Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 9 tháng đầu năm 2013, cả nước có hơn 6.700 doanh nghiệp hoàn thành thủ tục giải thể doanh nghiệp, giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái. Bên cạnh đó, chỉ số tồn kho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã giảm dần qua các tháng, thời điểm 1/1/2013, tăng 21,5%, thời điểm 01/6/2013 tăng 9,7%, đến thời điểm 1/9/2013 tăng còn 9,3% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, tính từ thời điểm tồn kho từ đầu năm, chỉ số tồn kho đã giảm được 12,2%. Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh nhận định: "Chỉ số tồn kho giảm là một kết quả rất tích cực, giải quyết khó khăn cho các doanh nghiệp cả về tài chính lẫn tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là tồn kho giảm là do tiêu thụ tăng lên hay đó là do doanh nghiệp ngừng sản xuất và đang cố gắng tiêu thụ lượng tồn kho còn lại. Đây là vấn đề cần được điều tra khảo sát kỹ hơn".
Theo khảo sát mới đây của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về kế hoạch mở rộng sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp những tháng còn lại trong năm 2013, có đến 66,7% doanh nghiệp giữ nguyên quy mô; 22% có thể mở rộng quy mô; 10,9% giảm quy mô và 0,3% có thể ngưng hoạt động. Theo đánh giá của VCCI, kết quả này cho thấy dấu hiệu tích cực về niềm tin của doanh nghiệp trong sản xuất - kinh doanh đã được khôi phục. Ông Đặng Quốc Hùng, Giám đốc Công ty xuất nhập khẩu Kim Bôi, chia sẻ: "Một số thị trường có hồi phục như thị trường Mỹ, Nhật, Anh, Trung Quốc,… Đây là những tín hiệu giúp cho doanh nghiệp tin rằng tình hình kinh tế sẽ hồi phục trong năm nay. Do đó, nhiều doanh nghiệp đã chuẩn bị để đón đầu. Đặc biệt các doanh nghiệp phải cơ cấu lại tổ chức sản xuất của mình".

Mặc dù kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn nhưng những doanh nghiệp luôn có sự sáng tạo, tìm được thị trường tiêu thụ mới, phân khúc mới thì có thể mở rộng hoạt động. Cơ hội trên thị trường là có thật, nhu cầu của người tiêu dùng ở nhiều nhóm mặt hàng vẫn rất tốt. Tuy nhiên, do thời gian qua, vì nhiều lý do khác nhau, nhiều doanh nghiệp vẫn còn rất e dè trong việc mở rộng quy mô sản xuất và thị trường tiêu thụ. Mặt khác, việc tiếp cận nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn. Vì vậy, để có thị trường, có được nguồn vốn vay đòi hỏi trước hết là doanh nghiệp phải tự chủ động. Ông Đỗ Trọng Vinh, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thủy Đặc Sản Seaspimex, cho biết: "Đến nay, doanh thu chúng tôi đạt 367 tỷ, đạt 162% so với cùng kỳ, xuất khẩu được 12 triệu USD, tăng 157% so với cùng kỳ, sản lượng sản xuất là 150.000 tấn, vượt 150% so với cùng kỳ. Từ nay đến cuối năm chúng tôi cũng có kế hoạch mở rộng thêm xưởng sản xuất để tạo công ăn việc làm cho hơn 100 lao động. Hiện nay, nhu cầu vốn là khó khăn lớn nhất của đơn vị, chúng tôi cũng mong muốn được tiếp cận vốn vay ưu đãi dành cho các doanh nghiệp thủy sản có tình hình hoạt động ổn định và có hiệu quả".
Đáp ứng nhu cầu cấp thiết về vốn của các doanh nghiệp, thời gian gần đây, các ngân hàng đã đưa ra nhiều chương trình cung cấp vốn dồi dào, đồng thời giảm mạnh lãi suất cho vay. Nhờ đó, cộng đồng doanh nghiệp và ngân hàng đã được kết nối mạnh mẽ, tín dụng dần được khơi thông, được đưa vào sản xuất - kinh doanh, góp phần tạo nên nhiều điểm sáng cho nền kinh tế. Thời điểm cuối năm, nhu cầu vốn của các doanh nghiệp thường tăng cao do nhu cầu tiêu dùng của thị trường được đẩy mạnh. Do đó, việc cung cấp các gói tín dụng hỗ trợ cho doanh nghiệp đang được các ngân hàng chú trọng đẩy mạnh. Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng: "Tôi nghĩ từ đây đến cuối năm xu hướng mua sẽ tăng lên nhiều hơn do dịp tết và cuối năm,… Sức mua tăng lên thì khả năng hoạt động của các doanh nghiệp sẽ khá hơn, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa vì khối doanh nghiệp này thường sản xuất trong lĩnh vực tiêu dùng là chính. Tuy nhiên, để phát triển thị trường thì doanh nghiệp cần phải có dòng vốn để khơi thông hàng tồn kho và có thể đầu tư sản phẩm mới thích ứng với thị trường hơn, dòng vốn này các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang cần".
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhận định còn nhiều yếu tố thuận lợi khác cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm 2013. Cụ thể, làn sóng đầu tư nước ngoài đang đổ vào Việt Nam để tận dụng các lợi thế khi Việt Nam gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và một loạt các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam sẽ thực hiện vào những năm sau đó. Đồng thời, với vai trò khá lớn trong xử lí nợ xấu của Công ty mua bán nợ VAMC sẽ cho phép các Ngân hàng thương mại đẩy được vốn ra nền kinh tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ hơn. Do vậy, đầu tư của khu vực doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp quốc doanh được dự báo sẽ tăng mạnh hơn trong năm tới.
