![]() |
| Đờn ca tài tử đang được lập hồ sơ trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. (Trong ảnh: Các nghệ sĩ đờn ca tài tử TPHCM biểu diễn tại hội thảo). Ảnh: SGGP |
Với chủ đề “10 năm thực hiện công ước bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO - Bài học kinh nghiệm và định hướng tương lai”, hội thảo đã nhận được sự quan tâm của nhiều chuyên gia khoa học, những nhà nghiên cứu văn hóa trong và ngoài nước, đáng chú ý trong đó là sự có mặt của nhiều GS, TSKH đến từ những quốc gia có bề dày kinh nghiệm về công tác bảo tồn di sản được thế giới biết đến như Hàn Quốc, Nhật Bản, Myanmar, Indonesia, Đan Mạch…
Vấn đề chung được các đại biểu nhìn nhận là hầu hết các di sản văn hóa phi vật thể sau khi được UNESCO vinh danh đều nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân và chính quốc gia ấy, thông qua những nỗ lực duy trì, bảo vệ và phát triển di sản đó. Không ít di sản đã và đang mang về những lợi ích kinh tế thật sự cho chính cộng đồng sở hữu di sản đó, đấy là điều đáng mừng. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề đặt ra khiến nhiều người cũng lưu tâm. Theo GS.TS Oscar Salemink, ĐH Copenhagen, Đan Mạnh, không ít loại hình di sản phi vật thể sau khi vinh danh đã bị thương mại hóa, phá vỡ đi những giá trị truyền thống vốn có. Cùng nhận định trên, GS.TS Lê Hồng Lý, Viện Nghiên cứu Văn hóa cũng rất trăn trở về những thách thức đối với di sản văn hóa phi vật thể. Thực tế đó có thể nhìn thấy qua tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO vinh danh. Theo GSTS Lê Hồng Lý, từ trước đến nay, giỗ Tổ Hùng Vương vốn là một hoạt động hình thành và gìn giữ trong cộng đồng dân cư, vì vậy nên chăng hãy để chính cộng đồng và người dân tham gia thực hiện việc này thay vì chính quyền đã tham gia quá sâu vào lễ hội. Ông nói: "Hiện nay, vì tầm của lễ hội đã không còn trong phạm vi của làng nữa cho nên vai trò của chính quyền đã thể hiện rất rõ. Điều này ở một mức độ nào đó lễ hội được hoành tráng hơn nhưng khi nhìn vào góc độ của Công ước 2003 thì thấy nhiều vấn đề. Chúng tôi muốn lưu ý vấn đề này như một nguy cơ trong các lễ hội hiện nay ở nước ta".
Tại hội thảo, khi đánh giá về chặng đường tham gia thực hiện công ước này của VN, Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL Hồ Anh Tuấn cho biết, 10 năm qua, Công ước này đã góp phần bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, đảm bảo sự tôn trọng đối với di sản văn hóa của cả cộng đồng, nâng cao nhận thức ở các địa phương, quốc gia và quốc tế về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể, tạo ra sự hợp tác và hỗ trợ quốc tế. Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn nhấn mạnh: "Văn hóa phi vật thể là một bộ phận vô cùng quan trọng trong kho tàng di sản của mỗi dân tộc, là động lực chính của đa dạng văn hóa và sự phát triển bền vững. Quá trình toàn cầu hóa hiện nay cùng với những thay đổi lớn trên các lĩnh vực KT-VH-XH đang đưa tới những mối đe dọa cho việc bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể ở VN cũng như trên thế giới. Chặng đường 10 năm qua đã đủ độ dài để chúng ta nhìn nhận, đánh giá những tác động của công ước bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO tới đời sống của nhân loại. Có thể nhận thấy,Công ước đã góp phần bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, đảm bảo sự tôn trọng đối với di sản văn hóa phi vật thể của các cộng đồng, nâng cao nhận thức ở cấp địa phương, quốc gia và quốc tế về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể, tạo ra sự hợp tác và hỗ trợ quốc tế".
Thực tế mà nói, Công ước bảo vệ di sản văn hóa là một nội dung lớn. Chính vì vậy, trong thời gian một ngày của hội thảo khó có thể làm được một vấn đề gì lớn, song điều quan trọng là qua hội thảo lần này, nhiều học giả trong và ngoài nước đã có dịp chia sẻ những thành tựu, quan điểm của mình trong quá trình nghiên cứu, hay ít nhất, hội thảo cũng là một góc nhỏ để bản thân các nhà quản lý trong nước nhìn thấy một vài vấn đề, từ đó xây dựng được những hoạt động tiếp theo mang tính chiến lược dài hơi cho những năm tiếp theo.







.jpg?w=1600&q=85)















