Tin tứcĐể chuẩn bị cho “sân chơi lớn” Cộng đồng Kinh tế ASEAN, các doanh nghiệp đã có sự chủ động trong tiến trình hội nhập, nhất là trong việc tìm kiếm, đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng thị trường lao động.
Công đồng kinh tế ASEAN (ảnh: Ivalue).
Tìm hiểu ở các trường đại học, chúng tôi nhận thấy nhiều sinh viên hiện nay đã bắt đầu tự tìm hiểu và chủ động chọn ngành học, chuẩn bị cho sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đặc biệt là sinh viên ngành Đông Nam Á - ngành nghiên cứu về văn hóa và ngôn ngữ của các nước trong khu vực. Đây là một trong những ngành đang thu hút khá đông số lượng sinh viên theo học, nhất là từ khi có thông tin về việc gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào cuối năm nay. Nguyễn Anh Tuấn, sinh viên năm nhất, Khoa Đông Nam Á, trường Đại học Mở TPHCM cho biết: “Ở trường cấp 3 cũ của tôi, thường thì giáo viên chỉ định hướng cho học sinh thi theo khối A, B và D, không có định hướng cho học sinh thi theo khối C. Riêng tôi thì chọn thi khối C và ngành của tôi thì không được trường hướng dẫn kỹ mà do tôi tự tìm hiểu. Tôi chọn ngành Đông Nam Á vì tôi yêu thích các nước Đông Nam Á, và một điều nữa là cuối năm 2015 Việt Nam sẽ gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN, đó là cơ hội việc làm cho sinh viên ngành Đông Nam Á sau khi ra trường”.
Theo nhận định của các nhà chuyên môn, trong những năm gần đây, nền giáo dục Việt Nam đã có những bước cải cách, đổi mới căn bản và toàn diện. Với quan điểm “giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân”, đầu tư cho giáo dục nhiều năm qua được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, so sánh với sự phát triển của nền giáo dục các nước lân cận, thì rõ ràng nền giáo dục nước ta vẫn còn khoảng cách. “Quốc tế hóa giáo dục đại học ở Việt Nam hết sức quan trọng, và đặc biệt là khi chúng ta đứng trước việc gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN. Nếu các trường đại học ở Việt Nam không có sự chuẩn bị tốt thì chúng ta sẽ bị tụt hậu. Và khi chúng ta đã gia nhập rồi, chúng ta không thể bắt kịp tiến độ với bạn bè quốc tế, các nước sẽ vượt qua chúng ta, và thậm chí có nguy cơ Việt Nam sẽ trở thành nơi cung cấp lao động cấp thấp”, bà Nguyễn Thúy Hồng Vân, Trưởng phòng Đối ngoại, Nghiên cứu và phát triển, trường Đại chọ Giao thông Vận tải TP.HCM nói.
Quả thật, như lời bà Nguyễn Thúy Hồng Vân vừa nói thì môi trường giáo dục đại học có chất lượng mới góp phần tạo nên nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động Đông Nam Á hiện nay cũng như trong tương lai. Đó cũng là nhận định chung của các nhà làm giáo dục hiện nay. Quốc tế hóa là một yêu cầu cấp thiết trước sự kiện gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào cuối năm 2015. Tiến sĩ Lư Nguyễn Xuân Vũ, Chủ nhiệm CLB Doanh nghiệp Tam Nông, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu NPT cho biết không chỉ doanh nghiệp nước ngoài, mà doanh nghiệp trong nước cũng đang hướng tới chất lượng sản phẩm, nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu sản xuất. Gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Do đó, doanh nghiệp trong nước đã và đang có những bước chuẩn bị cho sự hội nhập. “Để hội nhập thì doanh nghiệp cũng đã chủ động chuẩn bị về sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất để có thể đáp ứng được lượng hàng hóa khi mà chúng ta mở cửa. Chắc chắn một điều rằng lượng hàng hóa sẽ tăng lên, thì doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị. Đối với thị phần của Việt Nam thì doanh nghiệp đang cố gắng để tạo một chất lượng tốt nhất để phục vụ cho người tiêu dùng Việt Nam. Chẳng hạn sản phẩm của doanh nghiệp là mật ong, thì doanh nghiệp sử dụng mật ong tốt nhất để cung cấp cho thị trường Việt Nam. Bên cạnh đó, doanh nghiệp mở rộng sản xuất và phát triển những trang trại để có sản lượng nhiều hơn, cung cấp cho thị trường ASEAN. Đối với thị phần Việt Nam thì hy vọng rằng sẽ giữ được, đồng thời, doanh nghiệp sẽ từng bước thâm nhập vào thị trường các nước Đông Nam Á”, ông Xuân Vũ cho biết thêm.
Sau khi gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN, doanh nghiệp Việt Nam sẽ mở rộng thị trường, từ một thị trường với khoảng 90 triệu người sẽ tăng lên đến con số gần 1 tỉ người. Tuy nhiên, thị trường trong nước sẽ chịu sự cạnh tranh đến từ các nước trong khu vực, đặc biệt là hàng nông sản Thái Lan và đồ dùng gia dụng đến từ Thái Lan, Philippines... Bên cạnh đó, thị trường lao động trong nước có cơ hội tiếp nhận những nguồn lao động chất lượng cao đến từ các nước Đông Nam Á. Nhưng đồng thời đây cũng là nguy cơ và thách thức đối với lao động trong nước trước sự cạnh tranh được dự báo là sẽ khốc liệt. Ông Jean Anes, Tổng Lãnh sự Indonesia tại TP.HCM nhận định rằng đây là cơ hội rất tốt để các nước Đông Nam Á phát huy những thế mạnh của mình: “Việt Nam và Indonesia chia sẻ cùng nhau những cơ hội và thách thức. Đương nhiên, trong đó tiếng Anh là ngôn ngữ quốc tế rất quan trọng để hội nhập giữa các nước với nhau. Bên cạnh đó là những kiến thức, kỹ năng. Điều này phải nhờ đến hệ thống giáo dục đào tạo. Việt Nam và Indonesia nên hỗ trợ cùng nhau thúc đẩy sự hợp tác giữa các bên để tăng tính cạnh tranh trong khu vực, từ đó có thể hướng đến một Cộng đồng Kinh tế ASEAN phát triển mạnh mẽ và bền vững”.
Không chỉ cam kết bằng lời nói, phía Indonesia đang tăng cường hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục nhằm từng bước nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đạt chuẩn.
Hiện nay, các nước Thái Lan, Singapore, Malaysia đã có trường đại học lọt vào top 500 trường Đại học hàng đầu thế giới. Việt Nam vẫn đang đi sau các nước trong lĩnh vực giáo dục. Việc gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào cuối năm 2015 sẽ là động lực để các trường đại học trong nước chủ động, tích cực đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tuy nhiên, để thực hiện được điều này, không chỉ dựa vào sự tự thân vận động của các trường đại học, mà nhất thiết phải có một chiến lược phát triển mang tầm quốc gia.