
Thủy sản xuất khẩu.Ảnh minh họa- Internet.
Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã có 15 năm tăng trưởng liên tục, với tốc độ
tăng trưởng trung bình gần 10% mỗi năm. Kim ngạch xuất khẩu của ngành gỗ liên
tục tăng từ 219 triệu USD năm 2000 lên hơn 3,9 tỷ USD năm 2011. Đây là những
mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, Tuy nhiên, các doanh nghiệp
thuộc các ngành hàng này đang gặp không ít khó khăn từ cả bên trong, lẫn bên
ngoài.
Việt Nam hiện là quốc gia xuất khẩu đồ gỗ hàng đầu ở khu vực Đông Nam Á và đứng
thứ hai châu Á, sau Trung Quốc. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng gỗ liên tục tăng và
trong quý I/2012 thu về gần 1 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng 18,3%. Tuy nhiên,
ngành chế biến gỗ cũng đang gặp nhiều khó khăn, phát triển vẫn còn mang tính tự
phát, manh mún. Trong đó, hầu hết các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, chủ yếu
là lao động phổ thông nên năng suất không cao, thiếu nguồn cung gỗ vì hơn 70%
nguyên liệu phải nhập khẩu. Theo Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ thành phố Hồ Chí
Minh, trong năm 2011 có đến 55% doanh nghiệp gỗ trong nước bị lỗ trong sản xuất
kinh doanh và đang sản xuất cầm chừng, khoảng 30% doanh nghiệp đang hoạt động ở
mức hòa vốn, chỉ còn khoảng 15% doanh nghiệp có lãi, nhưng hầu hết lãi ở mức
rất thấp. Ông Võ Trường Thành, Tổng Giám đốc Tập đoàn Gỗ Trường Thành, băn
khoăn:
Cùng với gỗ thì thủy sản cũng là một trong các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Có thể nói, 2011 là năm thành công lớn của ngành thủy sản kim ngạch xuất khẩu vượt qua cột mốc 6 tỉ USD. Với đà tăng trưởng đó, năm 2012, ngành thủy sản đặt ra mục tiêu phấn đấu xuất khẩu đạt 6,5 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu tôm sẽ đạt 2,5 tỷ USD, cá tra đạt khoảng 2 tỷ USD, còn lại là những sản phẩm thủy sản khác như cá ngừ, nhuyễn thể hai mảnh vỏ… Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đang lo ngại mục tiêu này có thể không hoàn thành bởi hàng loạt khó khăn. Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, cho biết:
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, trong thời gian tới, thị trường không phải là vấn đề khiến doanh nghiệp căng thẳng mà điểm mấu chốt thuộc về các yếu tố phát sinh từ trong nước. Trong đó tập trung nhiều về vốn, nguyên liệu, kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm. Không chỉ vậy, từ tháng 1/2012 thuế môi trường chính thức được áp dụng, theo đó doanh nghiệp phải chịu thêm khoảng vài tỷ đồng/năm cho chi phí sử dụng túi nilon. Nhiều chi phí tăng cao khiến thủy sản Việt Nam đang giảm tính cạnh tranh so với các nước trong khu vực. Ông Dương Ngọc Minh, Tổng Giám đốc Công ty Thủy sản Hùng Vương đưa ra nghịch lý mà các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản gặp phải:
Các chuyên gia thủy sản cho rằng, để đạt được mục tiêu xuất khẩu 6,5 tỷ USD trong năm 2012, các doanh nghiệp kinh doanh và chế biến thủy sản cần phải vượt qua rất nhiều khó khăn. Trước mắt, để hạn chế tình trạng thiếu nguyên liệu như hiện nay, khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng phát triển vùng nguyên liệu tại chỗ hay thông qua các hợp đồng liên kết nhằm giảm bớt rủi ro khi mua sản phẩm. Ông Nguyễn Huy Điển, Phó Cục trưởng, Tổng Cục Thủy sản, khẳng định:
Theo Tổ chức Nông-Lương Liên Hợp quốc, thủy sản hiện đang là mặt hàng thực phẩm được tiêu thụ mạnh nhất. Dự báo từ nay đến năm 2015, sức tiêu thụ mặt hàng này trên toàn cầu sẽ tăng trưởng khoảng 0,8%/năm, tổng nhu cầu thủy sản và các sản phẩm thủy sản tăng khoảng 2,1%/năm. Đây chính là điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam tìm kiếm cơ hội.
(Còn tiếp)
Bài 3: Xuất khẩu ngành hàng chủ lực đối mặt với nhiều rào cản thương mại
