Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Tăng tốc nâng cao năng suất để tạo động lực tăng trưởng mới

Nâng cao năng suất không phải là phong trào hay nhiệm vụ riêng của ngành khoa học và công nghệ, mà là một trong những nhiệm vụ trung tâm của cả hệ thống.

Tại Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia năm 2026, tổ chức tại TPHCM, ngày 14/8, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, nâng cao năng suất không phải là phong trào hay nhiệm vụ riêng của ngành khoa học và công nghệ, mà là một trong những nhiệm vụ trung tâm của cả hệ thống trong giai đoạn 2026-2030.

2aOboQrS0sZuHe8a6lNK5WZ0QH6ttKqy0dhUKDD6
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia năm 2026 - Ảnh: Phước Tiến.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, diễn đàn diễn ra trong bối cảnh cả nước triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số bền vững, hướng tới đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Sau gần 40 năm đổi mới, tiềm lực nền kinh tế Việt Nam đã có bước tiến vượt bậc. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận mô hình tăng trưởng vẫn dựa nhiều vào mở rộng nguồn lực hơn là nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

“Kinh nghiệm của khu vực cho thấy rất rõ: không quốc gia nào vượt qua được bẫy thu nhập trung bình mà không trải qua một giai đoạn tăng tốc quyết liệt về năng suất. Bản thân năng suất hôm nay cũng đã khác: không còn là làm nhanh hơn cách làm cũ, mà là tạo ra giá trị mới bằng công nghệ, dữ liệu và phương thức quản trị mới – đồng thời phải đạt chuẩn về chất lượng, môi trường thì mới được thị trường chấp nhận”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị thống nhất nhận thức rằng nâng cao năng suất không phải là phong trào, cũng không phải việc riêng của ngành khoa học và công nghệ, mà là nhiệm vụ trung tâm của cả hệ thống trong giai đoạn 2026-2030.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh ba định hướng lớn:

Thứ nhất, chuyển từ làm theo phong trào sang chuyển đổi sâu về thực chất, đo lường được; lấy chỉ tiêu năng suất làm thước đo điều hành. Để đạt được các mục tiêu đã đặt ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW về đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55% và yêu cầu năng suất lao động khu vực kinh tế tư nhân tăng bình quân 8,5 – 9,5%/năm trong Nghị quyết số 68-NQ/TW, đề nghị nghiên cứu, đưa các chỉ tiêu năng suất, chất lượng vào hệ thống chỉ tiêu điều hành của từng bộ, ngành, từng địa phương, từng tập đoàn, tổng công ty. Từ đó có cách thức đo lường, đánh giá và công bố để cải tiến năng suất một cách liên tục.

Thứ hai, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành nguồn tạo ra năng suất mới; chất lượng và tiêu chuẩn phải trở thành tấm hộ chiếu ra thị trường. Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phải đi vào dây chuyền sản xuất và quy trình quản trị, chứ không chỉ dừng lại ở phần mềm quản lý văn phòng; trong đó lưu ý chú trọng đến năng lực hấp thụ và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, hạ tầng chất lượng quốc gia cần phải được hiện đại hóa, số hóa và đi trước một bước để hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của các thị trường lớn trên thế giới.

Thứ ba, phải huy động đồng bộ cả ba lực lượng: doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tư nhân và chính khu vực công. Trên cơ sở các yêu cầu của Nghị quyết số 79-NQ/TW, đề nghị mỗi tập đoàn, tổng công ty xây dựng chương trình năng suất riêng, có mục tiêu định lượng và lan tỏa xuống chuỗi cung ứng.

Các chính sách hỗ trợ phải chuyển từ dàn trải sang có trọng tâm, trọng điểm; lấy mức tăng năng suất thực tế làm thước đo, không lấy số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ làm thành tích.

Đặc biệt, khu vực công cũng phải nâng cao năng suất của chính mình: sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, mỗi cơ quan phải phục vụ người dân, doanh nghiệp với quy trình gọn hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn; từ đó giúp giảm chi phí của toàn nền kinh tế.