Tin tứcKhông thể phủ nhận, TP.HCM đã trải qua một giai đoạn tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và ổn định, vượt qua những thời điểm khó khăn chung của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới. Kinh tế phát triển cùng những biến đổi sâu sắc trong xã hội và những chuyển động nhiều chiều của kiến trúc đô thị. Nhiều công trình lớn, đường phố, khu đô thị và các khu nhà ở mới đã được xây dựng. Tại các khu vực nội thành, nhiều khu nhà lụp xụp, kém chất lượng đã được cải tạo, xây mới đưa tổng khối lượng xây lắp tăng đều theo mỗi năm. Sự thay đổi này không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu sản xuất, sinh hoạt và cải thiện môi trường sống cho nhân dân mà còn tạo ra một diện mạo kiến trúc đô thị mới. Tuy nhiên, kẹt xe, ngập nước hay ô nhiễm môi trường đã và đang là thách thức đối với thành phố. Điều đó cho thấy một thực tế là hạ tầng cơ sở vẫn còn rất yếu, chưa đảm bảo tiêu chuẩn tiện nghi của một đô thị trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
 |
| Cầu Chà Và mới hoàn thành và đưa vào sử dụng góp phần giải tỏa áp lực giao thông của TPHCM. |
Tại thời điểm này vẫn đang có gần 20 dự án trọng điểm được triển khai. Ngoài cầu Sài Gòn 2 mới triển khai khởi công vào tháng 2, dự án xây dựng mới cầu Rạch Chiếc trên xa lộ Hà Nội, dự án xây dựng đường Liên tỉnh lộ 25B (giai đoạn 2) sắp hoàn thành thì nhiều công trình khác đang gặp không ít khó khăn. Dự án đường nối Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài và một số dự án khác đang vướng giải phóng mặt bằng. Nhưng lo nhất có lẽ là vấn đề vốn. Vì nhiều lý do mà các dự án mở rộng đường Tân Kỳ -Tân Quý, nâng cấp sửa chữa đường Nguyễn Hữu Cảnh, mở rộng đoạn đường Ngô Tất Tố…triển khai chậm song tựu chung lại nguyên nhân chính yếu là kinh phí. Hay như dự án đường kết nối tuyến cao tốc Sài Gòn - Trung Lương với đại lộ Đông Tây cũng vậy. Dù 2 dự án trên được đưa vào sử dụng đã lâu, tuy nhiên, giữa hai tuyến đường vẫn chưa có một đường nối trực tiếp.Dự án xây dựng đường nối Đại lộ Đông Tây với cao tốc TP.HCM - Trung Lương dài 2,7 km song đến nay vẫn chưa chưa thể triển khai vì chưa có tiền. Hiện thành phố đang kêu gọi Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản hỗ trợ. Tương tự là dự án mở rộng Tỉnh lộ 10. Dù đã đi vào các khối lượng công việc cuối cùng song đang xây dựng chắp vá và tiến độ chậm so với với kế hoạch vì thiếu tiền.
Vốn thật sự là bài toán khó đối với thành phố nói riêng và cả nước nói chung. Theo báo cáo của UBND TP.HCM, tổng nguồn vốn cho đầu tư trong năm 2012 lên đến gần 40.000 tỷ đồng nhưng chỉ đáp ứng khoảng 15.000 tỷ đồng. Do đó việc đầu tư sẽ có chọn lọc. Ngay cả những dự án được ưu tiên thì tiến độ cũng gặp không ít khó khăn.
Việt Nam đã được xếp vào nhóm nước có thu nhập trung bình. Đó là tin tốt lành nhưng bên cạnh đó thì chúng ta phải đối mặt với vấn đề cắt giảm tài trợ chính thức (ODA). Từ lâu ODA là nguồn chính cho Việt Nam thực thiện các công trình xây dựng cơ bản. Giáo sư Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường nói: "Đừng nghĩ rằng chúng ta cứ tiếp tục bằng cách dựa vào nguồn vốn tín dụng. Chúng ta phải đặt ra những niềm tin để đưa ra được những lợi nhuận kỳ vọng ở phương thức góp vốn, chung vốn trong một dự án đầu tư, đó cũng là một giải pháp".
Trong cuộc họp với Bộ trưởng Bộ kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh mới đây, Chủ tịch UBND TP Lê Hoàng Quân cho biết, vấn đề quan trọng hiện nay là phải tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thu hút các nguồn lực ngoài nhà nước. Ông Bùi Quang Vinh còn cho biết, hiện nay toàn bộ chi ngân sách ở Việt Nam đều dùng cho mục đích chi thường xuyên. Tất cả các nguồn chi cho đầu tư phát triển hoàn toàn phụ thuộc vào vốn vay, thông qua hình thức vay ưu đãi (ODA). Nhưng chúng ta không thể trông cậy mãi vào nguồn vốn này vì ODA sắp tới, chúng ta sẽ phải vay với lãi suất thương mại. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh khẳng định: "Chỉ có một con đường có thể đột phát đưa đất nước phát triển kết cấu hạ tầng là huy động nguồn lực ngoài nhà nước. Cho nên cái gì tư nhân làm được thì nên để tư nhân làm. Kêu gọi họ làm những việc mà họ có thể hồi vốn được và nhà nước phải hỗ trợ họ. Đưa họ những dự án tốt, chứ những dự án tốt giao cho các tổng công ty nhà nước, còn những dự án xương xẩu đưa họ làm thì tư nhân không bao giờ làm. Đó là nguyên lý".
Như vậy, chỉ sử dụng ngân sách là không thể thực hiện các mục tiêu dài hạn. Chương trình hành động triển khai Nghị quyết 13 của Thành ủy TPHCM xác định, khi xây dựng kế hoạch và dự án đầu tư hàng năm, 5 năm phải quán triệt 3 nguyên tắc về tái cơ cấu đầu tư công, bảo đảm tính đồng bộ trong đầu tư, ưu tiên hiệu quả đầu tư và sử dụng vốn ngân sách làm vốn “mồi” thu hút các thành phần kinh tế đầu tư. Tức là làm thế nào để thu hút nguồn vốn đầu tư ngoài Nhà nước. Cần 39 tỷ đô la Mỹ để xây dựng kết cấu hạ tầng đến năm 2020, tức là hơn 4 tỷ đô là mỗi năm. Đó là con số quá lớn. Như vậy thì thành phố sẽ phải có cơ chế cùng cách làm khác biệt để có thể đáp ứng nhu cầu đặt ra. Và một trong những mô hình được kỳ vọng đó là công tư hợp tác (PPP).