Người giải mã những bí mật trên bản đồ

(VOH) - Được biết đến với vai trò là một người nổi tiếng trong lĩnh vực nghiên cứu địa lý, lịch sử hàng đầu của Việt Nam, từ trước đến nay, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu đã đóng góp nhiều công trình khoa học ý nghĩa, có giá trị pháp lý cao cho nền khoa học nước nhà. Gần như cả cuộc đời mình, ông đã dành phần lớn thời gian để nghiên cứu về bản đồ, địa bạ, điền thổ của Việt Nam và thế giới. Công việc này với ông như một niềm đam mê bởi đơn giản, bản đồ không đơn thuần là một bản vẽ khái quát về địa lý của một khu vực, một vùng đất mà thông qua đó, nó còn giải mã được nhiều vấn đề bí ẩn, mơ hồ, góp phần đưa ra những chứng cứ xác thực, khoa học trong việc khẳng định chủ quyền đất nước.

Hiện nay, ở tuổi 94, ấn phẩm sách “Chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông và Hoàng Sa - Trường Sa” vừa ra mắt công chúng trong tháng 6 vừa qua là một công trình có ý nghĩa và quy mô nhất mà ông dành cả tâm huyết của mình để nghiên cứu và xuất bản. Có thể nói, đây là lần đầu tiên, hệ thống hàng trăm bản đồ cổ của Việt Nam và các nước được tập hợp và giới thiệu đến công chúng một cách bài bản. Điều đáng chú ý là hầu hết những bản đồ này đều có chung một tiếng nói, đó là "Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam". Ngay cả tấm bản đồ “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” do Trung Quốc xuất bản năm 1904 dưới triều Thanh thì điểm cực Nam của lãnh thổ nước này cũng chỉ đến đảo Hải Nam. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, điều này cũng hoàn toàn thống nhất với những cứ liệu lịch sử của bản đồ Việt Nam: "Tất cả các bản đồ chính thức của Trung Quốc đều tận cùng bằng đảo Hải Nam, còn những bản đồ của Việt Nam như “Đại Nam nhất thống toàn đồ” (1838) có vẽ hình thức đất Việt Nam trên Biển Đông có Hoàng Sa và Vạn Lý Trường Sa. Bản đồ đó là bản đồ chính thức của triều đình, của nhà vua đã coi qua và bấy giờ mới được công bố. Bản đồ đó cũng thích hợp với những bản đồ quốc tế nói rằng Hoàng Sa - Trường Sa mà họ gọi là Paracel là của An Nam- của Việt Nam".

Toàn bộ cuốn sách chia thành 8 chương với độ dày 370 trang, được in trang trọng trên khổ lớn, gồm hơn 200 tấm bản đồ lớn, nhỏ có niên đại hàng trăm năm của Việt Nam, Trung Quốc và cả các nước phương Tây. Đây là tập hợp quý giá những chứng cứ lịch sử không chỉ thể hiện sự ghi nhận, sự xác định của các nước phương Tây, của Trung Quốc về chủ quyền của Việt Nam đối với Biển Đông và Hoàng Sa - Trường Sa mà còn chứng minh về thực tế quản lý trên thực địa của bộ máy nhà nước thuộc các triều đại, các thời kỳ Việt Nam đối với những khu vực này.

Đánh giá về công trình ý nghĩa này, PGS-TSKH Phan Thanh Bình, Giám đốc ĐHQG TPHCM cho biết, đây chính là tài liệu có giá trị pháp lý cao mà tác giả, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu muốn giới thiệu công bố với người dân trong nước và cả bạn bè quốc tế. Cuốn sách khá đồng bộ và tương thích, góp phần làm rõ hơn, sống động hơn những nét đồ họa trên các bản đồ biểu thị cương vực của đất nước Việt Nam. PGS-TS Phan Thanh Bình, hy vọng: "Đối với khoa học, vấn đề lớn nhất là chúng ta hệ thống và nâng nó lên thành giá trị. Thông thường những thông tin đó chúng ta tiếp cận được nhiều nơi, đặc biệt là trong thời đại công nghệ thông tin như hiện nay. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất ở đây là nhà khoa học đã biết hệ thống lại theo một quan điểm và một cái nhìn nhận khoa học thật sự và sau đó nâng lên khái quát thành giá trị. Tôi cũng hy vọng công trình này sẽ góp một phần trong việc hệ thống lại và nâng thành giá trị khoa học về hệ thống chứng cứ chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông và Hoàng Sa - Trường Sa".

Hơn nửa thế kỷ cất công tìm kiếm, lưu giữ và nghiên cứu cặn kẽ những cứ liệu lịch sử qua hàng ngàn tấm bản đồ, những thông tin, những căn cứ pháp lý khẳng định chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông và Hoàng Sa - Trường Sa của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu cho người đọc những cái nhìn toàn diện, chân thực về thực tế không thể phủ nhận.

Cũng chính từ những cứ liệu ấy đã giúp ông giải mã được từng tấc đất mà cha ông đã mất bao xương máu để gầy dựng nên. Bà Võ Thị Dung, Chủ tịch UBMTTQVN TPHCM cho hay: Việc hoàn thành và xuất bản “Chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông và Hoàng Sa - Trường Sa” trong giai đoạn hiện nay có vai trò quan trọng. Đó là nguồn tư liệu khoa học, khách quan và quan trọng giúp cho các nhà khoa học, các nhà quản lý và người đọc trong và ngoài nước hệ thống và hiểu một cách chính xác các vấn đề, đồng thời cũng tạo điều kiện rất thuận lợi cho Việt Nam trong quá trình xử lý tranh chấp theo công pháp quốc tế: "Tôi thấy đây là một tư liệu quý giá, là chứng cứ khoa học lịch sử để giúp cho VN chúng ta, cùng với những chứng cứ đã có sẽ góp phần đấu tranh về mặt pháp lý trên trường quốc tế để khẳng định chủ quyền của Việt Nam. Do đó, những giá trị của những tư liệu này rất quý giá cho chúng ta trong lịch sử để khẳng định chủ quyền của chúng ta trên Biển Đông và Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Đối với tất cả mọi người Việt Nam, đã hằn sâu trong tâm thức qua nhiều thế hệ, hình dáng của đất nước Việt Nam từ xa xưa cho đến bây giờ và mãi mãi về sau không thể nào thiếu hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mỗi tấc đất của cha ông một khi bị bên ngoài xâm lấn thì ai cũng có trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ theo cách của riêng mình. Với nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, trách nhiệm và nghĩa vụ đó được ông dày công chuẩn bị hơn nửa thế kỷ qua để giờ đây - khi mà biển đảo thiêng liêng của chúng ta đang bị xâm phạm thì công trình “Chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông và Hoàng Sa - Trường Sa” là tiếng nói rõ ràng, có giá trị pháp lý cao. Lại thêm cơ sở để khẳng định chủ quyền lãnh thổ Việt Nam ở trong nước và trên phạm vi quốc tế.