Dịch bệnh đeo bám bởi ô nhiễm

(VOH) - Môi trường sống ngày càng ô nhiễm cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho dịch bệnh ngày càng gia tăng. Ngoài những yếu tố khách quan, nhiều người dân vẫn chưa có thói quen giữ gìn và bảo vệ môi trường sống của chính mình. Chỉ đến khi dịch bệnh lây lan thì chỉ biết than thở.

Công nhân công ty thoát nước đô thị vớt lục bình ở khu vực cầu Băng Ky quận Bình Thạnh. Ảnh: SGGP

Nằm trong nội thành, khu vực cầu Băng Ky, rạch Lăng, quận Bình Thạnh nhiều năm nay là điểm nóng của nạn ô nhiễm, người dân kêu trời vì rác thải, lục bình đọng lại nên sinh ra muỗi mòng. Không biết bao nhiêu lần Y tế dự phòng phải xuống phun thuốc diệt muỗi, các đơn vị chức năng khác thì vớt lục bình khơi thông dòng chảy. Trở lại với rạch Lăng lần này, chúng tôi vẫn thấy dòng nước đen sánh trên mặt nước rác nổi lềnh bềnh, lục bình mọc kín. Những nhà dân nằm gần khu vực cống nước từ rạch Lăng chảy vào, mùi hôi thối từ nước cống khiến cho những ai ở gần đó chịu không nổi. Theo phản ánh của người dân, nước bốc mùi khó chịu nhất là vào buổi chiều. Còn vào thời điểm trời mưa thì nước hôi thối từ cống tràn ra ngập lênh láng.          

Cô Huỳnh Thị Đầm ở trọ gần cầu Băng Ky cho biết, vì cuộc sống mưu sinh nên phải chấp nhận sống chung với mùi hôi, dù chủ nhà trọ đã xây bức tường cao để ngăn nước từ kênh tràn vào dãy nhà trọ.

Có một thời gian, làng đại học Thủ Đức, giáp ranh với ấp Tân Lập, xã Đông Hòa, huyện Dĩ An, Bình Dương được các phương tiện thông tin đại chúng phản ánh nhiều về các vấn đề an ninh, môi trường sống bị ô nhiễm, nước sinh hoạt không được vệ sinh. Chúng tôi đến khu nhà trọ gần trường Đại học Khoa học Tự nhiên vào buổi trưa, hai dãy nhà trọ chừng vài chục phòng, nhưng đa số các phòng đều rất tối, ruồi muỗi bay đầy xung quanh. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, đa số nước sinh hoạt ở các nhà dân, nhà trọ sinh viên, công nhân cũng như hàng quán ở đây đều dùng nước giếng khoan. Có lúc, nước có màu vàng ố và đóng đầy phèn vì chưa được xử lý hết, một vài nơi nước còn có vị chua. Chị Nguyễn Thị Thúy (34 tuổi, quê ở Trà Vinh) cho biết cả xóm trọ ai cũng xài nước như mình nên chị cũng không mấy bận tâm.

Ở gần đó trong một xóm trọ khác, bạn Nguyễn Thị Kim Liên (sinh viên năm 3 trường ĐH KHXH&NV) kể rằng mình đã từng bị sốt xuất huyết trong quá trình sinh sống và học tập tại đây. Còn bạn Cao Anh Đào (sinh viên năm 4 trường ĐHKHXH&NV) thì bạn mua nước bình để uống và nấu ăn, còn giặt giũ thì dùng nước giếng.

Thực tế, không phải dùng nước máy mà đã chắc chắn tốt cho sức khỏe, ông Phan Bội Trân từng sinh sống ở đường Vườn Lài, quận Tân Phú kể rằng nhà ông phải dùng nước máy mà khi xả ra dòng nước đỏ ngầu hoặc thậm chí vàng sệt, đầy váng bùn.

Tại Khoa sốt xuất huyết, bệnh viện Nhi đồng 1. Ảnh minh họa: Dân trí

Dùng nước sinh hoạt không đảm bảo vệ sinh là mầm mống gây nên dịch bệnh, nhưng không ít người dân đã góp phần không nhỏ khiến cho môi trường bị ô nhiễm và có tư tưởng hy vọng rằng dịch bệnh đang xảy ra đâu đó ngoài kia chứ không phải ở khu dân cư mà mình đang sống.

Số liệu từ Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM cho thấy, nhóm bệnh do vi sinh vật gây ra như bệnh về đường tiêu hóa gồm tả, lỵ thương hàn, tiêu chảy, viêm gan A cùng các bệnh khác như bại liệt, giun sán, bệnh ngoài da, phụ khoa, bệnh về mắt... là phổ biến nhất. Một nghiên cứu cho biết rằng, 80% nguyên nhân gây ra những bệnh này là do nguồn nước bị ô nhiễm. Cách đây không lâu, ổ dịch tả được phát hiện ở huyện Bình Chánh khiến 2 trẻ tử vong, khi điều tra thì mới phát hiện nguyên nhân chính là do môi trường sống, người dân sinh sống, xả rác và đi tiêu ngay bên cạnh, ruồi nhặng và quá trình giữ gìn vệ sinh cá nhân không sạch sẽ.

Chi Cục bảo vệ môi trường - Sở Tài nguyên và Môi trường nhìn nhận, tình trạng ô nhiễm nguồn nước trên địa bàn thành phố rất nghiêm trọng, tập trung ở các quận 5, 6, 7 và huyện Bình Chánh. Những năm qua, thành phố đã đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng mở rộng kênh Tân Hóa - Lò Gốm; hơn 8.000 tỷ đồng cải thiện môi trường nước lưu vực kênh Tàu Hũ - Bến Nghé, kênh Đôi - kênh Tẻ nhưng qua kiểm tra, chất lượng nước chưa được cải thiện. Kết quả kiểm tra 9 tháng đầu năm 2012 tại kênh Tân Hóa - Lò Gốm cho thấy, hàm lượng vi sinh vượt từ 200 - 400 lần quy chuẩn cho phép; chưa kể nồng độ các chỉ tiêu như COD, BOD đều vượt từ 2 - 6 lần. Tình trạng này cũng lặp lại tại hệ thống các kênh Đôi - kênh Tẻ và Tàu Hũ - Bến Nghé.

Rất nhiều người dân ý thức được rằng, sức khỏe của họ đang hằng ngày bị đe dọa, những người sống ở các khu vực gần kênh rạch hôi thối tự nhận thấy mình thường xuyên bị viêm xoang, viêm mũi, tiêu chảy, nguy cơ bùng phát dịch sốt xuất huyết, tay chân miệng... Ông Nguyễn Hữu Hưng, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM khuyến cáo: "Nhiều gia đình hiện nay cũng chưa thực hiện đầy đủ vấn đề vệ sinh môi trường, chỉ cần một mầm bệnh thì đã có sự lây lan, để phòng, chống những bệnh tiêu hóa thì phải đảm bảo vệ sinh môi trường, đặc biệt những gia đình có người lớn và trẻ em đang bị bệnh".

Mong muốn môi trường sống được cải thiện, đó là suy nghĩ của nhiều người dân mà chúng tôi tiếp xúc. Nhưng nếu vẫn vô tư xả rác thải bừa bãi, không chịu làm nhà vệ sinh phù hợp với môi trường cũng như giữ gìn vệ sinh cá nhân và gia đình đúng cách thì cái vòng lẩn quẩn ô nhiễm môi trường và dịch bệnh vẫn tiếp tục xảy ra.