Được biết đến từ lâu với vai trò là tuyến cuối điều trị cho bệnh nhi của TPHCM và các tỉnh thành khu vực phía Nam, trong vòng 10 năm qua, bệnh viện Nhi đồng 1 đã không ngừng nỗ lực trong đầu tư từ máy móc, trang thiết bị, quan trọng nhất là đội ngũ y bác sĩ giỏi chuyên chỉ để phẫu thuật tim bẩm sinh ở trẻ nhỏ…
Từ thực tế khám bệnh cũng như chứng kiến rất nhiều trẻ nhỏ ngày càng suy kiệt vì tim bẩm sinh nặng, bệnh viện Nhi đồng 1 quyết tâm xây dựng đội ngũ y bác sĩ tim mạch giỏi, chuyên nghiệp, đặt mục tiêu phải phẫu thuật ngay tại trong nước trước tiên để cứu sống các em, vì có nhiều bệnh lý khó nếu không phẫu thuật sẽ tử vong vì rất ít gia đình có điều kiện đưa con ra nước ngoài. Từ năm 2004 cho đến nay, hơn 10 năm, đã có trên 3.000 trẻ em được hồi sinh từ chương trình phẫu thuật tim bẩm sinh tại bệnh viện Nhi đồng 1. Nói về chương trình mang tính đột phá của ngành y tế TP, phóng viên VOH đã phỏng vấn PGS.TS.BS Vũ Minh Phúc, Chủ nhiệm bộ môn nhi, Đại học Y dược TP, Trưởng khoa tim mạch bệnh viện Nhi đồng 1.

Ca phẫu thuật tim cột ống động mạch ngay tại giường bệnh đầu tiên của Bệnh viện Nhi Đồng 1. Ảnh minh họa: ThS.BS Thanh Tâm
* Thưa bác sĩ, với khoảng thời gian hơn 10 năm (từ năm 2004 đến nay), chương trình phẫu thuật tim tại bệnh viện Nhi đồng 1 đã cứu sống rất nhiều trường hợp trẻ con mắc tim bẩm sinh nặng. Điều hài lòng nhất của bác sĩ từ chương trình này là gì?
- PGS.TS.BS Vũ Minh Phúc: Điều hài lòng nhất là mình đã giải quyết được số lớn trẻ em mắc tim bẩm sinh, đặc biệt là những trẻ em tim bẩm sinh nặng. Trước kia, những em bị tim nặng thì đồng nghĩa với tử vong, những trẻ nặng quá gia đình có điều kiện thì đưa ra nước ngoài chữa thì hiện nay điều hài lòng nhất là mình đã mổ được những ca phức tạp kể cả mới sinh luôn. Điều thứ hai rất vui khi tập thể các bác sĩ điều dưỡng của ê-kíp phẫu thuật trưởng thành rất nhanh về tay nghề, làm việc rất ăn ý với nhau.
* Phẫu thuật tim bẩm sinh cho trẻ nhỏ là vấn đề rất khó, đặc biệt có những trẻ cân nặng chỉ 1.200 gram cũng được phẫu thuật thành công. Trong những lần phẫu thuật đầy ấn tượng đó, bác sĩ có thể chia sẻ những kỷ niệm đáng nhớ của mình?
- - PGS.TS.BS Vũ Minh Phúc: Ca khó thì nhiều lắm, có những ca phải mổ hai, ba lần. Nhớ nhất có một ca là con của một chị đã lớn tuổi (trên 40 tuổi). Khi chị mang thai, cha bé bị tai nạn giao thông mất. Trong quá trình đi khám thai, chị mới phát hiện con chị bị tim bẩm sinh từ bào thai, mà bệnh lý về tim rất nặng. Khi nhận được ca này chuyển đến tư vấn vì cũng chưa nắm hoàn cảnh chị ấy nên mình khuyên nên hủy thai vì nếu có sinh thì bé sẽ phải trải qua mấy cuộc mổ, cũng phải tiến đến ghép tim. Sau khi chị kể về gia đình, về đứa con duy nhất và bằng mọi cách phải giữ thai thì chúng tôi đã hỗ trợ chị. Sau khi sinh, bé chuyển ngay đến bệnh viện Nhi đồng 1 và mổ lần thứ nhất. Bé này bị tật rất nặng không có lỗ van 3 lá và tim chỉ có một tâm thất. Sau khi mổ lần thứ nhất, hồi sức rất nặng, trục trặc rất nhiều. Sau đó, bé xuất viện về nhà, đến khi bé được 6 tháng mổ lần thứ hai và cách đây 1 năm bé mổ lần 3. Bé hết tim, đi học và phát triển rất bình thường chỉ khác là phải dùng thuốc chống đông. Chúng tôi đang theo dõi cho bé dù tương lai khi tim suy thì phải nghĩ đến chuyện ghép tim nhưng có thể nói đến nay bé khỏe mạnh như vầy là chúng tôi rất vui vì khó khăn nhưng cố gắng chúng tôi cũng làm được.
* Để đạt được thành công trong thời gian vừa rồi, chúng ta không thể phủ nhận vai trò của người phẫu thuật viên, cụ thể là ê-kíp phẫu thuật tim tại bệnh viện Nhi đồng 1. Như vậy, vấn đề huấn luyện đào tạo sẽ được đặt ra như thế nào để việc phẫu thuật tim sẽ được tiếp tục đẩy mạnh trong thời gian tới?
- PGS.TS.BS Vũ Minh Phúc: Chuyện đó rất quan trọng. Như chúng ta biết, người phẫu thuật viên tim mạch đời sống hoạt động chuyên môn không phải là lâu vì mổ một ca mổ tim người phẫu thuật viên có thể đứng trong phòng mổ 4, 6 tiếng thậm chí có ca 8, 10 tiếng. Con mắt của người phẫu thuật cũng phải chính xác vì trái tim trẻ nhỏ chỉ lớn hơn tim gà chút xíu. Cho nên, khi mổ phải sử dụng kính vi phẫu nên các bác sĩ lớn tuổi càng không thấy rõ để mổ dù đeo kính vi phẫu, do đó, chuyện đào tạo lực lượng kế thừa rất quan trọng. Bệnh viện mới đầu chỉ có 3 phẫu thuật viên nay đã 5 phẫu thuật viên và theo kế hoạch 5 năm phải có lớp kế thừa để các em có kinh nghiệm. Nếu không làm thì nhiều bác sĩ khi về hưu rồi thì sẽ hụt lực lượng này.
Về phía nội khoa, khoa tim mạch lúc đầu có 6 người, nay đã 14 bác sĩ có tay nghề giỏi từ kiến thức chuyên môn đến siêu âm đều rất vững vàng. Theo Luật, chúng tôi cứ 5 năm đào tạo ra một thế hệ và như vậy sẽ có kế thừa liên tục. Hiện nay, một tín hiệu vui là thực sự trên khoa những ca rất nặng tôi mới tham gia còn hầu hết các em trẻ đã giải quyết được".
* Cám ơn bác sĩ!
