Nông dân trồng lúa suy nghĩ và đổi thay trên luống cày

(VOH) - Vụ lúa Đông Xuân 2011-2012 với diện tích toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long hơn 1,6 triệu ha. Đến nay, nông dân một số nơi ở các tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Vĩnh Long… đang thu hoạch lúa Đông Xuân sớm. Theo ước tính của ngành nông nghiệp các địa phương, lúa Đông Xuân sớm đạt năng suất bình quân 7 đến 7,5 tấn/ha. Tuy nhiên, giá lúa thường, phẩm chất gạo không cao, bán tươi tại ruộng đã giảm nhiều, nhất là với giống IR50404. Do vậy hiệu quả kinh tế mang lại không cao so với vụ lúa trước. Tìm một giống lúa có năng suất tương đương nhưng phẩm chất gạo cao hơn giống IR50404 đang được bà con nông dân trông chờ.

Diện tích lúa IR50404 trong vụ lúa Đông Xuân này, ở nhiều nơi trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, chiếm đến trên 60% diện tích. Một số chuyên gia trong ngành nông nghiệp còn cho rằng tỷ lệ này ước tính cao hơn, có thể đến 80% diện tích. Đây là điểm bất lợi cho nông dân trồng lúa phẩm chất gạo thấp. Giống IR50404 sản xuất trong vụ Đông Xuân có những mặt thuận lợi, được nông dân yêu thích như năng suất có thể đạt 8-10 tấn/ha, ít sâu bệnh, chăm sóc dễ nhưng nhược điểm của giống lúa IR50404 là gạo bạc bụng, dễ gãy vỡ, cơm khô. Trong trường hợp được mùa trúng giá, bà con có thể lãi khoảng 20 triệu/ha nhưng với giá lúa giảm, mức lợi nhuận này cũng giảm theo, còn 30% đến 40% hoặc huề vốn. Hiện nay thương lái mua lúa thường trên dưới 5.000 đồng/kg, còn lúa thơm từ 6.700 đồng/kg, lúa dài từ 6.000 đồng/kg…

Như vậy, việc giảm diện tích lúa IR50404 xuống còn tỷ lệ 20% đến 25% tổng diện tích và chuyển phần còn lại theo hướng sản xuất những giống lúa cho gạo hạt dài, không bạc bụng, chất lượng gạo cao cấp hơn như lúa thơm, Jasmine, một số giống OM, VN... là điều cần thiết, nhằm gia tăng số lượng và khả năng cạnh tranh các loại gạo cao cấp, có giá cao trên thị trường thế giới.

Đối với giống lúa IR50404, hiện nay, ông Lê Văn Chính, còn gọi là Chín Táo, ở ấp Phú Khánh, xã Song Lộc, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh đã chọn được giống lúa chịu mặn, chịu hạn tốt từ chân ruộng IR50404. Giống lúa này được đặt tên là TTV1-504-LN gọi tắt 504 LN đã được Tổ liên kết của ông trồng thử nghiệm từ vụ Đông Xuân 2009, đến nay, đã qua 4 vụ, năng suất ổn định từ 10 đến 12 tấn/ha.

Giống TTV1 504 LN này hiện được bà con nông dân nhiều nơi ở đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung và Campuchia ưa chuộng. Để bảo đảm chất lượng lúa giống, cơ sở Chín Táo còn đầu tư vốn xây dựng kho chứa 500 tấn, đầu tư dây chuyền thiết bị tách gié lúa và tách hạt, công suất 3 tấn/giờ và đóng gói bao bì để hoàn thiện quy trình sản xuất giống.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, dự kiến, năm 2012, nước ta sẽ xuất từ 6,5 đến 7 triệu tấn gạo. Trong thời gian trước mắt, từ nay đến cuối năm 2012, việc chuyển đổi một số giống lúa là rất cần thiết, trong đó có triển vọng giống TTV1 504 LN Chín Táo Trà Vinh thay cho IR50404. Bà con nông dân cần suy tính kỹ lưỡng, qua đó, để nước ta duy trì mục tiêu này, tăng chất lượng và giá trị hạt gạo xuất khẩu, đồng thời giúp nâng cao thu nhập cho người trồng lúa.