Gia đình có 3 anh em trai, đều phải khăn gói tha hương, lên thành phố làm thuê làm mướn kiếm sống qua ngày. Trong nhà, không ai trong số anh chị em được học hành đến nơi đến chốn và vì thế, chỉ có thể lao động chân tay trang trải cuộc sống gia đình. Khốn khó hơn khi em Nhã đột ngột ngã bệnh, gia đình chỉ có sổ cận nghèo nộp cho bệnh viện hy vọng sẽ được miễn giảm phần nào số tiền viện phí trong quá trình điều trị của em... Anh trai của Nhã, anh Nguyễn Văn Phương bộc bạch:
![]() |
| Ảnh: Báo Lao động |
Mảnh đời trên đây chỉ là một trong số vô vàn những trường hợp mà chúng ta rất thường thấy trong xã hội. Rất nhiều gia đình đông con, con cái đều ở độ tuổi lao động nhưng vẫn bị cái nghèo đeo mang, bám chặt. Họ không thể nào vượt ra khỏi sự nghèo khó dù đã cố gắng, cố gắng để vắt kiệt sức lao động. Đơn giản bởi vì đa phần đều không được học hành đến nơi đến chốn, bản thân họ cũng không có nghề nghiệp ổn định nên phải mưu sinh bằng sự đánh đổi sức lao động... Nguy hiểm hơn, có nhiều trường hợp, không trình độ, lại lười lao động, nhiều thanh niên trai tráng lại chấp nhận “dấn thân” vào những nghề bị xã hội lên án, dè bỉu... Họ là những lao động không có cả trình độ kiến thức lẫn tay nghề!
Cùng với cả nước, TPHCM đang bước vào thời kỳ dân số vàng với lực lượng lao động từ 15 đến 60 tuổi luôn tăng đều hằng năm. Nếu như năm 2001, thành phố chỉ có 3,6 triệu lao động thì con số đó đến năm 2005 là 4,16 triệu, năm 2006 là 4,32 triệu và dự kiến năm 2011 sẽ đạt đến 5,2 triệu lao động, chiếm đến 68% dân số thành phố. Đây là nguồn lực khá dồi dào, là một cơ hội cho sự thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của TPHCM. Và sẽ là một thời cơ lớn nếu các nhà hoạch định chính sách có thể xây dựng và ban hành các chính sách xã hội phù hợp với năng lực, trình độ của lực lượng lao động mà chúng ta đang sở hữu. Tuy vậy, bà Tô Thị Kim Hoa - Phó giám đốc Sở y tế thành phố - Chi Cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình thành phố không khỏi lo ngại:
Năm 2012, theo dự báo của trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động, thành phố cần 45% nhân lực chưa qua đào tạo, 55 % qua đào tạo. Rõ ràng, cơ cấu dân số đang vào giai đoạn vàng như thế sẽ là một thuận lợi lớn cho thành phố, tuy vậy, theo ông Trần Anh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động thành phố, cái khó ở đây là:
Ở tầm vĩ mô, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố - ông Hứa Ngọc Thuận cũng nhìn rõ những thời cơ và thách thức từ cơ cấu dân số vàng:
Nâng cao đào tạo, đào tạo bổ sung cho đội ngũ lao động giỏi nghề là hướng đi rất cần được thực hiện trong quá trình thành phố đang bước vào thời kỳ dân số vàng. Bởi vì như chúng ta thấy, nếu chưa sở hữu được lực lượng lớn công nhân tay nghề giỏi, thì kéo theo một thực tế rằng trong tương lai, thành phố chắc hẳn phải tuyển dụng lao động ngoài nước để đáp ứng nhu cầu phát triển.
Thông tin từ quỹ dân số Liên hiệp quốc, năm 2010 có đến trên 60% người Việt Nam ở độ tuổi lao động từ 15 đến 64 tuổi. Và từ năm 2011 đến năm 2020, lực lượng lao động sẽ tăng đều, ước tính đến năm 2020, Việt Nam có đến trên 53 triệu lao động. Nước ta đang chính thức bước vào thời kỳ dân số vàng, tuy vậy, theo chúng tôi, làm sao lực lượng lao động trở thành “vàng mười” lại là một vấn đề cần xem lại. Đổi mới cũng như đào tạo như thế nào để phù hợp với sự hoạch định chính sách kinh tế - xã hội của thành phố cũng là một câu hỏi khá hóc búa đặt ra hiện nay.

