Tin tứcMặc dù đã có nhiều bản án được tòa tuyên có hiệu lực từ lâu nhưng vẫn chưa thể thi hành án do doanh nghiệp không còn khả năng trả nợ hoặc cố tình khất nợ… Điều đáng nói là hiện nay, phần lớn người lao động đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp BHXH.
Để giải quyết tình trạng doanh nghiệp nợ dây dưa, trốn đóng BHXH, BHXH TP đã phối hợp với thanh tra của Sở LĐTB và XH TP để khởi kiện những doanh nghiệp vi phạm. Xung quanh vấn đề này, phóng viên VOH phỏng vấn bà Nguyễn Thị Thu – Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TPHCM.
Lao động làm việc 1 tháng cũng phải đóng Bảo hiểm xã hội. Ảnh: dantri
* Thưa bà, tình hình đóng BHXH, bảo hiểm tự nguyện (BHTN) của các đơn vị trên địa bàn TPHCM trong 6 tháng đầu năm 2015 như thế nào ?
- Bà Nguyễn Thị Thu: Tính đến 30/6/2015, BHXH TP đã quản lý thu 57.509 đơn vị tham gia bảo hiểm y tế (BHYT), BHXH và BHTN với số người tham gia là 5.400, trong đó có 1.895.000 người tham gia BHYT, BHXH bắt buộc và 5.400 là tham gia BHYT. Tính đến 30/6, toàn thành phố đã thư được 16.382 tỷ đồng, tăng 9,53% so với cùng kỳ năm 2014. Đạt 47,6% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao.
* Tại sao lại xảy ra tình trạng doanh nghiệp nợ tiền đóng BHXH của người lao động khá nhiều như hiện nay ? Nguyên nhân từ đâu?
- Bà Nguyễn Thị Thu: Về tình hình nợ đọng, TPHCM thu được là 57.509 đơn vị, trong đó 52.911 doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước. Trong số này có 35.900 đơn vị có số lao động là dưới 10 lao động. Do đó, với lực lượng dưới 10 lao động mà đông như thế này sẽ rất khó quản lý, vì việc tham gia bảo hiểm trong một thời gian ngắn rồi đơn vị sẽ tự ngưng hoạt động mà cũng không thông báo cho các cơ quan quản lý biết tình trạng hoạt động của mình.
Thêm nữa là về nhận thức, quyền lợi và nghĩa vụ và trách nhiệm trong việc tham gia BHXH của chủ sử dụng lao động và người lao động vẫn còn hạn chế, đặc biệt là ở các đơn vị quy mô nhỏ sử dụng ít lao động thì những nguyên nhân trên cũng dẫn đến việc nợ đọng BHXH khá lớn trên địa bàn thành phố, đã làm ảnh hưởng đến giải quyết quyền lợi cho người lao động.
Một nguyên nhân nữa là về quy định xử phạt, chế tài hiện nay chưa đủ nghiêm minh cũng như sự răn đe đối với những doanh nghiệp vi phạm. Mặt khác, việc chiếm dụng quỹ này sẽ có lợi hơn với đơn vị vì mức phạt chậm đóng của ngành BHXH so với lãi suất ngân hàng thì vẫn còn thấp.
* Tình trạng nợ đọng BHXH trong thời gian qua chủ yếu tập trung vào khối doanh nghiệp nào? Bà có thể nêu ra một số điển hình ?
- Bà Nguyễn Thị Thu: Tính đến 30/6, số nợ đọng trên địa bàn thành phố là khoảng 2.000 tỷ đồng, nợ đọng này tập trung ở khối doanh nghiệp ngoài nhà nước. Cụ thể là khối doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước tỷ lệ nợ chiếm 41,83% và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là 4,15%.
* Như vậy, BHXH đang và sẽ có giải pháp gì để thu hồi tình trạng nợ đọng BHXH kéo dài của các đơn vị, thưa bà?
- Bà Nguyễn Thị Thu: Để bảo đảm quyền lợi cho người lao động, BHXH có những biện pháp như sau: thứ nhất là đối với những đơn vị nợ dưới 2 tháng thì đề nghị cán bộ chuyên quản lý thu phải gọi điện, đôn đốc nhắc nhở các đơn vị. Còn đối với những đơn vị nợ từ 2 tháng đến dưới 3 tháng thì cán bộ chuyên quản lý thu cũng đi đến từng đơn vị để lập biên bản, xác định đối chiếu số nợ và yêu cầu đơn vị phải khắc phục số nợ ngay trong 7 ngày làm việc. Còn đối với những đơn vị nợ từ 3 tháng đến dưới 6 tháng cơ quan BHXH sẽ lập danh sách chuyển sang thanh tra Sở Lao động Thương binh Xã hội để nhắc nhở đơn vị thiếu tiền.
Tính từ đầu năm đến nay, sau khi có công văn nhắc của của thanh tra thì đã có 72 đơn vị khắc phục và thêm một cách khắc phục khác là đối với doanh nghiệp nợ trên 6 tháng với số tiền 50 triệu đồng trở lên thì đề nghị khởi kiện. Trong 6 tháng qua đã khởi kiện 495 đơn vị với tổng số nợ quỹ là 190 tỷ đồng. Trong đó chúng tôi đã thu hồi được 30 tỷ. Qua các giải pháp như vậy, chúng tôi thấy việc khởi kiện vẫn là hiệu quả nhất tại TPHCM.
* Đối với doanh nghiệp nợ và trốn đóng BHXH thì BHXH có giải quyết gì đối với quyền lợi của người lao động không, thưa bà?
- Bà Nguyễn Thị Thu: Đối với các đơn vị nợ, hoặc có chủ doanh nghiệp bỏ trốn hoặc các đơn vị đang khởi kiện. Có nghĩa là các đơn vị phải có đóng thì chúng tôi mới giải quyết các chế độ hưởng. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn thực hiện theo một nguyên tắc là doanh nghiệp nộp tiền đến thời điểm nào thì chúng tôi sẽ giải quyết các chế độ cho người lao động đến thời điểm doanh nghiệp đóng đủ tiền. Tức là tạm thời chốt sổ hoặc là giải quyết các chế độ có liên quan đến quyền lợi của người lao động đến thời điểm chủ doanh nghiệp đã đóng đủ tiền.
Còn trong tình hình doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn đang nợ đọng hoặc đang khởi kiện thì chúng tôi vẫn có những giải pháp nhằm giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Chẳng hạn như trường hợp để cấp thẻ BHYT cho người lao động thì doanh nghiệp có thể trích nộp tiền BHYT trước cho toàn bộ người lao động tại thời điểm gia hạn thẻ thì chúng tôi vẫn cấp thẻ cho người lao động. Hoặc trường hợp các doanh nghiệp đang nợ đọng hoặc khởi kiện mà có người đến tuổi nghỉ hưu thì chúng tôi cũng có văn bản hướng dẫn cho đơn vị sử dụng lao động nộp tiền của người lao động đến thời điểm họ nghỉ việc hoặc là nghỉ hưu. Đồng thời phải nộp cho chúng tôi hai quỹ bảo hiểm ngắn hạn là quỹ BHYT và BHXH cho đến thời điểm mà doanh nghiệp đề nghị, thì tôi nghĩ đây là một trong những giải pháp của BHXH TP cũng nhằm tháo gỡ một phần cho các doanh nghiệp hiện nay đang nợ đọng.
* Cám ơn bà!