![]() |
| Ảnh minh họa. |
Có thể nói, tất cả những nhân viên quản mà chúng tôi đã từng gặp, những con người không cùng tuổi đời, không cùng hoàn cảnh, không cùng quê quán, nhưng họ gắn bó với công việc ở điểm chung là cùng có tấm lòng thành kính dành cho anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Có bàn tay chăm sóc của những người quản trang, những ngôi mộ liệt sĩ như vơi đi sự vắng lặng. Hằng ngày, họ làm vệ sinh khuôn viên, chăm sóc cây xanh, thu dọn lá khô rơi và khi đêm xuống thì thắp nhang cho các phần mộ liệt sĩ bớt phần cô quạnh.
Chúng tôi đến thăm nghĩa trang Củ Chi vào một ngày nắng nóng thượng tuần tháng 7. Trái ngược với không khí oi bức bên ngoài là một cảm giác mát mẻ, thoáng đãng khi bước chân vào trong khuôn viên nghĩa trang. Nhìn cây cối xanh mướt, các ngôi mộ được chăm sóc cẩn thận, chu đáo, chúng tôi mới cảm nhận hết được sự tận tụy và tấm lòng của những người làm công tác quản trang.
Nghĩa trang liệt sĩ huyện Củ Chi hoàn thành vào năm 1976, với tổng diện tích 10 ha. Đây là nơi an nghỉ của hơn 8.000 liệt sĩ khắp mọi miền đất nước, trong đó có gần 3.000 mộ chưa có tên. Chị Lê Thị Tuyến đã có trên 10 năm gắn bó với nghĩa trang, hàng ngày chị luôn hoàn thành công việc với tất cả trách nhiệm và lòng thành kính. Bất cứ khi nào có thân nhân liệt sĩ đến thăm, chị đều tiếp đón niềm nở, hướng dẫn nhiệt tình, chu đáo. Hơn 10 năm qua, chị đã tiếp xúc với hàng trăm lượt người từ khắp các tỉnh, thành đến nghĩa trang với hy vọng tìm được mộ của người thân. Trong số đó, không ít người đau đáu theo hành trình này suốt hàng chục năm trời với quyết tâm bền bỉ và một niềm tin chắc chắn. Thấu hiểu những ước vọng đó, chị luôn làm việc hết mình với tâm huyết và mong muốn làm sao cùng gia đình trả lại tên cho gần 3.000 phần mộ khuyết danh. Có những hôm chị phải ở lại làm đến hơn 10 giờ khuya. Rồi có những lúc chị cùng người nhà liệt sĩ đội mưa để tìm mộ. Công việc vất vả là vậy nhưng đối với chị đó là niềm hạnh phúc. Hơn 6 tháng, chị đến từng phần mộ trong nghĩa trang để ghi lại thông tin liệt sĩ chỉ với một mục đích duy nhất là thuận tiện cho việc hướng dẫn thân nhân liệt sĩ đi thăm viếng hoặc tìm mộ. Trong suốt những năm công tác, hình ảnh mà chị ghi nhớ nhất chính là cảm xúc của những người đã đến nghĩa trang tìm mộ người thân. Chị chia sẻ:
Chia tay với chị Tuyến, chúng tôi đến thăm Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM tọa lạc tại phường Long Bình, quận 9 với diện tích hơn 30 ha được xây dựng rất quy mô và hoành tráng. Thiết kế nghĩa trang rất khoa học tạo cảm giác yên bình khi vào thăm viếng. Đây là nơi yên nghỉ của hơn 14.000 liệt sĩ, trong đó có hơn 2.400 ngôi mộ liệt sĩ chưa biết tên. Ban quản trang nơi đây có hơn 40 người. Tất cả mọi người đều đang tích cực sửa sang, trang trí khuôn viên, cắt tỉa cây cảnh để chuẩn bị đón thân nhân liệt sĩ nhân ngày thương binh liệt sĩ 27/7. Chúng tôi gặp chị Nguyễn Thị Hồng, một nhân viên trong ban quản trang. Hình ảnh chị đang miệt mài, tận tâm, tỉ mỉ làm vệ sinh từng phần mộ làm chúng tôi thật khâm phục. Công việc nhiều và vất vả nhưng chị không bao giờ than phiền điều gì. Đồng lương chị nhận được không nhiều, nếu không có cái tâm thì không thể làm được.
Nhắc đến nghĩa trang nhiều người thường nghĩ ngay đến sự vắng vẻ, hiu quạnh. Riêng với chị Hồng, qua 10 năm làm việc tại đây, chị cho rằng sự vắng vẻ và yên tĩnh đó vốn cần thiết cho chốn linh thiêng, để các anh hùng, liệt sĩ an nghỉ. Cũng không biết tự lúc nào, chị coi nghĩa trang như nhà là của mình. Tâm sự với chúng tôi, chị chia sẻ: phần việc mình đang làm như một sự đền ơn, thể hiện tấm lòng, tình cảm đối với những người đã nằm xuống để tất cả chúng ta có được cuộc sống yên bình, hạnh phúc hôm nay.
Trong tất cả những nghĩa trang mà chúng tôi đã đến, không thể không nhớ đến Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Tiền Giang. Nghĩa trang được xây dựng từ năm 1977 thuộc thành phố Mỹ Tho, là nơi yên nghỉ của hơn 6000 liệt sĩ, trong đó có hơn 2000 mộ vô danh từ khắp mọi miền đất nước. Người dân Tiền Giang và Đồng bằng Sông Cửu Long rất quen thuộc với nghĩa trang này, họ gọi nơi đây bằng một cái tên rất đặc biệt và trìu mến: “Nghĩa trang hạnh phúc”. Sở hữu cái tên nghe rất lạ ấy bởi hằng ngày nghĩa trang thu hút các đôi uyên ương đến chụp hình cưới. Tính từ năm 1992 đến nay đã có gần 5000 cặp đến đây. Cách trang trí khuôn viên nghĩa trang rất đẹp, có đủ tất cả các cảnh phục vụ cho việc chụp hình cưới. Một ngôi nhà tranh, khung cửa sổ, chiếc xe kéo cổ, một con kênh tự đào với những bông sen thơm ngát hay một chiếc thuyền nhỏ, tất cả đều làm nên nét độc đáo nơi đây. Từ ngày có chụp hình đám cưới, nghĩa trang vui hẳn lên vì lượng người ra vào tấp nập. Nhìn những ngôi mộ được lát đá trắng tinh và sạch sẽ, khung cảnh thiên nhiên thanh bình mới thấy nghĩa trang này thật đúng nghĩa với tên gọi nghĩa trang hạnh phúc. Những đôi bạn trẻ đến đây để chụp hình cưới không chỉ ở Tiền Giang mà còn ở các tỉnh xung quanh: Vĩnh Long, Cần Thơ, Bến Tre, Sóc Trăng... Họ đã chọn nghĩa trang Tiền Giang để ghi lại dấu ấn trong đời mình. Ngoài chụp hình cưới, nghĩa trang hạnh phúc còn là địa điểm mà sinh viên khoa Báo chí truyền thông của trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia TPHCM đến thực tập môn nhiếp ảnh hằng năm. Để tạo được cảnh quan đẹp thu hút nhiều người đến đây như vậy là điều không hề đơn giản. Anh Phan Thanh Hoàng, quản trang tại đây cho biết thêm:
Với nhiệm vụ bảo quản, gìn giữ chăm sóc mộ phần mộ liệt sĩ, công việc của các quản trang thật thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa. Để làm tốt công tác không đơn giản, đòi hỏi mỗi người phải có cái tâm, tình yêu và cả nhiệt huyết. Họ đều mong muốn góp phần nhỏ bé của mình để làm vơi bớt nỗi đau của thân nhân, gia đình liệt sĩ. Hơn ai hết, những người làm công tác quản trang đã gìn giữ, truyền lại ngọn lửa yêu nước từ các liệt sĩ cho tuổi trẻ các thế hệ mai sau, để mỗi chúng ta khi có dịp đặt chân đến bất cứ nghĩa trang liệt sĩ nào đều cảm thấy ấm lòng và yên tâm, thắp nén hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, tri ân và tôn vinh những chiến sĩ cách mạng kiên trung, bất khuất đã hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc.
Hoàng hôn buông xuống, những ngôi mộ thấp thoáng, mờ dần dưới bóng cây. Một làn gió vụt qua. Nén hương chúng tôi vừa đốt trên hàng mộ liệt sĩ lóe sáng như những đốm sao đỏ rực. Xin cảm ơn những người quản trang với sự tận tụy đã làm ấm lòng người nằm xuống, những chiến sĩ đã hy sinh anh dũng trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.


