Thu phí ATM: Chất lượng phải được cải thiện

(VOH) - Từ ngày mai (1/3/2013), Thông tư 35 của Ngân hàng Nhà nước về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa (ATM) bắt đầu có hiệu lực. Đây là cơ sở pháp lý cho các ngân hàng thương mại tiến hành thu phí giao dịch thẻ ATM, đặc biệt là các giao dịch nội mạng.
Từ ngày 1/3/2013, Thông tư 35 của Ngân hàng Nhà nước về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa (ATM) bắt đầu có hiệu lực. ảnh minh họa: Vneconomy

Điểm đáng chú ý trong dự thảo là phí rút tiền mặt tại ATM cho giao dịch nội mạng dự kiến sẽ tăng dần theo từng năm, từ 1.000 đồng một lần giao dịch trong năm 2013 đến 3.000 đồng/giao dịch vào năm 2015 trở đi. Ngoài việc thu phí nội mạng, thông tư 35 cũng quy định các giao dịch ngoại mạng cũng phải chi tối đa là 3.000 cho một lần giao dịch. Riêng phí chuyển khoản là 15.000 đồng/lần. Bên cạnh phí giao dịch nội mạng thì chủ thẻ ngân hàng cũng đã phải chịu nhiều loại phí khi giao dịch tại ATM như: phí rút tiền ngoại mạng, thanh toán hàng hóa dịch vụ, phí cấp mật mã, phí tra soát,...Điều mà hàng chục triệu chủ thẻ ATM quan tâm lúc này là tăng thu phí nhưng chất lượng dịch vụ có cải thiện hay không? Một người dân, bày tỏ: "Đối với những người thu nhập thấp như chúng tôi mà bây giờ lại bị mất phí như thế này thì không thỏa đáng cho lắm. Trong khi đó, những phí như duy trì tài khoản hay khi mở tài khoản thẻ thì chúng tôi cũng đã mất phí. Tiền mình không được sinh lời mà mình lại bị thu phí cho mỗi lần giao dịch thì thà mình để tiền ở nhà. Khi mà người dân đã bỏ ra một khoản tiền cho dịch vụ mình được hưởng thì bao giờ cũng mong muốn dịch vụ được tốt hơn".



Theo các ngân hàng việc thu phí rút là nhằm bù đắp phần nào chi phí đầu tư cho máy móc, thiết bị, hạ tầng mạng cũng như chi phí quản lý khách hàng. Tính đến cuối năm 2012, cả nước đã có khoảng 14.000 máy ATM và 47 triệu thẻ ATM. Tuy nhiên, theo ước tính của Hiệp hội Thẻ Việt Nam, có tới 40-50% số thẻ trên thị trường hiện nay là thẻ không sử dụng. Phát hành thẻ nhiều nhưng không có người dùng, chi phí tăng lên, ngân hàng lại phải tập trung tìm cách tăng phí để bù đắp. Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Giám đốc khối thẻ và ngân hàng điện tử, Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn, cho biết: "Ngân hàng phải đầu tư chi phí về công nghệ, thiết bị, chi phí quản lý vận hành hàng ngày,...Do vậy khi khách hàng sử dụng một sản phẩm tiện tích thì khách hàng chia sẻ một phần phí nhỏ cho ngân hàng thì đó cũng là điều bình thường".


Thời gian qua, các ngân hàng đã tăng cường lắp đặt thêm nhiều máy ATM để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và tạo cho người dân quen dần việc sử dụng thẻ. Tuy nhiên, dịch vụ thẻ ngân hàng tại Việt Nam mới chỉ tăng về số lượng mà chưa có sự chuyển biến thực sự về chất lượng. Mục tiêu cuối cùng là sử dụng thẻ để thanh toán hàng hóa, dịch vụ thay vì dùng tiền mặt, nhưng hiện nay hệ thống ATM chủ yếu là để rút tiền mặt, dịch vụ đi kèm ATM chưa phát triển. Theo chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, thì: "Phía ngân hàng cung cấp dịch vụ có những tiện ích nhất định và họ cần có một khoản thu để bù đắp lại chi phí mà họ đã bỏ ra. Tuy nhiên, ngân hàng cũng phải tính toán là thu từ việc mở rộng các hoạt động, khi giảm giá các dịch vụ thì sẽ thu được lợi nhuận nhiều hơn nhờ việc mở rộng số người sử dụng dịch vụ".


Theo Ngân hàng Nhà nước, việc thu phí dịch vụ thẻ nói chung, phí rút tiền ATM nói riêng chỉ là một trong các biện pháp giúp các ngân hàng thương mại có thêm động lực đầu tư, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, duy trì và cải thiện chất lượng dịch vụ thẻ. Chuyên gia kinh tế Cao Sỹ Kiêm, cho rằng: "Bản thân ngân hàng thương mại khi bước vào cuộc thu này thì tạo nên áp lực cạnh tranh cũng như áp lực khách hàng. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải cải tiến và chắc chắn khi cải tiến thì dịch vụ sẽ được cải thiện. Các ngân hàng hiện đại, các dịch vụ thu qua các hoạt động này mang lại lợi ích ngày càng nhiều hơn thậm chí hơn cả dịch vụ tín dụng. Tình hình ấy buộc các ngân hàng phải tính toán chặt chẽ với mục tiêu là mở rộng mạng lưới và thu hút khách hàng, tạo nhiều doanh số hơn".

Đến nay, đa số các tổ chức phát hành thẻ đã xây dựng biểu phí. Các biểu phí dịch vụ thẻ đều tuân thủ đúng biểu khung mức phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa ban hành kèm theo Thông tư 35. Nhiều tổ chức phát hành thẻ có chính sách hỗ trợ cho người lao động thu nhập thấp, sinh viên nghèo như giảm 50% phí rút tiền mặt ATM nội mạng, giảm phí phát hành thẻ lần đầu, miễn, giảm phí thường niên...

Song song với việc ban hành quy định về việc thu phí, Ngân hàng Nhà nước cũng đã ban hành quy định về trang bị, quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn hoạt động của Máy rút tiền tự động. Trong đó, quy định khá cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với ATM như phải trang bị camera, thiết bị chống sao chép, trộm cắp thông tin thẻ; ATM ngừng hoạt động quá 24 giờ phải báo cáo và thông báo rộng rãi cho khách hàng; đảm bảo thời gian ATM hết tiền không quá 4 giờ nếu trong ngày làm việc và 1 ngày nếu vào ngày nghỉ; phải duy trì bộ phận hỗ trợ khách hàng 24/7,…