Vụ lúa Hè Thu 2012: Cần làm ngay việc mua tạm trữ

(VOH) - Qua buổi làm việc giữa Bộ NN&PTNT cùng với Bộ Tài chính ngày 21/6, cả 2 Bộ đều thống nhất là giá thành sản xuất lúa bình quân trên cả nước là 3.993 đồng/kg. Trong khi đó, nhiều nơi của vùng ĐBSCL giá lúa bán ra hiện dao động từ 3.600 đồng/kg đến 4.200 đồng/kg tùy theo giống.

Tại Tiền Giang, vụ lúa Xuân Hè vừa qua, toàn tỉnh xuống giống được 40.000 hecta, với sản lượng 220.000 tấn, đến nay đã tiêu thụ được 160.000 tấn và năng suất bình quân đạt 5,5 tấn/hecta. Hiện giá lúa tươi phẩm cấp thấp được thương lái thu mua từ 4.100 đồng/kg đến 4.200 đồng/kg, còn giá lúa hạt dài cao hơn từ 200 đồng đến 300 đồng/kg tùy loại. So với tháng 5 vừa rồi, giá lúa đã giảm 500 đồng/kg, còn nếu so với vụ Hè Thu năm rồi thì thấp hơn tới 750 đồng/kg. Trong khi đó, ở một số nơi trong tỉnh nhiều trà lúa Xuân Hè đã bị sâu bệnh tấn công mạnh, nhất là nhện gié, dẫn đến chi phí tăng cao, người trồng lúa trong tỉnh gặp không ít khó khăn. Nông dân Nguyễn Văn Út, nhà ở xã Hậu Mỹ Trinh, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang trồng 7 công lúa IR50404 bộc bạch:

Tương tự tại Hậu Giang, tình hình giá lúa những ngày vừa qua cũng không mấy sáng sủa đối với bà con nông dân. Sở NN&PTNT tỉnh Hậu Giang cho biết, vụ lúa Hè Thu 2012, toàn tỉnh xuống giống được 77.000 hecta, đến nay đã thu hoạch được 10.000 hecta. Hiện giá mua lúa ướt IR50404 chỉ khoảng 3.600 đồng/kg, còn lúa khô thì trên dưới 4.000 đồng/kg. Trong khi giá lúa hạt dài cũng chỉ nhỉnh hơn được vài trăm đồng/kg. Với mức giá này thực sự rất khó để người nông dân có lời tối thiểu 30%, đặc biệt là ở những hộ có năng suất thấp hơn 5 tấn lúa/hecta. Trước tình hình trên, Chính phủ cần chỉ đạo các doanh nghiệp xuất khẩu gạo tiến hành thu mua tạm trữ, bởi theo ông Lê Văn Đời - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hậu Giang thì:

Về vấn đề thu mua tạm trữ, Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho rằng, Bộ NN&PTNT nên làm việc với các Bộ có liên quan, nếu thấy vấn đề mua tạm trữ lúa vụ Hè thu có tác dụng tốt thì đề xuất với Chính phủ và nếu được Chính phủ đồng ý thì Hiệp hội sẽ là đơn vị thực hiện, bởi nếu Hiệp hội vừa đề xuất vừa thực hiện thì không khéo lại bị xem là “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Đề cập đến tính 2 mặt của việc tiến hành mua tạm trữ lúa gạo trong lúc này, ông Phạm Văn Bảy - Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam nói:

Liên quan đến tình hình xuất khẩu gạo, Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, đến nay lượng gạo mà các doanh nghiệp xuất khẩu được là trên 2,9 triệu tấn, với trị giá FOB là hơn 1,3 tỷ USD. So với cùng kỳ, xuất khẩu gạo giảm 20,2% về lượng và 23% về trị giá FOB. Dự kiến hết tháng 6, xuất khẩu gạo cả nước có thể đạt 3,3 triệu tấn. Về tình hình giá lúa thì chiều hướng đang đi xuống, dự kiến có thể tiếp tục xuống cho đến lúc thu hoạch rộ, nhất là vào giữa tháng 7. Riêng tình hình thị trường xuất khẩu gạo trên thế giới hiện nay rất khó khăn do Ấn Độ tiếp tục bán ra với giá thấp vì tồn kho lớn cộng với đồng Rubi của họ đang giảm giá. Cũng vì thế mà gạo phẩm cấp thấp của Việt Nam đang chịu sự cạnh tranh gay gắt từ gạo Ấn Độ, đặc biệt là ở thị trường Châu Phi. Còn gạo cấp cao của chúng ta cũng bị cạnh tranh nhưng còn có đầu ra vì Châu Phi hiện vẫn mua loại gạo này. Trong khi đó thị trường xuất khẩu gạo Thái Lan lại là một ẩn số, chúng ta chưa biết được họ tiếp tục giữ gạo trong kho hay bán ra. Đối với Myanmar thì số lượng gạo xuất khẩu của quốc gia này không lớn và việc giao hàng gặp khó khăn vì hạ tầng kém nhưng họ lại bán với giá rất thấp vì thế đây cũng là một yếu tố làm giả giá chào bán gạo ngoài thị trường.

Bên cạnh yếu tố về thị trường thì một nguyên nhân khác cũng làm cho lúa gạo vụ Hè Thu sớm khó tiêu thụ chính là giống lúa IR50404 hiện vẫn chiếm một tỷ lệ rất cao. Theo Cục Trồng trọt, vụ lúa Hè Thu 2012, các tỉnh ĐBSCL xuống giống được 1.640.000 hecta. Mặc dù ngay từ đầu đã có những khuyến cáo và chỉ đạo mạnh mẽ của Cục Trồng trọt cùng các địa phương về tỉ lệ sử dụng giống IR 50404 tối đa 10%, nhưng hiện nay giống lúa này lại chiếm đến 20% trong cơ cấu giống vụ Hè Thu. Điều này dẫn đến việc tiêu thụ chậm chạp lúa Hè Thu và làm cho giá lúa càng tuột dốc khi đến thời điểm thu hoạch rộ. Vì vậy, vấn đề cần làm ngay bây giờ là phai tiến hành thu mua tạm trữ để trước mắt giúp tiêu thụ lúa hàng hóa trong dân và hiện tại thì Cục Trồng trọt cũng đồng ý với ý kiến này. Trong thời gian sớm nhất, Cục Trồng trọt sẽ trình lên Bộ NN&PTNT đề xuất mua tạm trữ để có hướng giải quyết kịp thời giúp người nông dân giảm bớt gánh nặng về đầu ra. Theo đó, mức thu mua tạm trữ mà Cục Trồng trọt đưa ra dự kiến là 1 triệu tấn gạo quy đổi.