66 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9

Tháng 8 năm 1945, cuộc chiến tranh thế giới đi vào giai đoạn kết thúc. Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào, Tuyên Quang trong 2 ngày 14 và 15 tháng 8 năm 1945 đã giải quyết vấn đề trọng đại: quyết định tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Ngày 15/8/1945, Nhật đầu hàng đồng minh.

Từ 15/8/1945, Xứ ủy Bắc Kỳ trực tiếp chỉ thị cho Hà Nội tiến hành khởi nghĩa và thành lập Ủy ban Khởi nghĩa. Trong các ngày 16, 17, 18/8, Hà Nội đã tràn ngập khí thế cách mạng. Đến 16 giờ ngày 19/8, toàn bộ thành phố Hà Nội đã nằm trong tay các lực lượng cách mạng, mở đầu cho cuộc Cách mạng tháng 8 thành công trên phạm vi cả nước.

Cùng ngày 19, nhân dân các tỉnh Yên Bái, Thái Bình, Phú Yên, Thanh Hóa, Khánh Hòa nổi dậy giành chính quyền. Ngày 20, khởi nghĩa bùng nổ ở Bắc Ninh, Thái Nguyên, Ninh Bình. Ngày 21, các tỉnh Cao Bằng, Tuyên Quang, Sơn Tây, Nam Định, Kiến An, Nghệ An, Ninh Thuận lật đổ chính quyền phản động ở các địa phương. Ngày 22, khởi nghĩa thắng lợi ở Hưng Yên, Quảng Yên. Ngày 23 tháng 8, thành phố Huế nổi dậy khởi nghĩa. Trên 15 vạn người xuống đường biểu tình, cùng các đơn vị tự vệ đi chiếm các công sở. Cùng với thắng lợi của Huế, ngày 23, các tỉnh Bắc Cạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Gia lai, Tân An, Bạc Liêu... nổi dậy giành chính quyền. Ngày hôm sau, nhân dân Hà Nam, Phú Thọ, Đak Lak, Phú Yên, Bình Thuận, Gò Công, Mỹ Tho khởi nghĩa thắng lợi. Ngày 25 tháng 8, cả thành phố Sài Gòn sục sôi không khí khởi nghĩa. Từ đêm trước, hàng vạn công dân, nông dân và thanh niên các tỉnh Gia Định, Chợ Lớn, Mỹ Tho, Biên Hòa, Thủ Dầu Một... đều đổ dồn về Sài Gòn. Sáng 25, quần chúng cách mạng chiếm các sở công an, cảnh sát, nhà ga, bưu điện cùng nhiều vị trí xung yếu khác trong thành phố. Cùng lúc với cuộc khởi nghĩa ở Sài Gòn, các tỉnh Lạng Sơn, Kon Tum, Đồng Nai Thượng, Chợ Lớn, Gia Định, Sóc Trăng, Long Xuyên, Vĩnh Long, Bà Rịa, Thủ Dầu Một, Châu Đốc, Trà Vinh, Tây Ninh, Biên Hòa, Bến Tre, Sa Đéc nổi dậy khởi nghĩa. Ngày 26, khởi nghĩa thắng lợi ở Hòn Gai, Sơn La, Cần Thơ. Ngày 27, nhân dân nổi dậy giành chính quyền ở Rạch Giá, hôm sau ở Hà Tiên.



Như vậy, chỉ trong vòng 15 ngày, cuộc Tổng khởi nghĩa đã thành công, chế độ quân chủ chuyên chế bị lật đổ, chính quyền trong cả nước hoàn toàn về tay nhân dân. Ngày 2/9/1945, tại vườn hoa Ba Đình-Hà Nội, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố trước toàn thể quốc dân đồng bào và thế giới về sự ra đời của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và khẳng định toàn thể dân tộc Việt Nam quyết tâm đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.


66 năm qua, mỗi độ thu về, nhân dân cả nước lại sôi nổi sống trong khí thế hào hùng của những ngày tổng khởi nghĩa Tháng Tám.