Điều này đã mở ra một hướng mới cho một số NXB có “thể lực” yếu. Thị trường xuất bản phẩm nhờ thế mà ngày càng phong phú, đa dạng hơn với những cuốn sách được in ấn công phu và được tiếp thị, quảng bá một cách chuyên nghiệp....
![]() |
| Lê Kiều Như trong ngày ra mắt sách "Sợi xích" (Ảnh: Vnexpress) |
Nhưng, cùng với đó, những tranh cãi cũng bắt đầu nảy sinh khi có ý kiến cho rằng : NXB chỉ là nơi in thuê cho các doanh nghiệp tư nhân, còn món hời lớn tư nhân hưởng cả, và đây cũng là một nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện ngày càng nhiều ấn phẩm kém chất lượng. Và, sự kiện gây ầm ĩ nhất gần đây là cuốn “Sợi xích” của Lê Kiều Như khi đã in được 2000 bản, chuẩn bị phát hành thì lại bị chính NXB Hội nhà văn ra lệnh thu hồi. Sự việc này, không gây ngạc nhiên bởi trước đó đã có hàng loạt số sách bị phát hiện “có vấn đề”, tạm dừng sửa chữa, bổ sung hoặc hoãn ngày phát hành… Chẳng hạn, tác phẩm “I am đàn bà” của nhà văn Y Ban bị đình chỉ phát hành và thu hồi chỉ vì không tuân thủ quy trình biên tập. Hay tác phẩm “Cọng rêu dưới đáy ao” của nhà văn Võ Văn Trực cũng của chính NXB Hội Nhà Văn. Điều đáng nói là khi được hỏi về lý do thu hồi thì hầu như các NXB đều đưa ra một lý do cơ bản là tác phẩm vẫn giữ nguyên những trang, đoạn mà phía NXB đã yêu cầu bên đối tác cắt bỏ trong quá trình biên tập hoặc thêm vào những trang mà trước đó đã không có. Sự cố “bỏ qua” khâu biên tập của các đơn vị liên kết cũng thường xuyên xảy ra. Bên cạnh đó, còn có một thực tế, nhiều NXB chỉ có nhiệm vụ cấp phép, các khâu còn lại là do đơn vị liên kết, và các bên liên kết một mặt đưa bản thảo cho NXB duyệt, nhưng cùng lúc đưa đến nhà in mà chưa được NXB cho phép.
Luật Xuất bản cũng quy định, đối tác liên kết phải liên đới chịu trách nhiệm về xuất bản phẩm liên kết, nhưng không có văn bản dưới luật nào quy định cụ thể trách nhiệm này. Đây có thể xem là lỗ hổng lớn nhất trong khâu liên kết xuất bản, để đến khi xảy ra sự cố thì giải pháp duy nhất hầu như được các NXB lựa chọn là tự thu hồi.
Khi hỏi về con đường phải đi từ
bản thảo của tác giả đến tác phẩm giới thiệu trước công chúng do tác giả mang
đến cho NXB, ông Nguyễn Đức Bình – Giám đốc NXB Văn Nghệ nói :
Và một điều tắc trách nữa là khi các công ty phát hành sách vội vàng tung sách ra thị trường khi chưa nộp lưu chiểu hay chưa nhận được kết quả đọc duyệt lưu chiểu từ cục xuất bản. Năm 2009 vừa qua, hơn 273 triệu bản sách có mặt trên thị trường nhưng sẽ là bao nhiêu triệu bản sách chất lượng, không “có vấn đề” đến tay độc giả ? Khi hỏi về việc nguyên nhân tại sao và lỗi ở khâu nào đã làm sách không “sạch” xuất hiện trên thị trường, ông Nguyễn Kiểm - cục trưởng cục xuất bản, Bộ Thông tin truyền thông cho biết :
Rõ ràng là hiện nay có nhiều khâu đúng ra là phải làm theo đúng luật đã bị bỏ qua. Họ đã “dễ dãi” phát hành những quyển sách kém chất lượng đến người đọc vì lí do này hay lí do khác. Vậy độc giả sẽ đọc gì, tiếp thu được gì ở những quyển sách mà nội dung chưa được kiểm duyệt ? Đó là điều mà công chúng hiện nay đang rất quan tâm và lo lắng. Hội sách lần 6 TPHCM vừa mới kết thúc với kết quả đáng mừng khi ngày càng nhiều bạn đọc đến với sách, nhất là sách văn học Việt. Trong thời buổi thông tin hiện nay tràn lan những kênh giải trí, truyền hình, trò chơi trên mạng thì sách và văn hóa đọc đang là vấn đề quan tâm của nhiều người. Nhiều đề xuất của các chuyên gia đầu ngành, bạn đọc đề nghị thành lập ngày đọc sách. Đó quả là tín hiệu rất đáng mừng. Bởi vì nhu cầu đọc sách là có thật. Nhưng để có được những tác phẩm “sạch” đến tay người đọc là cả vấn đề cần điều chỉnh.
Ông Nguyễn Kiểm cùng trình bày kiến của mình về vấn đề này, ông nói :
Đã đến lúc chúng ta cần có những qui định phù hợp trong việc liên kết xuất bản và qui trình phát hành một tác phẩm nghệ thuật. Không thể vì chạy theo những mối lợi trước mắt mà cho ra đời các tác phẩm có ảnh hưởng lớn và lâu dài đến người đọc. Trên con đường hội nhập và phát triển hiện nay, vấn đề văn học nghệ thuật cần phải được quan tâm hơn nữa từ phía các cấp, các ngành có liên quan để những tác phẩm nghệ thuật ra đời thực sự bổ ích cho công chúng.
Ngọc Bích






.jpg?w=1600&q=85)














