Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ nhất “Tình người, tình đất Phương Nam"

(VOH) - Nhằm tôn vinh, quảng bá nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ, một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Việt Nam và là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Chính phủ đã chỉ đạo tỉnh Bạc Liêu phối hợp với Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ nhất. Festival sẽ diễn ra từ ngày 24/4 đến ngày 29/4 tại Bạc Liêu với chủ đề “Đờn ca tài tử - Tình người, tình đất Phương Nam”.

Có thể nói rằng, kể từ phút giây đón nhận bằng vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại từ tổ chức UNESCO dành cho bộ môn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ thì sự kiện tiếp theo được trông chờ nhất chính là “Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ nhất”. Đây không chỉ là ngày hội văn hóa nghệ thuật, cuộc giao lưu của các tài tử đờn - ca trong cả nước mà còn là dịp để những ai yêu mến môn nghệ thuật này được trải nghiệm những cung bậc cảm xúc độc đáo, ấn tượng. Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ nhất với chủ đề “Tình người, tình đất phương Nam” có thể ví von như một công trình nghệ thuật mà trong đó cả phần hình thức lẫn nội dung đều được chăm chút một cách tỉ mỉ.

Vinh dự được là địa phương đầu tiên đăng cai sự kiện này, tỉnh Bạc Liêu đã tập trung hầu như tất cả tâm lực cho một trong những sự kiện được chờ đợi nhất trong năm 2014 ở lĩnh vực tài tử cải lương. 6 ngày diễn ra Festival, công chúng cùng tất cả các nghệ sĩ, nghệ nhân, danh cầm sẽ được trải nghiệm trong nhiều không gian nghệ thuật đặc sắc của 21 sự kiện.

Một trong những sự kiện đầu tiên được quan tâm ở Festival là Liên hoan đờn ca tài tử toàn quốc với sự tham gia của một lực lượng tài tử hùng hậu từ các tỉnh Đông–Tây Nam bộ đến tỉnh Ninh Bình. Hội tụ về đây, các nghệ sĩ danh cầm sẽ chia sẻ cùng nhau những phút giây thăng hoa nhất cùng âm nhạc dân tộc. Một sự kiện tiếp theo cũng thu hút sự quan tâm của công chúng là Cuộc thi sáng tác lời mới trên nền 20 bản tổ Đờn ca tài tử Nam bộ. Mỗi tác phẩm không chỉ là một bài thi mà còn là món quà tinh thần giá trị của những tấm lòng yêu mến đờn ca tài tử góp nhặt, trao truyền đến công chúng.

Một số sự kiện khác như Hội thảo khoa học “Bảo tồn và phát huy Di sản văn hóa phi vật thể đờn ca tài tử Nam bộ”, Bế mạc trao giải thưởng Trần Hữu Trang, Chương trình nghệ thuật tôn vinh soạn giả Trọng Nguyễn – Yên Lang, tái hiện lại không gian Đờn ca tài tử Nam bộ cũng là những điểm nhấn đặc sắc của Festival quốc gia. Bà Lê Thị Ái Nam - Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bạc Liêu – Phó Ban tổ chức Festival khẳng định rằng, đến thời điểm hiện tại, Bạc Liêu đã hoàn tất các công tác chuẩn bị và sẵn sàng chờ đón những tấm lòng mộ điệu về tham dự Festival: "

Để góp phần phát huy giá trị của nghệ thuật này, tỉnh Bạc Liêu đã đăng cai tổ chức Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ nhất - mục đích của chúng tôi là nhằm để tôn vinh, để quảng bá nghệ thuật đờn ca tài tử. Mục đích thứ 2 cũng là mục đích quan trọng là chúng tôi muốn góp phần để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể độc đáo này. Thông qua Festival chúng tôi cũng muốn thu hút đầu tư, muốn thu hút du khách đến với Bạc Liêu để Bạc Liêu đẩy mạnh phát triển du lịch.Với tư cách là Ban tổ chức Festival, tôi rất mong Festival sẽ được đón nhiều khán thính giả trong cả nước đến tham dự tại Bạc Liêu, đặc biệt đối với các nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca đến với Bạc Liêu, đến với Festival xem như chúng ta cũng góp phần để tôn vinh và thể hiện niềm tự hào của người dân Việt Nam khi được UNESCO vinh danh Đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại".

Xác định rõ đây không chỉ là vinh dự của địa phương mà còn mang tính chất ngày hội của quốc gia, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân tỉnh Bạc Liêu và Sở VHTT&DL đã có sự đầu tư mạnh mẽ từ con người đến cơ sở hạ tầng từ hơn 1 năm trước để phục vụ tốt nhất cho Festival. Trong khuôn khổ liên hoan, toàn bộ các hoạt động văn hóa nghệ thuật chào mừng sẽ diễn ra tại thành phố Bạc Liêu với các địa điểm chính: Quảng trường Hùng Vương; Trung tâm Hội chợ-triển lãm tỉnh Bạc Liêu; Khu Du lịch sinh thái Hồ Nam; Liên hiệp Hội Văn học nghệ thuật tỉnh; Nhà thi đấu đa năng; Khu lưu niệm Nghệ thuật Đờn ca tài tử và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu; Trung tâm Hội nghị tỉnh; Khách sạn Công tử Bạc Liêu; Nhà máy điện gió Bạc Liêu và một số địa phương trong tỉnh. Trong đó quần thể các công trình văn hóa nghệ thuật và Quảng trường Hùng Vương với tổng diện tích 85.100 m², được thiết kế theo tiêu chí kiến trúc mỹ thuật, hiện đại; vừa là nơi tổ chức các sự kiện lớn vừa là địa điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Ông Nguyễn Chí Thiện, Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Bạc Liêu cho biết thêm:

“Điểm nhấn của các công trình để thu hút khách du lịch đến tham dự Festival ví dụ như mở rộng đầu tư khu lưu niệm đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Đây là một trong những khu di tích cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, người đã sáng tác ra bản Dạ cổ hoài lang. Thứ hai là mở rộng trùng tu cụm nhà Công tử Bạc Liêu, cũng có nhiều giai thoại hấp dẫn mà khách đến đây cũng muốn khám phá và muốn nghe. Thứ ba là đầu tư một số công trình văn hóa thể thao tiêu biểu, chẳng hạn như nhà thi đấu đa năng để phục vụ cho một số hoạt động cho Festival. Và xây dựng xong Quảng trường Hùng Vương bao gồm nhiều công trình phục vụ cho Festival và khách du lịch".


Trung tâm Triển lãm văn hóa - Nghệ thuật và Nhà hát Cao Văn Lầu - Ảnh: festivaldoncataituquocgia.baclieu.gov

Đêm khai mạc Festival chính thức diễn ra vào ngày 25/4 hứa hẹn sẽ là một bữa tiệc văn hóa và âm nhạc hoành tráng với sự tham dự của gần 500 nghệ sĩ, diễn viên. Tổng thể chương trình được chia làm 2 phần: lễ vinh danh và chương trình nghệ thuật. Mỗi phần đều có một điểm nhấn độc đáo riêng để khắc sâu ấn tượng về đờn ca tài tử vào lòng công chúng. Đạo diễn Lê Quý Dương – Tổng đạo diễn chương trình cho biết : “Phần nghệ thuật chúng tôi chia chương trình ra làm 3 phần. Thứ nhất là Còn mãi 20 bản cổ - là 20 bản đã định hình nghệ thuật đờn ca tài tử. Thứ hai là Khúc dạ cổ hoài lang – Tiếng lòng của người Bạc Liêu. Chúng tôi muốn giới thiệu và tôn vinh sáng tác của nhạc sĩ Cao Văn Lầu – bản Dạ cổ hoài lang đã đi sâu vào lòng người từ rất nhiều thế hệ. Phần thứ 3, chúng tôi muốn đẩy một chương lớn là Bạc Liêu đi lên từ văn hóa, để thể hiện tinh thần của ban lãnh đạo tỉnh và nhân dân Bạc Liêu mong muốn từ liên hoan lần này sẽ xây dựng Bạc Liêu thành một điểm đến văn hóa của vùng Tây Nam Bộ. Ở mỗi chương đều có điểm nhấn”.

Nghệ thuật đờn ca tài tử dù ở bất cứ nơi đâu vẫn cứ hiền hòa, nhẹ nhàng len lỏi vào tâm hồn mỗi con người Việt Nam, đặc biệt là người dân Nam bộ. Bản thân bộ môn nghệ thuật này đã có một không gian phát triển và tỏa sáng của riêng mình. Chính vì thế, trong chương trình biểu diễn nghệ thuật, để có thể vừa giữ nguyên nét độc đáo ấy đòi hỏi một sự dàn dựng khá công phu và sự phối hợp nhịp nhàng của kĩ thuật âm thanh, ánh sáng.

Không khí náo nức để hội ngộ trong Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần đầu tiên đang rộn ràng hơn từng ngày, Ban tổ chức, các nghệ sĩ tham gia đều đã sẵn sàng chờ đến giờ khai cuộc. Hi vọng rằng sự kiện đặc biệt này không chỉ là một dấu ấn đẹp trong mắt du khách trong nước và quốc tế đến với Bạc Liêu, mà còn là cột mốc quan trọng đánh dấu chuỗi hành động thiết thực mà cả xã hội đang chung tay để góp phần bảo tồn và nâng tầm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.