Đồng bằng sông Cửu Long - Phát huy lợi thế, hạn chế thiệt hại trong mùa lũ

(VOH) - Sau nhiều năm liền lũ nhỏ, những ngày qua, bà con đồng bằng Sông Cửu Long lại phấn khởi hơn khi lũ đã về. Năm nay, lũ về sớm và cao hơn, bà con vui hơn bởi lẽ ruộng đồng được bồi đắp phù sa sau những mùa vụ liên tục, đất không được nghỉ ngơi, cách vụ,…. Có lũ, có thêm lượng phù sa từ nước lũ thượng nguồn mang về sẽ giúp bà con cải thiện đồng ruộng, tăng năng suất đồng thời giảm được lượng phân bón và hạn chế dịch hại đồng ruộng sau này.

Đối với bà con nông dân khu vực các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, mùa nước nổi cũng là lúc những người làm nghề truyền thống như làm lưới, đan lợp, lờ, làm lưỡi câu, đóng xuồng… phát huy hiệu quả, qua đó giúp nhiều hộ dân nghèo gắn bó với nghề đánh bắt, giăng câu mùa nước nổi có thêm công ăn việc làm, ổn định cuộc sống. Bày tỏ niềm vui khi lũ về, anh Nguyễn Văn Đấu ở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp nói, mùa lũ về cá tôm cũng về theo, bà con đánh bắt kiếm thêm thu nhập, ổn định hơn trong cuộc sống thường ngày. Anh Nguyễn Văn Đấu chia sẻ: "Cá hiện giờ có giá hơn năm rồi, hai mươi mấy ngàn một ký, còn năm rồi có mười mấy àh, mần cũng có lai rai. Có hôm đi hai ba bữa về được hai, ba trăm ngàn".

Theo ông Nguyễn Chi Lăng, Trưởng phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, việc đánh bắt, giăng câu mùa lũ giúp bà con cải thiện cuộc sống được tốt hơn. Vì vậy, địa phương cũng đã có nhiều biện pháp vừa bảo vệ sản xuất vừa hỗ trợ người dân mưu sinh trong mùa lũ bằng nhiều hình thức thiết thực. Người dân đã thu nhập cao hơn nhờ nước lũ. Ông Nguyễn Chi Lăng nói: "Như ý kiến của bà con nông dân ở đây, năm nay lũ đẹp. Mực nước lũ hiện đạt đỉnh ở Tân Châu đạt 4,5m. Cứ tính bình quân một gia đình hai người kéo và giăng lưới cá rô một ngày cũng kiếm được vài trăm ngàn"

Cùng với lợi ích trong sản xuất nông nghiệp, mùa nước lũ cũng là dịp để các địa phương, doanh nghiệp tổ chức các tour du lịch đồng bằng như: tỉnh An Giang, Kiên Giang với lợi thế núi non kết hợp mùa nước nổi; tỉnh Đồng Tháp, Tiền Giang, Long An với nhiều khu di tích lịch sử, du lịch sinh thái kết hợp với mùa nước nổi cùng nhiều món ăn đặc sản miền tây sông nước đã thu hút nhiều du khách về với Đồng bằng sông cửu Long.

Lợi thế cũng nhiều nhưng lũ về cũng gây ra không ít khó khăn cho người dân. Đó là mực nước lũ dâng cao, việc đi lại sẽ gặp không ít khó khăn, ảnh hưởng đến học hành của các em học sinh, đặc biệt là việc giữ trẻ trong mùa lũ cũng khó khăn hơn. Ông Nguyễn Minh Hải, Trưởng Phòng lao động, thương binh và xã hội huyện An Phú, tỉnh An Giang nêu giải pháp hỗ trợ: "Chúng tôi hỗ trợ cho trẻ em về tiền ăn, hỗ trợ cho con em hộ nghèo, hộ chính sách, hộ đặc biệt khó khăn. Ngoài ra chúng tôi cũng giữ luôn trẻ em là con cái các gia đình kinh tế khó khăn để các gia đình có công ăn việc làm trong mùa lũ, đảm bảo an toàn cho trẻ, tránh khỏi nỗi lo về tai nạn đuối nước cho các gia đình"

Nhằm đảm bảo cho các em học sinh và người dân đi lại dễ dàng hơn trong mùa lũ, tránh những tai nạn đáng tiếc xảy ra, theo ông Lê Việt Cường, Chánh văn phòng Ban an toàn giao thông tỉnh An Giang, tỉnh cũng đã cố gắng tuyên truyền đến người dân các biện pháp để bảo vệ trẻ em và người lao động mùa nước nổi. Ông Lê Việt Cường nhấn mạnh: "Chúng tôi kết hợp với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Sở GD& ĐT đưa vào trường học những kiến thức về an toàn khi tham gia giao thông trong mùa mưa lũ, vận động các em đi học bằng đò thì phải mặc áo phao, chấp hành các quy định về Luật an toàn giao thông đường thủy nội địa".

Song song với những khó khăn trên thì việc phòng tránh sạt lở, gia cố đê bao, điều chỉnh lịch xuống giống và bảo vệ mùa vụ sản xuất cũng là một vấn đề đáng quan tâm của lãnh đạo các địa phương. Các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Long An, Tiền Giang, Kiên Giang, TP Cần Thơ…. đã yêu cầu các huyện đầu nguồn và đặc biệt là khu vực vùng trũng tứ giác Long Xuyên tăng cường kiểm tra hệ thống cống, đê bao để bảo vệ hoa màu, lúa, cá, đưa dân vùng ngập đến nơi an toàn. Về việc gia cố đê bao, bảo vệ sản xuất vụ lúa thu đông, ông Đoàn Ngọc Phả, Phó giám đốc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh An Giang cho biết: "Kế hoạch sản xuất lúa Thu Đông của An Giang năm nay là 130.000ha. Năm nay nước hơi lớn nhưng nhờ chủ động kế hoạch ngay từ đầu vụ như vùng nào sản xuất tiếp, vùng nào xả lũ, vùng nào mới phát triển nên tình hình tương đối cũng ổn tuy có gặp vài khó khăn. Điển hình như đợt mưa hôm trước đã làm cho công tác tôn, bồi đê bao của địa phương gặp nhiều khó khăn. Ngành tài nguyên môi trường của tỉnh cũng đã cảnh báo 40 điểm sạt lở, người dân ở khu vực này được di dời chứ không được phép sinh sống. Hằng năm An Giang cũng có chương trình sạt lở, hỗ trợ dân đến các khu vực khá hơn hoặc kết hợp đưa vào các cụm tuyến dân cư vượt lũ, đồng thời tranh thủ làm kè ở những nơi xung yếu để bảo vệ thị trấn đô thị".

Còn tại tỉnh Đồng Tháp, công tác này cũng được chú trọng đầu tư và vận động tuyên truyền nhân dân ý thức chủ động phòng tránh từ nhiều năm qua. Ông Đặng Ngọc Lợi, Phó giám đốc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh về công tác phòng chống sạt lở của tỉnh do lũ gây ra: "Vấn đề sạt lở thường xuyên là vấn đề thường cuyên gặp phải trong mùa mưa lũ. Chúng tôi cũng thống kê có khoảng 36 điểm sạt lở xung yếu. Chủ trương chung của chúng tôi, các khu kinh tế hạ tầng như Sa Đéc, thị xã Hồng Ngự... sẽ làm kè bảo vệ cứng. Còn biện pháp chủ yếu hiện nay vẫn là di dời và hỗ trợ người dân đến các nơi an toàn, các cụm tuyến dân cư".

Theo Đài khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ, những ngày qua ở trung, hạ lưu sông Mê Kông đã có mưa vừa, mưa to. Lũ thượng nguồn về kết hợp với kỳ triều cường nên trong những ngày tới, mực nước đầu nguồn sông Cửu Long, vùng Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên sẽ lên với cường suất 3 - 4cm/ngày và lên mức báo động 2, sau đó còn tiếp tục lên. Dù mực nước lũ có cao hơn, nhưng người dân, chính quyền địa phương và chúng ta đều hy vọng các tỉnh đầu nguồn sông Cửu Long sẽ phát huy cao nhất những nguồn lợi từ lũ mang về và hạn chế thấp nhất thiệt hại do lũ gây ra.