
Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm. Ảnh: TTXVN
Xuất khẩu vào Mỹ tăng vọt
Nếu năm 2000, Việt Nam mới xuất khẩu sang Mỹ khoảng 800 triệu USD thì năm 2014, Việt Nam xuất khẩu gần 29 tỷ USD, trong đó dệt may chiếm nhiều nhất. Kết quả này có được sau hàng loạt hiệp định song phương, trong đó tháng 7/2003, hai bên ký kết hiệp định dệt may để rồi chứng kiến sự tăng trưởng ngoạn mục trong lĩnh vực này. Theo ông Lê Quốc Ân, chủ tịch Tập đoàn Dệt May Việt Nam : "Trước năm 2001, Hiệp định thương mại Việt Nam-Hoa Kỳ chưa có hiệu lực, dệt may xuất sang Hoa Kỳ dưới 50 triệu đô. Ngay sau khi Hiệp định thương mại có hiệu lực năm 2002, Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ gần 1 tỷ đô la. Đến năm 2014 vừa qua, dệt may Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ gần 10 tỷ đô la. Ngoài ra, ngành đồ gỗ, thủy sản đều tương tự".
Một cột mốc nổi bật trong quan hệ kinh tế Việt –Mỹ chính là việc Việt Nam trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để từ đó mọi cánh cửa như mở ra cho Việt Nam. Trong 8 tháng năm 2015, kim ngạch xuất khẩu của hàng Việt Nam vào thị trường Mỹ tăng rất mạnh. Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt hơn 22 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước.
Theo đánh giá của giới doanh nhân, Hoa kỳ là thị trường khổng lồ, đa dạng và có nhu cầu lớn đối với nhiều loại hàng hóa. GDP đầu người cao, xếp thứ 10 trên thế giới (đạt 47.200 USD/người năm 2010) và đặc biệt người dân Hoa Kỳ có thói quen mua sắm và sử dụng dịch vụ tài chính. Đây là thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới. Nhờ vậy, số lượng mỗi đơn hàng thường lớn.
Bên cạnh đó, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) được Việt Nam và Hoa Kỳ cùng đàm phán ký kết, có tham vọng mở cửa thị trường toàn diện (cắt giảm gần như toàn bộ số thuế quan, trừ một số mặt hàng nhạy cảm), dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đầu tư, dịch vụ theo nguyên tắc chọn bỏ, mở cửa thị trường mua sắm công, dịch vụ tài chính… Dự báo, nếu TPP được ký kết, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ có khả năng tăng lên mức trên 20% tổng kim ngạch xuất khẩu, đưa quốc gia này trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2015 là năm hai nước kỷ niệm 20 năm bình thường hóa quan hệ, TPP là động lực quan trọng để quan hệ kinh tế hai bên phát triển thực chất và hiệu quả hơn. Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng: "Việt Nam có lợi ích rất lớn trong tham gia TPP với Hoa Kỳ. Nếu TPP được thông qua thì quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ, ít nhất trên lĩnh vực kinh tế sẽ được hưởng lợi".
Không phải dễ dàng !
Dù vậy các chuyên gia cũng cho rằng, Việt Nam tham gia vào Hiệp định TPP sẽ gặp sức ép về mở cửa thị trường (hàng hóa, dịch vụ, mua sắm tài sản công…). Xâm nhập thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp Việt phải đối mặt với nhiều thách thức về khả năng nắm bắt cơ hội, nguy cơ bị trừng phạt thương mại, khởi kiện và cạnh tranh. Ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch Tập đoàn Tôn Hoa Sen khẳng định: "Hoa kỳ là thị trường lớn, GDP rất cao nhưng tiêu chuẩn rất khắc khe nên sản phẩm phải có chất lượng tốt, uy tín mới có thể vào thị trường Hoa Kỳ".
Thông tin Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là một tin vui đối với kinh tế Việt Nam, đặc biệt khi để xuất khẩu vào Mỹ, các mặt hàng phải đảm bảo không vấp phải những rào cản của nước này, mà các rào cản rất nhiều và ngày càng dày đặc. Nếu hàng Việt Nam lọt qua được chứng tỏ Việt Nam tiến bộ và đây sẽ là giấy thông hành để hàng hóa Việt Nam đi tất cả các thị trường khác.
Để đón cơ hội từ TPP, chuyên gia khuyến nghị, doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, cải tiến công nghệ; nâng cao năng suất lao động; tích cực tham gia chuỗi sản xuất và cung ứng trong khu vực và toàn cầu; thực thi đầy đủ các nghĩa vụ trong hiệp định, tránh vi phạm các quy định về đầu tư, lao động, môi trường.
