrivka thuộc tỉnh Donetsk, nơi Kiev mở phản công từ tháng 1/2026. Ngày 17/3, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết trong 30 ngày trước đó, Ukraine đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn diện tích Nga chiếm được; từ đầu năm, Kiev đã tái kiểm soát khoảng 458 km².
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi nói rằng riêng tại hướng Oleksandrivka, lực lượng nước này đã giành lại khoảng 479 km². Trong khi đó, Nhóm Tình báo Địa không gian thuộc ISW cho biết từ ngày 1/12 đến 25/3, Ukraine kiểm soát thêm gần 98 km² tại một số khu vực, chủ yếu là các điểm tác chiến nhỏ dọc tiền tuyến, đáng chú ý ở tỉnh Dnipropetrovsk.
Năm 2025, Ukraine cũng có một số bước tiến, trong đó có tại thành phố chiến lược Kupiansk, nhưng lại mất thêm đất ở những khu vực khác. ISW nhận định: "Xét tổng thể, diện tích lãnh thổ Ukraine giành lại được là âm". Trên toàn tuyến, Nga đã kiểm soát thêm khoảng 4.898 km², trong đó gần 70 km² được đánh giá là khu vực xâm nhập nhưng chưa kiểm soát hoàn toàn.
Dù tổng diện tích lãnh thổ Nga giành được trong năm nay vẫn lớn hơn Ukraine, Kiev đang tăng tốc phản công và thu hẹp chênh lệch. Theo ISW, từ ngày 1/12/2025 đến 25/3/2026, lực lượng Nga kiểm soát thêm 855 km², trong đó khoảng 52 km² là khu vực xâm nhập.
Tốc độ tiến quân trung bình của Nga đã giảm mạnh xuống hơn 2,6 km² mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với khoảng 13 km²/ngày trong năm 2025. Ở chiều ngược lại, tốc độ Ukraine giành lại lãnh thổ đã tăng lên khoảng 4,7 km²/ngày.
Trong báo cáo công bố tháng 3, ISW cho rằng Ukraine đạt các bước tiến đáng kể nhất kể từ chiến dịch ở tỉnh Kursk vào tháng 8/2024. Tổ chức này cũng ghi nhận mức độ giành lại lãnh thổ của Ukraine hiện là cao nhất kể từ cuộc phản công năm 2023.
Theo ông George Barros, kết quả trên phản ánh "sự đổi mới trong việc lập kế hoạch tác chiến" của Ukraine. Kiev được cho là đã cải thiện năng lực chuẩn bị chiến trường, tổ chức tấn công bài bản và khai thác hiệu quả những điểm yếu của đối phương.
Một yếu tố đáng chú ý là Ukraine triển khai rộng rãi hệ thống Delta, nền tảng quản lý chiến trường trực tuyến cho phép chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực và hỗ trợ ra quyết định. Ông Barros cho rằng công cụ này giúp nâng cao năng lực chỉ huy, để Ukraine không chỉ ứng phó lực lượng Nga trước mắt mà còn tính toán sâu hơn nhằm làm suy yếu toàn bộ hệ thống chiến trường của đối phương.
Ngoài ra, Ukraine tăng cường các đòn đánh tầm trung vào mạng lưới hậu cần và những vị trí hỗ trợ của Nga, đặc biệt tại khu vực phía nam, qua đó làm suy giảm năng lực của lực lượng tiền tuyến. Kiev cũng đẩy mạnh tấn công vào hệ thống phòng không và tận dụng ưu thế máy bay không người lái tại các khu vực mà đối phương đã suy yếu.
Nhìn chung, dù chưa tạo ra bước ngoặt quyết định, các diễn biến gần đây cho thấy Ukraine đang cải thiện năng lực tác chiến, từng bước giành lại thế chủ động cục bộ và gây sức ép đáng kể lên đà tiến công của Nga.
