Tin tứcBao quanh một không gian rộng 4.000ha, quần thể danh thắng Tràng An gồm có 3 khu vực bảo tồn: Di tích Quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư; Di tích Quốc gia đặc biệt Danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động và Khu rừng đặc dụng Hoa Lư. Tuy nhiên, để thu hút du khách đến với Quần thể danh thắng Tràng An ngày một nhiều hơn, cần phải có những kế hoạch, những phương án đầu tư cụ thể.
Ngay sau chuyến công tác dài ngày tại Doha trở về, ông Bùi Văn Mạnh - Phó giám đốc BQL quần thể danh thắng Tràng An đã dành cho phóng viên VOH một cuộc phỏng vấn xung quanh việc cần chú trọng khai thác giá trị chiều sâu về văn hóa - cảnh quan Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình).
* Theo ông, qua gần 2 năm chuẩn bị và đệ trình hồ sơ lên UNESCO, Quần thể khu danh thắng Tràng An có những điểm gì đặc biệt để thuyết phục tổ chức này công nhận là di sản thiên nhiên thế giới?
- Ông Bùi Văn Mạnh: Trước tiên, có thể khẳng định Quần thể danh thắng Tràng An là nơi hội tụ đầy đủ các giá trị đặc sắc về tự nhiên và văn hóa mà theo các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế cũng như Việt Nam khẳng định rằng, Tràng An là một trong những nơi có cảnh quan núi đá vôi đẹp và quyến rũ nhất trên thế giới.
Đồng thời, địa danh này còn là điển hình cho mối quan hệ gắn văn hóa với môi trường, con người với đất đai. Giá trị văn hóa nổi bật được bảo tồn trong khu di sản chưa từng có trong khu vực Đông Nam Á và trên thế giới.
Một điểm đặc biệt thứ hai mà di sản Tràng An thuyết phục được UNESCO đó là hồ sơ này đã được chuyên gia tư vấn quốc tế tư vấn ngay từ đầu và thực hiện theo các hướng dẫn thực hiện của Công ước 1972 của Ủy ban di sản thế giới. Sự tư vấn của chuyên gia UNESCO đã giúp hồ sơ của chúng ta được xây dựng trong thời gian ngắn nhưng chất lượng hồ sợ được đánh giá rất tốt.
Do đó, trong vòng 10 ngày làm việc liên tục từ khi bước chân sang Doha, chúng tôi đã thuyết phục được các nước thành viên trong Ủy ban di sản thế giới, các chuyên gia UNESCO của Trung tâm di sản thế giới, Hiệp hội Bảo tồn Thế giới và Hội đồng Quốc tế về di tích và di chỉ thế giới ủng hộ cho hồ sơ Tràng An.
* Ngay sau khi UNESCO công nhận thì chúng ta sẽ phải thực hiện những rang buộc gì trong thời gian sắp tới đối với di sản Tràng An?
- Ông Bùi Văn Mạnh: Một trong những điều kiện của Ủy ban di sản thế giới đối với Tràng An là chúng tôi tiếp tục hoàn thiện kế hoạch quản lý di sản giai đoạn 2014 - 2017. Trong kế hoạch quản lý di sản đó, UNESCO cũng yêu cầu chúng tôi phải tăng cường và xây dựng kế hoạch chi tiết để quản lý du lịch. Thứ hai, là kế hoạch chi tiết quản lý các di tích khảo cổ học mà chúng tôi đã phát hiện ra.
* Vậy trong số những kế hoạch mà chúng ta đã lập cho giai đoạn 2014 - 2017 thì khó khăn, thách thức lớn nhất trong kế hoạch đó là gì?
- Ông Bùi Văn Mạnh: Khó khăn trước mắt là chúng ta phải xây dựng xong một quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy giá trị di sản để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Điều này cần sự phối hợp, hỗ trợ của các bộ, ngành như Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch và nhiều cơ quan nghiên cứu ở Trung ương.
Thứ hai là chuẩn bị kinh phí để tôn tạo, tiếp tục nghiên cứu các di tích khảo cổ học. Ví dụ như hiện nay trên toàn bộ quần thể của chúng ta có rất nhiều di tích khảo cổ học được phát hiện nhưng trong đó, chúng tôi chỉ mới nghiên cứu được 14. Trong quyết định của Ủy ban Di sản Thế giới người ta cũng yêu cầu chúng ta tiếp tục nghiên cứu tiếp những địa điểm khảo cổ học và công bố những kết quả nghiên cứu đó trên các ấn phẩm quốc tế.
* Thưa ông, được so sánh như là một "Vịnh Hạ Long trên cạn" với cả trăm hang động lớn nhỏ nhưng thực tế, quần thể danh thắng Tràng An vẫn chưa được nhiều du khách trong nước và quốc tế biết đến như di sản thiên nhiên mà nó được ví von, theo ông nguyên nhân vì sao?
- Ông Bùi Văn Mạnh: Cũng do một số lý do mà trong thời gian vừa qua chúng ta chỉ mới tập trung vào công tác bảo tồn, tôn tạo các tích khảo cổ học chứ chưa tập trung nhiều vào việc quảng bá. Cái hạn chế nữa của chúng ta là mới chỉ tập trung quảng bá qua một số kênh, một số hãng lữ hành, các phương tiện thông tin trong nước nên cũng chưa vươn được tới thị trường du lịch quốc tế nhiều. Ngoài ra cũng có hạn chế về một số sản phẩm dịch vụ. Hiện nay, chủ trương chính của chúng tôi là bảo tồn, tôn tạo chứ chưa chú trọng khai thác các sản phẩm dịch vụ du lịch mới.
Thứ hai, địa phương cũng thiếu một số cơ chế chính sách để thu hút các nhà đầu tư vào để phát triển, khai thác các sản phẩm du lịch mới, mang tính độc đáo hơn. Ở đây, có thể lấy ví dụ như Ninh Bình, các sản phẩm dịch vụ hiện mới chỉ mới chủ yếu dựa trên khai thác tài nguyên, các sản phẩm sẵn có, nguồn tài nguyên sẵn có như dịch vụ chèo đò, đưa khách đi tham quan các tuyến hang động đến các địa điểm, di tích lịch sử văn hóa. Các di tích khảo cổ học chúng ta mới nghiên cứu, phát hiện ra chưa đưa vào khai thác. Những điểm này, trong thời gian tới chúng ta sẽ tiếp tục phối hợp với các chuyên gia quốc tế và VN xây dựng những phương án bảo tồn cũng như khai thác các giá trị văn hóa đặc biệt của các ti tích khảo cổ đó.
* Ông có thể cho biết rõ hơn về những phương án mà chúng ta sẽ khai thác cũng như quảng bá hình ảnh quần thể danh thắng Tràng An trong thời gian tới?
- Ông Bùi Văn Mạnh: Về phương án khai thác, như đã đề cập trên đây, chúng ta sẽ tiếp tục nghiên cứu các phương án, các giá trị khảo cổ học, giá trị về địa chất địa mạo và xây dựng thành tuyến điểm mang tính chất chuyên đề, có tính đại chúng. Ví dụ như một số tour chuyên đề tới các di tích khảo cổ học gần với các tuyến điểm du lịch hiện nay. Thứ hai nữa, chúng ta sẽ khai thác các giá trị chiều sâu về văn hóa như các điểm có giá trị lịch sử văn hóa của di tích cố đô Hoa Lư.
Về công tác tuyên truyền quảng bá, chúng ta sẽ tập trung phối hợp với các cơ quan truyền thông, báo chí trong nước và quốc tế để đẩy mạnh tuyên truyền quảng bá hình ảnh, các giá trị của Tràng An trên các phương tiện thông tin đại chúng qua báo, đài, truyền hình.
Trong thời gian tới, chúng ta sẽ tiếp tục tuyên truyền hình ảnh Tràng An trên CNN, Tạp chí Di sản Thế giới của UNESCO.
Chúng tôi cũng rất muốn được sự hỗ trợ quan tâm của cơ quan thông tấn phía Nam như Đài Tiếng nói nhân dân TP.HCM, Đài truyền hình TP.HCM và các cơ quán báo chí phía Nam, giúp chúng tôi tuyên truyền, quảng bá thị trường du khách phía Nam như Cần Thơ, TP.HCM, Nha Trang, Vũng Tàu…
* Đối với một di sản, ngay sau khi được UNESCO công nhận vinh danh là di sản thế giới thì giá vé thường sẽ được nâng lên, ở quần thể danh thắng Tràng An chúng ta đã tính đến phương án này chưa?
- Ông Bùi Văn Mạnh: Hiện nay, chúng tôi vẫn chưa có tính đến phương án này. Trước mắt chúng tôi vẫn giữ nguyên mức giá như thời gian vừa qua. Thời gian tới, chúng tôi cũng tập trung vào ổn định, kiện toàn lại công tác quản lý, các hoạt động dịch vụ, các kế hoạch để quản lý một cách tốt nhất theo yêu cầu của UNESCO.
* Một lần nữa xin cảm ơn ông đã dành cho chúng tôi cuộc trao đổi này.