Năm nay, mùng 10/3 âm lịch nhằm ngày 9/4 dương lịch, thời gian cũng không còn xa. Để đáp ứng tâm nguyện của hàng triệu người dân hành hương về đất Tổ trong dịp này, UBND tỉnh Phú Thọ đã gấp rút triển khai nhiều biện pháp đảm bảo một dịp lễ diễn ra an toàn và thành công.
Xung quanh ngày giỗ tổ, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn ông Hà Kế San, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, Trưởng Ban tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2014.
* Hơn một năm sau khi Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đến nay tỉnh Phú Thọ đã có những hoạt động nào để tôn vinh các giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương?
- Ông Hà Kế San: Thứ nhất, chúng tôi đẩy mạnh việc tuyên truyền, quảng bá không những trong tỉnh mà ở trên cả nước trên các phương tiện thông tin đại chúng về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ để đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài hiểu hơn về giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc ta.
Thứ hai, chúng tôi đã tổ chức làm trang trọng và tốt nhất lễ Giỗ tổ Vua Hùng ở Khu di tích lịch sử Đền Hùng cũng như các nơi có thờ vợ con, tướng lĩnh và những người có công với nước trong thời đại Hùng Vương.
Thứ ba, chúng tôi cũng từng bước hoàn thiện nghi lễ thờ cúng. Hiện nay, chúng tôi đang triển khai đề tài “Sưu tầm, điều tra, phục dựng nghi lễ thờ cúng Hùng Vương để xây dựng một nghi lễ thờ cúng chuẩn nhất để sau này nghiệm thu đề tài, báo cáo với Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch. Từ đó chúng ta sẽ đem áp dụng trong phạm vi cả nước, vừa đảm bảo sự tôn kính, vừa phù hợp với phong tục từng nơi trong việc thờ cúng tổ tiên.
* Năm nay quy mô của Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng được tổ chức như thế nào?
- Ông Hà Kế San: Năm nay, thời gian tổ chức diễn ra trong 5 ngày, từ 6-10/3 âm lịch (tức từ ngày 5 - 9/4 Dương lịch). Về không gian tổ chức, tập trung chủ yếu ở Khu di tích lịch sử Đền Hùng và TP.Việt Trì.
Bên cạnh đó, vào lúc 7g sáng ngày 10/3, trên địa bàn toàn tỉnh và chúng tôi cũng đề nghị các tỉnh/thành phố, cùng lúc với thời điểm chúng tôi tổ chức dâng hương ở Đền Thượng, các nơi thờ cúng Hùng Vương, vợ con, tướng lĩnh của Vua Hùng cũng cùng tổ chức lễ dâng hương như vậy.
Phần lễ với những nội dung cơ bản của nó cũng đã dần ổn định và chúng ta dần chuẩn hóa. Đó là lễ rước Đức quốc tổ Lạc Long Quân, tưởng niệm Mẫu Âu Cơ vào ngày 6/3 âm lịch. Trong 2 lễ này, lễ rước Đức quốc tổ Lạc Long Quân có lễ tế của các cụ ở xã Chu Hóa. Lễ dâng hương Mẫu Âu Cơ có lễ tế miếu quan ở Đền Mẫu Âu Cơ.
Vào ngày mùng 8/3 âm lịch có tổ chức cho nhân dân ở các xã vùng ven tiến hành nghi lễ rước kiệu Hùng Vương dâng lên Đức quốc tổ. Còn lại, ngày chính lễ là 10/3 chúng ta tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng có sự tham gia của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan.
Về phần hội, chúng tôi tổ chức ở tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng ở Việt Trì với rất nhiều những nội dung phong phú. Năm nay, chúng tôi không tổ chức lễ hội đường phố, không tổ chức chương trình khai mạc lễ hội mà thay vào đó là chương trình nghệ thuật “Về miền di sản” sẽ được khai mạc vào tối thứ 7, ngày 6/3 âm lịch (ngày 5/4 dương lịch)…Hiện nay không khí ở tỉnh Phú Thọ, Khu vực Đền Hùng, toàn TP.Việt Trì đã được trang hoàng, vệ sinh, trang trí khá rực rỡ để chuẩn bị đón đồng bào cả nước về với Đền Hùng để dự ngày giỗ Tổ.
* Với sự đầu tư quy mô như vậy, địa phương dự tính như thế nào về số lượng người dân và du khách cả trong và ngoài nước tham gia vào lễ hội năm nay?
- Ông Hà Kế San: Tuy không phải là năm chẵn nhưng sau khi Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được vinh danh và công tác tuyên truyền quảng bá của tỉnh Phú Thọ và các địa phương khác, trong đó có TP.HCM cùng với tấm lòng của đồng bào ta bao giờ cũng hướng về cội nguồn và với truyền thống, đạo lý vọng về tổ tiên, chúng tôi nghĩ số lượng người không giảm so với năm trước. Chúng tôi cũng xác định có khoảng 4 triệu lượt người sẽ về với Đền Hùng dịp lễ năm nay.
* Để đảm bảo an ninh, an toàn cho người dự lễ cũng như những vấn nạn khác thường diễn ra trong lễ hội, UBND tỉnh phú Thọ đã triển khai những biện pháp gì để ổn định tình hình này thưa ông? Khi cần, người dân phản ánh theo số điện thoại nào?
- Ông Hà Kế San: Có thể nói, đây là vấn đề không chỉ Phú Thọ mà các địa phương khi tổ chức lễ hội đều rất quan tâm. Chúng tôi luôn xác định, mình được thay mặt đồng bào cả nước trông nom lăng miếu tổ tiên do vậy mình phải có trách nhiệm cao nhất trong điều kiện, khả năng của mình để đồng bào cả nước, du khách và kiều bào ta đều cảm thấy hài lòng, thư thái và có điều kiện thực hiện nghi lễ của mình đối với tổ tiên. Những vấn đề trong các chương trình lễ hội thường xảy ra, tỉnh Phú Thọ đang tập trung chỉ đạo quyết liệt.
Một là vấn đề phân luồng từ xa, hướng dẫn giao thông, tránh để xảy ra ách tắc giao thông hoặc giảm thiểu tối đa tai nạn giao thông. Trong Đền Hùng, chúng tôi tiến hành quản lý chặt chẽ không để việc chèo kéo, đeo bám du khách bán hàng rong, không để xảy ra tình trạng ăn xin, ăn mày trong Đền Hùng.
Cùng với những nội dung đó, tình trạng kinh doanh trong khu vực Đền Hùng và ở TP.Việt Trì, chúng tôi yêu cầu niêm yết giá cụ thể, bán đúng giá những mặt hang cơ bản. Các bãi trông giữ xe cũng được triển khai cụ thể. Tất cả các bãi trông giữ xe đều được cấp phép của Ban tổ chức và yêu cầu công khai, bán đúng giá vé giữ xe mà nhà nước quy định để tránh việc chèo kéo, chặt chém.
Những nội dung hoạt động ở Khu di tích dẫn tới phản tính văn hóa chúng tôi cũng chỉ đạo kiên quyết xử lý. Trong thời gian này, chúng tôi cũng thành lập 3 đoàn liên ngành gồm Công an, Quản lý thị trường và các lực lượng chức năng khác cùng với đội kiểm tra của ngành văn hóa chúng tôi sẽ thường xuyên tiến hành kiểm tra, xử lý. Bên cạnh đó, những vấn đề an ninh trật tự, lực lượng chức năng luôn bám sát để không xảy ra thiệt hại, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng mất trộm, mất cắp trong lễ hội mặc dù số người rất đông như vậy.
Công tác vệ sinh, môi trường đã được chú ý đảm bảo. Toàn bộ hệ thống trên đường đi sẽ được bổ sung thêm thùng đựng rác để nhân dân về dự có chỗ bỏ rác. Cùng với lực lượng thanh niên tình nguyện sẽ đảm bảo môi trường xanh, sạch, đẹp. Năm nay, chúng tôi cũng bổ sung thêm hoa, cây cảnh ở Khu Đền Hùng để tạo không khí vui tươi hơn. Có thể nói, chúng tôi đang làm tất cả những gì trong khả năng có thể có của Phú Thọ để đảm bảo cho một lễ hội thành công. Chúng tôi cũng đang cố gắng vươn đến một lễ hội mẫu mực của cả nước.
* Xin cảm ơn ông!

