Đi lại bằng xe buýt – mức độ hài lòng của người dân chưa cao
(VOH) - Đối với bất kỳ một đô thị lớn nào trên thế giới, giao thông công cộng luôn là vấn đề cấp thiết được đặt ra. Tại TP.HCM, giao thông công cộng còn là bài toán nan giải hơn do tốc độ dân số ngày càng phát triển và cơ sở hạ tầng không theo kịp với tốc độ đô thị hóa nhanh. Cùng với việc đưa ra hàng loạt các giải pháp như mở rộng đường sá, xây dựng hệ thống tàu điện ngầm thì việc phát triển hệ thống xe buýt đã và đang được TP tập trung đầu tư, nâng cấp nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân. Tuy nhiên, có một thực tế là hiện nay, bên cạnh sự đầu tư nâng cấp về chất lượng và số lượng các đầu xe thì mạng lưới xe buýt thành phố cũng đối mặt với khá nhiều bất cập mới.
Một khảo sát gần đây của Hội đồng nhân dân TP cho biết tình trạng xe buýt TP đang có chiều hướng xuống cấp nghiêm trọng. Ông Huỳnh Công Hùng, Phó trưởng Ban kinh tế và Ngân sách, Hội đồng nhân dân TP, cho rằng: nhìn chung, những năm qua, với sự nỗ lực của ngành giao thông vận tải, các doanh nghiệp và việc đầu tư lớn của TP, hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn TP.HCM đã có những bước phát triển về cơ sở vật chất; về phương tiện, mạng lưới luồng tuyến; chất lượng phục vụ, góp phần nâng dần tỷ lệ người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Theo thống kê thì hiện xe buýt đáp ứng khoảng 5,4% nhu cầu đi lại của người dân TP. Thế nhưng, một thực tế đáng buồn là qua khảo sát trong năm 2008 của HĐND TP thì mức độ hài lòng của người dân đã giảm gần 30% so với năm 2006. Ông Huỳnh Công Hùng nói:
Theo ghi nhận của chúng tôi, toàn thành phố hiện nay còn nhiều điểm nóng và phức tạp về hoạt động của xe buýt. Đó là điểm khu vực ngã tư An Sương, khu vực Tháp Mười- Chợ Lớn, khu vực trước chợ Bến Thành, đường Trường Chinh, Tân Kỳ, Tân Qúy, khu vực bến xe Quận 8, xa lộ Hà Nội, quốc lộ 1A. Có mặt tại điểm nóng An Sương trên Quốc Lộ 22 đi Củ Chi, chúng tôi nhận thấy mặc dù đã có nhiều biện pháp xử lý nhưng hiện nay hoạt động xe buýt tại đây còn khá nhiều lộn xộn. Điểm đón và trả khách nằm ngay trên phần đường dành cho xe gắn máy lưu thông. Mồi lần xe buýt ghé trạm cũng đồng nghĩa với nguy hiểm luôn rình rập cho nguời đi xe gắn máy. Không những vậy, nơi đây hành khách đi lại khá đông mà không có nhà chờ, khiến cho nhiều hành khách phải đứng ngay dưới lòng đường để chờ xe buýt. Hay như khu vực Chợ Bến Thành vẫn còn rồng rắn xe buýt nối đuôi nhau bất kể nguy hiểm đối với người đi đường.Theo thống kê của Ban an toàn giao thông, nếu như năm 2006, TP xảy ra 11 vụ tai nạn xe buýt làm chết 5 người và 7 người bị thương thì năm 2008 đã xảy ra tới 23 vụ, làm chết 21 người và 6 người bị thương chiếm trên 2% các vụ tai nạn giao thông, số người chết và người bị thương. Đáng chú ý là trong những tháng gần đây có hàng loạt vụ xe buýt gây tai nạn chết người nghhiêm trọng ở Quận 8, Thủ Đức đã thật sự gây bất bình trong dư luận. Có thể nói, những vụ tai nạn do xe buýt gây ra tuy là quá nhỏ so với hơn 1.000 vụ tai nạn giao thông ở TP. Thế nhưng, người dân thật sự không thể chấp nhận được với những bất cập mà thái độ, trách nhiệm của không ít tài xế xe buýt gây ra. Bởi theo Phòng cảnh sát giao thông đường bộ, trong số những lỗi vi phạm và gây tai nạn do tài xế xe buýt gây ra thì lỗi cho xe dừng, đậu không đúng trạm, chạy quá tốc độ chiếm nhiều nhất. Mà lỗi này thì khắc phục không khó nếu ý thức của tài xế xe buýt được nâng lên và chất lượng xe được bảo đảm. Bên cạnh đó, các xe buýt lưu thông không đúng phần đường theo quy định, bỏ trạm, không đóng cửa lên xuống khi chạy, thu tiền bán vé nhưng không giao vé cho khách, một vài xe buýt tuy mới nhưng khi chạy vẫn xả khói đen ảnh hưởng đến môi trường cũng là một trong những vấn đề nhức nhối, cần khắc phục hiện nay.
Có thể nhận thấy rằng, từ những nguyên nhân trên mà việc giảm chỉ số hài lòng của người đi xe buýt ngày càng cao và khó thu hút được người dân đi xe buýt. Anh Bùi Tiến Long, sinh viên Khoa kinh tế, Đại học Quốc gia TP nhìn nhận là đi xe buýt tuy có an toàn hơn nhưng cũng cần phải chấn chỉnh một số mặt, đặc biệt là việc đề xuất tăng giá xe buýt trong khi chất lượng phục vụ chưa tốt làm nhiều người không hài lòng. Sinh viên Bùi Tiến Long cũng băn khoăn:
Còn chị Trương Thị Ngọc Giàu, Công nhân ở khu nghiệp Tân Bình, người thường xuyên đi lại bằng xe buýt cũng không giấu được vẻ bức xúc vì những yếu kém của xe buýt nhưng lại rất chậm khắc phục. Đó là thái độ phục vụ hành khách của tiếp viên và tài xế có nơi, có lúc chưa tốt. Lái xe còn phóng nhanh, vượt ẩu, dừng đậu không đúng tuyến, đúng trạm. Chị Ngọc Giàu cho biết:
Mặt khác, những năm gần đây, TPHCM không đầu tư thêm được một chiếc xe buýt nào, trong khi đó số xe buýt hiện có đã đến thời kỳ xuống cấp, cần phải có kinh phí sửa chữa. Là người dành nhiều thời gian nghiên cứu về vấn đề xe buýt TP.HCM, Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Hằng, giảng viên Đại học Giao thông vận tải cũng cho rằng, TP.HCM cần từng bước phải hạn chế xe cá nhân và phát triển phương tiện công cộng. Về chất lượng dịch vụ xe buýt, Tiến sĩ Hằng cho biết đã khảo sát gần 45.000 hành khách đi xe buýt, qua đó có gần 30% số người được khảo sát phàn nàn về vấn đề xe chật chội, có mùi hôi; gần 20% số người đi vé tháng cho rằng bị phân biệt đối xử. Tiến sĩ Bích Hằng nói:
Rõ ràng, bên cạnh những mặt tích cực thì mạng lưới xe buýt thành phố vẫn còn đó những khó khăn, bất cập mà trong một sớm một chiều không thể giải quyết được. TP cần có nhiều giải pháp hơn nữa và bản thân nghành vận tải hành khách công cộng của Tp cũng phải tự thân đổi mới để nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt hiện nay.
Minh Tâm