Tin tứcSau một năm hoạt động, VAMC đã mua được 95.000 tỷ đồng của 6.300 khoản nợ xấu, đến thời điểm này, VAMC đã thu hồi, bán được số nợ là 3.000 tỷ đồng, hoàn thành 80% kế hoạch năm 2014.
Để giải quyết nợ xấu cần phải có nguồn lực thực sự cho công ty mua bán nợ. Ảnh: VNEconomy
Hoạt động của VAMC đơn thuần hiện chỉ đi gom nợ xấu trong sổ sách của các ngân hàng. Sau đó, xử lý thế nào vẫn còn nhiều khó khăn. Thứ nhất liên quan đến cơ chế mua bán nợ. Sau khi VAMC gom nợ sẽ xử lý thế nào, bán thế nào, bán cho ai ? Thứ hai, liên quan đến xử lý tài sản đảm bảo. Hiện nay, VAMC chưa có quyền đặc biệt như bán tài sản đảm bảo mà không cần sự chấp thuận của bên đi vay. Thế nên mới dẫn đến tình trạng, có những khoản nợ mà VAMC mua rồi nhưng khi đưa ra phát mãi đến 3 lần vẫn không được. Ông Nguyễn Khắc Hải, Phó Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ SSI, nhìn nhận: "Ở Việt Nam, hiện chưa có thị trường mua bán nợ. Đối tượng, tổ chức, cá nhân được phép tham gia vào hoạt động mua bán nợ rất hạn chế. Năm 2013, chúng ta có công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC). Tuy nhiên, VAMC mới thành lập hơn một năm nên cần thời gian để nhìn thấy hiệu quả. Hiện nay, VAMC chủ yếu là mua bán nợ thông qua việc phát hành trái phiếu đặc biệt, thực ra thì vốn điều lệ của VAMC rất nhỏ, chỉ 500 tỷ thôi".
Theo các chuyên gia, để giải quyết điểm nghẽn cho VAMC, phải tăng thêm quyền giải quyết tài sản đảm bảo cho tổ chức này. Hiện nay, mỗi lần phát mại tài sản VAMC đều phải xin ý kiến từ cơ quan thẩm quyền, dẫn đến quá trình xử lý tài sản rất lâu, bỏ qua nhiều cơ hội. Vừa qua, Bộ Tư pháp cũng đã ban hành Thông tư 18 về tổ chức bán đấu giá tài sản tạo thuận lợi hơn cho khoản nợ đã mua. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cũng đang trình Chính phủ để ban hành Nghị định sửa đổi Nghị định 53, theo hướng tăng quyền và vốn cho VAMC để tăng khả năng mua bán nợ xấu theo giá thị trường.
Theo chuyên gia tài chính ngân hàng Cấn Văn Lực :"Chúng tôi đề xuất sẽ phải tăng quyền lực đặc biệt cho VAMC giống như nước ngoài đã làm. VAMC được phép bán, phát mại tài sản mà không cần xin ý kiến của bên đi vay. Một vấn đề nữa, theo luật người nước ngoài không được phép sở hữu tài sản là bất động sản tại Việt Nam. Chúng tôi đã tư vấn thành lập một tổ chức trung gian, gọi là quỹ tín thác đứng giữa để giúp nhà đầu tư nước ngoài xử lý vấn đề này. Điều này cả Hàn Quốc và Thái Lan đều đã thực hiện".
Mục tiêu của ngân hàng nhà nước, đến năm 2015 sẽ kéo tỷ lệ nợ xấu xuống 3%. Nếu tập hợp các giải pháp đồng bộ như kích tổng cầu kinh tế, giảm lãi suất cho doanh nghiệp có dự án kinh doanh tốt; ngân hàng tăng trích dự phòng rủi ro; giảm bớt thủ tục hành chính để có thể phát mãi tài sản nhanh thì khả năng có thể thực hiện được mục tiêu. TS. Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn tiền tệ quốc gia, tin rằng: "Tất cả giải pháp đều đồng bộ để tạo chuyển biến mạnh hơn trong vấn đề giải quyết bài toán nợ xấu. Tôi đặt niềm tin như mục tiêu Ngân hàng Nhà nước, năm 2015 gắn liền với tái cấu trúc ngân hàng thương mại, giải quyết nợ xấu và kéo về chuẩn dưới 3% tổng dư nợ".
Các chuyên gia cho rằng, VAMC ngoài việc trao thêm quyền cần phải bổ sung thêm một khoản tiền riêng để mua nợ xấu. Khi Ngân hàng Nhà nước không bơm tiền mặt cho VAMC, phải để cho VAMC hoạt động từ phi lợi nhuận sang có lợi nhuận. Tức là mở ra cơ chế tự quyết, VAMC mua nợ và được toàn quyền bán đấu giá tài sản có thế chấp theo thị trường.
Ông Darryl James Dong, đại diện Công ty Tài chính quốc tế (IFC) cho rằng, để giải quyết nợ xấu cần phải có nguồn lực thực sự cho công ty mua bán nợ. Đồng thời, việc chịu lỗ khi bán nợ xấu cũng là điều đương nhiên mà các nhà làm chính sách phải tính tới. Khi xác định được quan điểm này, việc xử lý nợ xấu sẽ không quá khó khăn.