Cải cách kinh tế là yêu cầu nội tại, không phải sức ép từ TPP

(VOH) - Sáng 4/2, Hiệp định thương mại đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã được bộ trưởng từ 12 quốc gia thành viên chính thức ký kết tại thành phố Auckland, New Zealand. Nhân sự kiện này, phóng viên Đài Tiếng nói Nhân dân TPHCM (VOH) phỏng vấn Tiến sĩ Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch - Đầu tư.

Tiến sĩ Lưu Bích Hồ. Ảnh: viettimes

Nghe nội dung phỏng vấn : 

* VOH : Dệt may và da giày là 2 ngành chủ lực của Việt Nam khi vào TPP. Ông đánh giá thế nào về khả năng của Việt Nam ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Đây là 2 ngành chúng ta có lợi thế nhất và vì vậy không lo ngại gì. Tất nhiên, chúng ta phải làm nhiều việc mà đặc biệt là xuất xứ. Việc này nằm trong tính toán của Việt Nam để làm sao có lợi nhất.

* VOH : Bất cứ Hiệp định nào cũng cần “độ trễ” để đi vào đời sống. Chúng ta sẽ tận dụng như thế nào đối với 2 ngành này ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Đầu năm 2018 mới thực hiện vì vậy cần tận dụng thời gian 2 năm này để chuẩn bị mọi thứ trong đó có quy định xuất xứ nguyên vật liệu phải nằm trong các nước tham gia TPP hoặc đối tác của TPP.  

Cái khó là phải giải quyết tình trạng nguyên vật liệu có xuất xứ từ các nước không thuộc TPP như Trung Quốc. Ví dụ : TPP quy định không cho nhập sợi bông nhưng nếu chúng ta có một phần làm trong nước thì được !

* VOH : Liệu 2 năm có kịp khi 10 năm qua chúng ta cũng chuẩn bị nhưng nguồn cung vẫn hạn chế ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Đúng như vậy ! Nhưng tôi không lo lắm nguồn cung từ nước ngoài, quan trọng là nguồn cung trong nước cần thêm nhiều thời gian. Có nguyên, vật liệu, máy móc, thiết bị mà chúng ta phải sớm tự sản xuất. Đây chính là chương trình tái cơ cấu nền kinh tế.

Trong vài năm nữa, Việt Nam phải có chính sách thu hút nhiều đầu tư mới, tạo được nguồn cung trong nước để đáp ứng TPP.

Cải cách kinh tế là yêu cầu nội tại

* VOH : Thưa ông, theo TPP, doanh nghiệp Nhà nước phải tuân thủ đúng quy tắc thị trường, vậy doanh nghiệp Nhà nước bị tác động thế nào ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Tôi nghĩ là khá nhiều và mạnh !

TPP yêu cầu, doanh nghiệp Nhà nước công khai – minh bạch, cạnh tranh bình đẳng với thành phần kinh tế khác. Điều này phù hợp với chủ trương cải cách doanh nghiệp Nhà nước.

Vậy, TPP là động lực, tạo điều kiện thúc đẩy nhanh cải cách doanh nghiệp Nhà nước và điều đó xuất phát từ chính yêu cầu nội tại của chúng ta, chứ không phải sức ép của TPP.

* VOH : Ngay đầu năm 2016, chúng ta thấy rõ hơi thở hội nhập, đầu tiên là cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) và sau đó là ký TPP, giữa 2 nội dung, có khác biệt gì không, thưa ông ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Chúng ta có 2 cơ hội mới nhưng TPP nặng hơn vì cạnh tranh trong AEC dễ hơn. Mối quan hệ trong AEC cũng không quá phức tạp và chúng ta đã có thời gian dài chuẩn bị. Với TPP, chúng ta có lợi nhiều hơn nhưng thách thức cũng không nhỏ.

Thúc đẩy thể chế kinh tế và môi trường kinh doanh

* VOH : Chúng ta cần làm gì ở góc độ vĩ mô Nhà nước và vi mô người dân, doanh nghiệp ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Về Nhà nước, chúng ta đã chuẩn bị rồi, bây giờ chỉ cần thúc đẩy thay đổi thể chế kinh tế và môi trường kinh doanh. Thời gian qua đã và đang làm thì phải làm mạnh hơn trong thời gian tới.

Hiện nay, Thủ tướng chính phủ chỉ đạo phải thực hiện môi trường kinh doanh ngang bằng trình độ ASEAN 6.

Ở vi mô, quan trọng nhất, doanh nghiệp phải xem xét lại toàn bộ chiến lược kinh doanh ( ngành hàng, sản phẩm, quan hệ đối tác..) Tất cả việc ấy, doanh nghiệp phải lo, không thể trông chờ vào Nhà nước.

Đối với doanh nghiệp vừa, nhỏ nên tập hợp lại, làm chuỗi liên kết với doanh nghiệp lớn, cùng nhau tập hợp thành một đội ngũ.

* VOH : Ông đánh giá những ngành nào có lợi thế khi "chơi" TPP ?

- Tiến sĩ Lưu Bích Hồ : Dệt may, da giày, một số lĩnh vực nông nghiệp như lúa, gạo, tôm, cá. Điện tử cũng là một lợi thế nhưng dĩ nhiên, chúng ta phải chuyển dần từ gia công sang chế tạo.

Một số ngành chế tạo mới cần bước phát triển nhanh hơn như cơ khí chế tạo để làm được máy móc thiết bị và điều quan trọng là dựa vào thuế suất giảm, thậm chí bằng 0 để nhập được công nghệ tiên tiến từ Mỹ và các nước TPP.

Mỗi ngành đều phải tìm thấy lợi thế của mình, từ đó thích ứng và phát triển. .

* VOH : Cảm ơn ông !

Bình luận