Tìm hướng ra cho xã hội hóa Văn hóa - Thể thao và Du lịch

Diễn viên Thanh Hoàng và Mỹ Uyên trên sân khấu kịch 5B.

Đặc biệt là ở khu vực 3 (gồm 22 tỉnh - thành, từ Ninh Thuận trở vào), việc xã hội hóa văn hóa, thể thao và du lịch đã diễn ra khá sôi động, tạo nên những điển hình, mô hình hiệu quả cho cả nước. Có thể kể đến các sân khấu như: 5B, Idecaf, Phú Nhuận, các hãng phim tư nhân ở TP.HCM, các CLB bóng đá, như Thành Long, Đồng Tâm Long An, Becamex Bình Dương, hay các dự án du lịch cao cấp ở TP.HCM, Vũng Tàu, Tiền Giang, các đoàn nghệ thuật tư nhân ở Trà Vinh, Sóc Trăng... Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, nên phong trào XHH vẫn chưa mang tính đồng đều, chưa thực sự hiệu quả như mong muốn và gần đây có chậm lại và xuất hiện bất cập, như nhìn nhận của ông Hồ Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL:

Vậy đâu là những rào cản, ngăn trở chủ trương đúng đắn này? Trước hết, phải nói ngay đến bài toán cơ cơ chế. Cộng đồng doanh nghiệp thực sự ngán ngại nhất chuyện này, nên chưa dám tham gia xã hội hóa. Chủ trương khuyến khích thì có, nhưng thực chất lại không quy định rõ các khoản ưu đãi cụ thể cho các đối tượng tham gia. Kêu gọi, mời chào đầu tư xã hội hóa đấy, nhưng lại không tạo ra được môi trường thông thoáng, để khuyến khích và nhiều khi người ta vừa chân ướt chân ráo đi vào hoạt động thì cơ quan thuế lập tức “nhảy” vào hạch sách đủ đường. Ông Nguyễn Ngọc Minh, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Tiền Giang bức xúc:

Ông Lưu Văn Du - quyền giám đốc Bảo tàng tỉnh Đồng Nai cũng kiến nghị tháo gỡ những bất cập về cơ chế, đã gây cản trở công tác xã hội hóa văn hóa, thể thao và du lịch, ở địa phương mình:

Nhạc sĩ Lê Xuân Hoan - Chủ tịch hội VHNT tỉnh Gia Lai lại quan tâm đến cái gọi là “tâm và tầm” của những người làm công tác quản lý văn hóa, thể thao và du lịch, ở các địa phương:

Rõ ràng, những vướng mắc vừa nêu đòi hỏi phải có vai trò, trách nhiệm của Nhà nước, mới có thể tháo gỡ. Chỉ nhà nước mới có thể tạo cơ chế thông thoáng hơn, ưu đãi hơn về đất đai, về thuế hay vay vốn... nhằm khuyến khích các tổ chức, thành phần trong xã hội an tâm đầu tư xã hội hóa. Nhà báo Xuân Thái, chủ nhiệm CLB phóng viên văn hóa văn nghệ, hội nhà báo Tp.HCM còn cho rằng, Nhà nước chỉ nên tập trung vào việc định hướng, xây dựng cơ chế, chính sách, đội ngũ chuyên gia,... để phát triển hoạt động xã hội hóa, chứ không nên can thiệp quá sâu vào nội dung hoạt động của nhân dân:

Tuy nhiên, ở đây cũng cần nhấn mạnh, đẩy mạnh xã hội hóa không có nghĩa là thả nổi, khoán trắng cho xã hội, mà vẫn rất cần vai trò quản lý của Nhà nước, nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân lợi dụng công tác xã hội hóa, để trục lợi bất chính, gây thất thoát và lãng phí, vi phạm những truyền thống văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc... Điển hình như việc tổ chức lễ hội tràn lan, hoạt động văn hóa và quảng cáo không trung thực… nhiều địa phương nhân danh xã hội hóa, để chuyển nhượng, bán hết cơ sở vật chất... Mặt khác, trên một số hoạt động đặc thù, như bảo tồn, trùng tu di tích, nhất là những di tích truyền thống cách mạng thì không thể nào xã hội hóa được, mà phải do Nhà nước quản lý. Phó giám đốc Sở VHTT&DL Tp.HCM Lã Quốc Khánh góp thêm ý kiến, để làm tốt hơn công tác xã hội hóa:

Ngoài ra, tại hội thảo “Xã hội hóa hoạt động văn hóa Thể thao và du lịch khu vực 3” mới đây, các đại biểu kiến nghị thêm một số giải pháp, nhằm thúc đẩy công tác xã hội hóa văn hóa thể thao và du lịch, như cần có chính sách ưu tiên, không phải đóng tiền điện, nước theo giá dịch vụ kinh doanh ở các cơ sở hoạt động xã hội hóa, có quỹ đất cho hoạt động văn hóa thể thao và du lịch, nhưng phải quy định cụ thể, để tránh việc lợi dụng xã hội hóa, nhằm chuyển đất cho những người không đầu tư các ngành này, tăng cường sự phối hợp giữa Trung ương với địa phương, để có sự thống nhất trong chỉ đạo, lãnh đạo và triển khai thực hiện xã hội hóa…