Bầu cử và ứng cử vào các cơ quan đại diện của nhân dân là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp quy định. Thông qua việc lựa chọn đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, cử tri thực hiện quyền làm chủ, góp phần chọn ra những người đủ tiêu chuẩn tham gia cơ quan quyền lực nhà nước.
Theo quy định, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 được ấn định ngày 15/3.
Thời gian bỏ phiếu bắt đầu từ 7 giờ đến 19 giờ cùng ngày. Tùy điều kiện thực tế, Tổ bầu cử có thể quyết định mở hòm phiếu sớm hơn nhưng không trước 5 giờ sáng hoặc kéo dài thời gian bỏ phiếu, song không quá 21 giờ.
Khi tham gia bầu cử, cử tri phải xuất trình Thẻ cử tri. Mỗi cử tri được phát một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu HĐND tương ứng với cấp mình tham gia bầu cử.
Cử tri phải trực tiếp đi bầu và tự mình bỏ phiếu, không được nhờ người khác bỏ phiếu thay. Trường hợp không thể tự viết phiếu, cử tri có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ có trách nhiệm giữ bí mật nội dung phiếu bầu. Đối với người khuyết tật không thể tự bỏ phiếu, có thể nhờ người khác đưa phiếu vào hòm phiếu.
Khi ghi phiếu, nếu không lựa chọn ứng cử viên nào, cử tri gạch ngang họ và tên người đó, gạch đè lên dòng chữ tương ứng. Phiếu bầu không được khoanh tròn, đánh dấu ký hiệu, không ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử, không để số người được bầu vượt quá số đại biểu được ấn định và không gạch xóa toàn bộ danh sách ứng cử viên.
Trong quá trình viết phiếu, không ai được xem nội dung phiếu bầu, kể cả thành viên Tổ bầu cử. Nếu viết sai, cử tri có quyền đổi phiếu khác. Sau khi bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào mặt trước, góc trái phía trên của Thẻ cử tri. Thẻ này chỉ có giá trị cho một lần bỏ phiếu.
Những phiếu được xác định là không hợp lệ gồm: phiếu không đúng mẫu do Tổ bầu cử phát; phiếu không có dấu của Tổ bầu cử; phiếu ghi số người được bầu nhiều hơn số đại biểu được ấn định; phiếu gạch xóa hết tên các ứng cử viên; phiếu ghi thêm tên ngoài danh sách hoặc có nội dung khác ngoài quy định.




