Lấn chiếm sông rạch: Cần xử phạt nghiêm để răn đe

Nổi cộm nhất là có các vụ san lấp lòng rạch xây dựng cống thoát nước mà chính quyền địa phương và cơ quan chức năng quản lý sông rạch thành phố không hề hay biết. Nhánh rạch Lân 2 ở phường Tăng Nhơn Phú B quận 9 bị một số hộ dân lấp rạch xây thành 1 đường giao thông xi măng dài khoảng 500 mét, bên dưới lấp đặt đường cống phi 600. Sau 1 thời gian xây dựng Công ty thoát nước đô thị mới phát hiện vi phạm này và gửi công văn đến UBND quận 9. Sau đó, UBND phường Tăng Nhơn Phú B đã buộc các hộ dân ngừng thi công. Thế nhưng cho đến nay vụ san lấp rạch trên vẫn chưa được tháo dỡ, trả lại nguyên trạng ban đầu của con rạch. Ngoài ra, tại đầm rạch 5 và 6 ở phường Hiệp Phú quận 9, người dân cũng tự san lấp hàng trăm mét rạch đặt cống phi 800 và phi 1.000 rất kiên cố. Thậm chí hộ dân ở số 28/1A đường Ba Vì còn tự tiện đổ bê tông cốt thép làm cầu bề ngang 6 mét dài 3,5 bắc qua rạch nhánh 1 đường Cộng Hòa để đi lại từ lâu vẫn không bị xử lý. Đặc biệt ở đoạn rạch xuyên tâm phường 26 quận Bình Thạnh còn có 1 số hộ dân bất chấp luật pháp ngang nhiên lấn chiếm lòng rạch ra tới 30 mét xây dựng bãi lưu đậu xe khách liên tỉnh hoạt động từ lâu mà chính quyền điạ phương và Sở GTVT TP ra nhiều quyết định vẫn không xử lý được vụ lấn chiếm điển hình này. Giám đốc Bến xe Miền đông Nguyễn Ngọc Thừa bức xúc nói:

Cán bộ Trung tâm điều hành chương trình chống ngập nước TP Trần văn Huy cũng cho rằng vụ lấn chiếm này cho đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Dĩ nhiên dù lấn chiếm kênh rạch của người dân dưới hình thức nào cũng làm thu hẹp dòng chảy của con rạch, làm cho nước không thoát hết đọng lại gây ngập cho các khu dân cư xung quanh và ảnh hưởng không nhỏ tới hệ thống thoát nước của TP. Thêm 1 dẫn chứng như người dân ở gần cửa xả số 1 đường Nguyễn Hữu Thọ tự san lấp nhánh rạch quận 7, đặt cống thoát nước gây ngập nước khi xảy ra mưa hoặc triều cường trên đường Nguyễn Hữu Thọ (đoạn từ kênh tẻ đến siêu thị LotterMart) và ngập trên đường số 15 (đoạn từ đường Lê Văn Lương đến đường Nguyễn Hữu Thọ). Ở gần cửa xả đường Phú Thuận, người dân lấn rạch xây cống phi 300 trên rạch Bà Bướm nhánh 3 làm ngập nặng đường trong những đợt triều cường giữa tháng 10 âm lịch vừa qua. Và còn rất nhiều vụ người dân lấn chiếm lòng rạch xây dựng cả cống thoát nước có đường kính lớn như các hộ dân ở tổ dân phố 33, 34, 35 đường 26 phường Hiệp Bình Chánh quận Thủ Đức lấn tới 220 mét lòng rạch xây cống mà cho đến giờ phường và cơ quan chức năng lập biên bản buộc tháo dở nhưng vẫn chưa trả lại nguyên trạng.
Chưa hết, tình trạng lấn chiếm kênh rạch mở rộng nhà ở thì vô số kể. Không chỉ người dân mà cơ quan nhà nước, doanh nghiệp cũng lấn chiếm coi thường kỷ cương phép nước. Công ty cổ phần sản xuất-thương mại-dịch vụ Phú Mỹ ở phường Phú Thuận quận 7 xây nhà xưởng sát mép bờ rạch Bà Bướm làm bể bờ rạch. Dẫn đến việc khi xảy ra triều cường, nước từ rạch tràn qua vị trí đất của Công ty Phú Mỹ chảy ra mặt đường gây ngập đường Huỳnh Tấn Phát. Trong nội thành cũng có nhiều tuyến rạch cũng bị người dân tự ý đổ đất san lấp một phần con rạch làm sân nhà như căn nhà sát kênh Tham Lương thuộc địa phận phường 25 quận Bình Thạnh. Khi cơ quan chức năng phát hiện gửi công văn đến UBND phường xử lý thì hộ dân này chỉ tháo dở lưới B40 nhưng sau đó vài tháng lại đổ đất san lấp tiếp một phần lòng rạch kế bên. Cán bộ Công ty thoát nước đô thị TP Huỳnh Kiêm Thảo cho hay:

Tất cả những vụ lấn chiếm trên từ vi phạm nhỏ đến vi phạm ở mức độ cao, cơ quan chức năng như Công ty thoát nước đô thị, Sở GTVT, Trung Tâm điều hành chương trình chống ngập nước thành phố đã phối hợp kiểm tra và gửi nhiều văn bản đến chính quyền cấp quận, phường xã cùng xử lý. Thế nhưng vẫn không xử lý được. Hiện nay việc xử lý lấn chiếm sông rạch theo chúng tôi dù có xử lý cũng chỉ chủ yếu là đề nghị các đối tượng lấn chiếm sông rạch tháo dở công trình trả lại nguyên trạng như ban đầu, chứ chưa áp dụng hình thức xử phạt hành chính nào. Chính vì thế không những không xử lý được mà các vụ vi phạm lấn chiếm sông rạch ngày càng vi phạm nhiều hơn. Để ngăn chặn và xử lý những vụ lấn chiếm sông rạch, ngoài việc áp dụng xử phạt hành chính theo quy định, cơ quan quản lý hệ thống sông rạch thành phố cần phải xác định rõ hành lang sông rạch và công khai hành lang này kèm theo các quy định về mức xử phạt vi phạm để người dân sinh sống ở xung quanh sông rạch đó hiểu và thực hiện. Đồng thời cơ quan quản lý hệ thống sông rạch thành phố phối hợp chặt chẽ với quận huyện, phường xã có kế hoạch kiểm tra định kỳ, hàng tháng hoặc hàng quý, qua đó phát hiện sông rạch nào bị lấn chiếm ngăn chặn sớm và xử phạt nghiêm để răn đe thì có thể từng bước giải quyết tận gốc tình trạng này.