Tin tứcNgày 8/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 tại phường Vị Thanh, Thành phố Cần Thơ.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam cho biết sau hơn hai năm triển khai, diện tích canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp đã đạt 354.839ha, vượt xa mục tiêu 180.000ha, tương đương 197% kế hoạch đề ra.
Theo ông Nam, tại các mô hình thí điểm áp dụng quy trình kỹ thuật do Bộ hướng dẫn, lượng giống gieo sạ giảm khoảng 45%, lượng phân bón giảm khoảng 30%, số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật giảm 2–3 lần phun mỗi vụ. Lượng nước tưới cũng giảm khoảng 20% nhờ thực hiện rút nước 2–3 lần trong một vụ.
Việc áp dụng quy trình canh tác mới giúp năng suất lúa tăng khoảng 12%, chi phí đầu vào giảm khoảng 40%. Nhờ đó, lợi nhuận trung bình của nông dân tăng khoảng 6 triệu đồng/ha/vụ, đồng thời lượng phát thải giảm 3–4 tấn CO₂/ha/vụ.
Bên cạnh hiệu quả sản xuất, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã ngày càng quan tâm đến liên kết sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam. Nhiều tổ chức quốc tế, đối tác phát triển cũng tham gia hỗ trợ kỹ thuật, tín dụng và phát triển thị trường.
Tuy nhiên, việc triển khai đề án vẫn còn một số khó khăn như một số địa phương còn lúng túng trong tổ chức thực hiện; hạ tầng thủy lợi, đặc biệt là thủy lợi nội đồng, chưa đáp ứng yêu cầu; liên kết sản xuất còn yếu; nhận thức của một bộ phận người dân chưa đồng đều. Ngoài ra, nguồn vốn đầu tư, nhất là các dự án vay từ Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tài chính carbon chuyển đổi, còn chậm được triển khai.
Phát biểu kết luận hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh chủ trương triển khai đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp là hoàn toàn đúng đắn và cần tiếp tục thực hiện.
Theo ông Thắng, đề án không chỉ là chương trình phát triển sản xuất mà còn là bước đi quan trọng trong tái cơ cấu ngành hàng lúa gạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Theo tính toán, thu nhập của nông dân có thể tăng không dưới 20% khi chuyển sang phương thức sản xuất này.
Ông Thắng cho rằng những kết quả bước đầu của đề án góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo, đồng thời phù hợp với cam kết của Việt Nam tại Hội nghị chống biến đổi khí hậu lần thứ 26 về mục tiêu đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050, qua đó từng bước xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam theo hướng “xanh – sạch – chất lượng – bền vững”.
Trong thời gian tới, Bộ trưởng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn ưu đãi để doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân thuận lợi tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Đối với các địa phương, ông yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững phù hợp từng vùng sinh thái, tăng cường liên kết doanh nghiệp – hợp tác xã – nông dân theo chuỗi giá trị, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân về sản xuất lúa bền vững và xử lý rơm rạ sau thu hoạch nhằm nâng cao thu nhập.
