![]() |
| Từ ngày 1/3/2013, Thông tư 35 của Ngân hàng Nhà nước về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa (ATM) bắt đầu có hiệu lực. ảnh minh họa: Vneconomy |
Điểm đáng chú ý trong dự thảo là phí rút tiền mặt tại ATM cho giao dịch nội
mạng dự kiến sẽ tăng dần theo từng năm, từ 1.000 đồng một lần giao dịch trong năm
2013 đến 3.000 đồng/giao dịch vào năm 2015 trở đi. Ngoài việc thu phí nội mạng,
thông tư 35 cũng quy định các giao dịch ngoại mạng cũng phải chi tối đa là 3.000
cho một lần giao dịch. Riêng phí chuyển khoản là 15.000 đồng/lần. Bên cạnh phí
giao dịch nội mạng thì chủ thẻ ngân hàng cũng đã phải chịu nhiều loại phí khi
giao dịch tại ATM như: phí rút tiền ngoại mạng, thanh toán hàng hóa dịch vụ, phí
cấp mật mã, phí tra soát,...Điều mà hàng chục triệu chủ thẻ ATM quan tâm lúc
này là tăng thu phí nhưng chất lượng dịch vụ có cải thiện hay không? Một người dân, bày tỏ: "Đối với những người thu nhập thấp như chúng tôi mà bây giờ
lại bị mất phí như thế này thì không thỏa đáng cho lắm. Trong khi đó, những phí
như duy trì tài khoản hay khi mở tài khoản thẻ thì chúng tôi cũng đã mất phí.
Tiền mình không được sinh lời mà mình lại bị thu phí cho mỗi lần giao dịch thì
thà mình để tiền ở nhà. Khi mà người dân đã bỏ ra một khoản tiền cho dịch vụ
mình được hưởng thì bao giờ cũng mong muốn dịch vụ được tốt hơn".
Theo các ngân hàng việc thu phí rút là nhằm bù đắp phần nào chi phí đầu tư cho
máy móc, thiết bị, hạ tầng mạng cũng như chi phí quản lý khách hàng. Tính đến
cuối năm 2012, cả nước đã có khoảng 14.000 máy ATM và 47 triệu thẻ ATM. Tuy nhiên,
theo ước tính của Hiệp hội Thẻ Việt Nam, có tới 40-50% số thẻ trên thị trường
hiện nay là thẻ không sử dụng. Phát hành thẻ nhiều nhưng không có người dùng,
chi phí tăng lên, ngân hàng lại phải tập trung tìm cách tăng phí để bù đắp. Ông
Nguyễn Ngọc Sơn, Giám đốc khối thẻ và ngân hàng điện tử, Ngân hàng thương mại cổ
phần Sài Gòn, cho biết: "Ngân hàng phải đầu tư chi phí về công nghệ, thiết bị,
chi phí quản lý vận hành hàng ngày,...Do vậy khi khách hàng sử dụng một sản phẩm
tiện tích thì khách hàng chia sẻ một phần phí nhỏ cho ngân hàng thì đó cũng là
điều bình thường".
Thời gian qua, các ngân hàng đã tăng cường lắp đặt thêm nhiều máy ATM để đáp ứng
nhu cầu của khách hàng và tạo cho người dân quen dần việc sử dụng thẻ. Tuy nhiên,
dịch vụ thẻ ngân hàng tại Việt Nam mới chỉ tăng về số lượng mà chưa có sự chuyển
biến thực sự về chất lượng. Mục tiêu cuối cùng là sử dụng thẻ để thanh toán hàng
hóa, dịch vụ thay vì dùng tiền mặt, nhưng hiện nay hệ thống ATM chủ yếu là để
rút tiền mặt, dịch vụ đi kèm ATM chưa phát triển. Theo chuyên gia kinh tế Vũ
Đình Ánh, thì: "Phía ngân hàng cung cấp dịch vụ có những tiện ích nhất định và
họ cần có một khoản thu để bù đắp lại chi phí mà họ đã bỏ ra. Tuy nhiên, ngân
hàng cũng phải tính toán là thu từ việc mở rộng các hoạt động, khi giảm giá các
dịch vụ thì sẽ thu được lợi nhuận nhiều hơn nhờ việc mở rộng số người sử dụng
dịch vụ".
Theo Ngân hàng Nhà nước, việc thu phí dịch vụ thẻ nói chung, phí rút tiền ATM
nói riêng chỉ là một trong các biện pháp giúp các ngân hàng thương mại có thêm
động lực đầu tư, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, duy trì và cải thiện chất lượng dịch
vụ thẻ. Chuyên gia kinh tế Cao Sỹ Kiêm, cho rằng: "Bản thân ngân hàng thương mại
khi bước vào cuộc thu này thì tạo nên áp lực cạnh tranh cũng như áp lực khách
hàng. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải cải tiến và chắc chắn khi cải tiến thì
dịch vụ sẽ được cải thiện. Các ngân hàng hiện đại, các dịch vụ thu qua các hoạt
động này mang lại lợi ích ngày càng nhiều hơn thậm chí hơn cả dịch vụ tín dụng.
Tình hình ấy buộc các ngân hàng phải tính toán chặt chẽ với mục tiêu là mở rộng
mạng lưới và thu hút khách hàng, tạo nhiều doanh số hơn".
Đến nay, đa số các tổ chức phát hành thẻ đã xây dựng biểu phí. Các biểu phí dịch
vụ thẻ đều tuân thủ đúng biểu khung mức phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa ban hành
kèm theo Thông tư 35. Nhiều tổ chức phát hành thẻ có chính sách hỗ trợ cho người
lao động thu nhập thấp, sinh viên nghèo như giảm 50% phí rút tiền mặt ATM nội
mạng, giảm phí phát hành thẻ lần đầu, miễn, giảm phí thường niên...
Song song với việc ban hành quy định về việc thu phí, Ngân hàng Nhà nước cũng đã ban hành quy định về trang bị, quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn hoạt động của Máy rút tiền tự động. Trong đó, quy định khá cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với ATM như phải trang bị camera, thiết bị chống sao chép, trộm cắp thông tin thẻ; ATM ngừng hoạt động quá 24 giờ phải báo cáo và thông báo rộng rãi cho khách hàng; đảm bảo thời gian ATM hết tiền không quá 4 giờ nếu trong ngày làm việc và 1 ngày nếu vào ngày nghỉ; phải duy trì bộ phận hỗ trợ khách hàng 24/7,…

