<font size="2">Quản lý đô thị trước sức ép dân nhập cư </font></p> Bài 1: Cơ sở hạ tầng quá tải

Nếu nói chung trên cả nước, mức sinh là mối quan tâm hàng đầu trong vấn đề phát triển dân số, thì tại TP.HCM, vấn đề tăng dân số cơ học đáng được đặt lên vị trí ưu tiên. Bởi sự gia tăng không ngừng nghỉ của lực lượng này tại các đô thị lớn đã phát sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp, tạo áp lực lớn đối với chính quyền các cấp trong công tác quản lý địa bàn, xây dựng cơ sở hạ tầng, giải quyết chỗ ăn, ở, học hành…
Ảnh minh họa.

“Hồi đó ở đây vắng, toàn cây cối không, giờ dân đã sinh sống khít hết rồi. Nhà nào cũng mở quán hết, ở phòng trọ đông" Đó là nhận xét của một người dân hiện đang tạm trú tại Phường Hiệp Thành - Q 12. Ba năm trở lại đây, bình quân mỗi năm dân số của phường tăng thêm 10.000 người. Còn hiện nay, con số này là gần 70.000 dân, trong đó có hơn 60% dân nhập cư. Không riêng phường Hiệp Thành mà các Phường khác như: An Phú Đông, Thới An, Tân Thới Hiệp...cũng đang trong tình trạng tăng dân số cơ học đến mức báo động.

Tương tự, trên địa bàn Q.Tân phú dân số cũng tăng chóng mặt. Đơn cử như phường Tây Thạnh chỉ có gần 30.000 dân, vậy mà chỉ sau vài năm đã tăng lên đến gần 50.000 dân. Tuy nhiên, đứng đầu bảng phải kể đến phường 12-Q Gò Vấp. Lúc mới tách phường chỉ có khoảng 40.000 dân, mà nay đã tăng lên hơn 120.000 dân, trong đó dân nhập cư chiếm 2/3. Nguyên nhân của việc tăng đột biến này được lý giải: Đây là phường vùng ven, có nhiều đất ruộng, vì vậy dân nhập cư từ các tỉnh đổ về mua bán đất giấy tay tràn lan và vô tư xây dựng nhà không phép khiến diện tích đất trồng rau, trồng hoa gần như biến mất. Ở những khu vực này hệ thống hạ tầng cấp thoát nước chưa được xây dựng khiến nước thải không có chỗ tiêu thoát, nguồn nước máy dung trong sinh hoạt hầu như không đáp ứng đủ, người dân chủ yếu khai thác nguồn nước ngầm...dẫn đến môi trường sống bị ô nhiễm là điều không thể tránh khỏi. Cô Hà Thị Thàn, nhà ở phường 16, quận Gò Vấp cho biết, ngày nào cũng phải đối diện với tình trạng kẹt xe khủng khiếp trong đường hẻm số 8, nơi mà mới cách đây mấy năm chỉ lác đác vài người qua lại: "Khu vực đó kẹt xe dữ dội vì người ta mua bán nhiều, nhà trọ nhiều, công nhân nhiều nên lúc nào cũng kẹt xe mà đường thì không mở, đường hẻm có chút xíu”.

Lượng dân nhập cư ào ạt đổ vào TP.HCM tạo ra nhiều áp lực đè nặng lên chính quyền sở tại trong việc quản lý và giải quyết các vấn đề liên quan đến đời sống dân sinh . Chẳng hạn như trong lĩnh vực giáo dục, năm học này, số học sinh tăng cơ học tạo TP. HCM lên đến hơn 30.000 em. Thế nên tình trạng quá tải trường lớp xảy ra hầu hết ở các Quận huyện vùng ven là điều có thể nhìn thấy trước: “Hiện nay quá tải trường cấp một với mẫu giáo. Phường hiện chỉ có một trường là Lê Lai nên Phòng giáo dục phải chuyển các cháu từ Tây Thanh sang học ở phường Tân Sơn Nhì, hoặc Tân Quý để giảm bớt tình trạng quá tải, coi như là cuốn chiếu”.

Đó là trăn trở của Ông Kiều Việt Dũng Chủ tịch phường Tây Thạnh, quận Tân Phú. Còn ở Phường 15 quận Tân Bình, hiện dân số toàn phường gần 52.000 người, trong khi đó chỉ có 2 trường tiểu học và 1 trường mầm non, chưa có trường cấp 2 và 3. Hay 40% học sinh tại Quận 12 cũng trong cảnh đi học ké địa bàn quận Gò Vấp do địa phương thiếu trường lớp.

Không chỉ thiếu trường lớp, công tác khám chữa bệnh cho dân cũng lâm cảnh “quá tải”. Tại Trạm Y tế P.Hiệp Thành Q12, chỉ có 4 - 5 nhân viên y tế nhưng phải chăm sóc sức khỏe cho gần 70.000 người dân! Một cán bộ phường này cho biết: “Vào những ngày tiêm chủng và khám sức khỏe ban đầu cho trẻ em, UBND phường phải huy động cả nhân viên phường sang hỗ trợ trạm y tế giải quyết công việc. Có ngày cao điểm, 4 - 5 nhân viên trạm y tế phường phải khám sức khỏe cho tới 1.000 lượt người!”. Không những thế, do dân nhập cư thường không ổn định chỗ ở nên gặp rất nhiều khó khăn khi cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi. Bà Nguyễn Thị Hồng Phượng - Trưởng phòng LĐ-TB-XH quận 12 cho biết chính điều này đã gây nhiều thiệt thòi cho đối tượng này: “Từ tình hình dân số cơ học tăng dẫn đến một số áp lực trên địa bàn quận 12 như trong việc cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi. Chẳng hạn hôm nay họ sống ở địa phương này như nay mai họ lại di dời ở nơi khác. Bỡi họ đến họ đi đều xuất phát từ nhu cầu cuộc sống của họ”.

Theo quy định, mỗi phường, xã chỉ quản lý từ 5.000 - 6.000 dân, song thực tế hiện nay có nơi đã quản lý hơn 100.000 dân, tăng gấp hàng chục lần so với quy định… Tại các quận nội thành, mỗi cảnh sát khu vực chỉ quản lý từ 300 đến 700 hộ dân nhưng ở phường 15, quận Tân Bình mỗi cảnh sát khu vực phải quản lý từ 1.000 - 1.500 hộ với gần 5.000 dân. Còn tại phường Tây Thạnh, quận Tân Phú, mỗi cảnh sát khu vực phải quản lý đến 4.500 - 5.000 dân và nếu nói ví von rằng, chỉ chạy theo quản lý nhân khẩu thôi cũng đã mệt. Hệ quả của việc tăng dân số cơ học như hiện nay còn dẫn đến một thực tế, đó là lợi dụng dân nhập cư đông, không ít tên tội phạm có lệnh truy nã và dân “xã hội đen”… đã trà trộn để tìm “đất” hoạt động. Thưa quí vị! Với đà tăng dân số cơ học chưa có dấu hiệu dừng lại như hiện nay thì Thành phố dù có quy hoạch chi tiết đến đâu cũng có nguy cơ bị phá vỡ. Tình trạng kẹt xe, ngập nước, tệ nạn xã hội, quá tải bệnh viện, trường học … giải quyết xong chỗ này lại “phình ra” ở chỗ kia! Làm gì để giải được bài toán này đó là vấn đề đang đặt ra cho các cấp lãnh đạo TP.