Tăng giá dịch vụ y tế: Nguy cơ vỡ quỹ BHYT

(VOH) - Theo lộ trình, hiện đã có khoảng 70% địa phương triển khai giá viện phí mới. Điều này đã và đang khiến ngành bảo hiểm xã hội canh cánh nỗi lo thu không đủ bù chi. Nếu đưa viện phí mới vào áp dụng trong năm 2012, quỹ BHYT sẽ phải chi thêm 10.000 tỷ đồng, và những năm sau đó nguy cơ vỡ quỹ BHYT sẽ lại tái diễn do chi phí điều trị phải thanh toán quá cao, nhất là từ khi Thông tư 31 của Bộ Y tế hướng dẫn thực hiện danh mục thuốc được BHYT thanh toán và mở rộng bổ sung nhiều loại thuốc có giá cao.

Người bệnh nhận thuốc BHYT tại Bệnh viện Nhân dân 115 (ảnh:SGGP)

Bà Lưu Thị Thanh Huyền, Phó Giám đốc Bảo hiểm Xã hội TPHCM khẳng định: do mở rộng danh mục thuốc BHYT theo quyết định 31 này thì khả năng vỡ quỹ là không tránh khỏi, so với quý 1-2011, chi phí cho thuốc tăng trên 50%, kỹ thuật cao tăng 40% và chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm tăng gần 60%. Như vậy chỉ tính riêng chênh lệch do tăng 25 loại thuốc ung thư đã là 60 tỉ đồng. Quý 1 năm 2012, BHYT TPHCM đã thanh toán chi phí khám chữa bệnh trên 1.300 tỷ đồng cho gần 3,1 triệu lượt người và đã sử dụng toàn bộ, không có kết dư. Trong khi đó, cả năm 2011 thanh toán cho hơn 10,8 triệu lượt người khám chữa bệnh chỉ hết 3.235 tỷ đồng và cân đối được quỹ BHYT. Hơn nữa, đối tượng mua BHYT tự nguyện chỉ mua khi họ có bệnh đã khiến cho BHYT gặp nhiều khó khăn:

Trao đổi với bác sĩ Ngô Viết Thịnh, khoa ngoại 5 Bệnh viện Ung bướu TPHCM, được biết nhiều loại thuốc điều trị ung thư trúng đích có giá rất cao mà nếu bệnh nhân không có điều kiện, không có BHYT thanh toán thì không theo nổi: 

Trong khi đó, tại Bệnh viện Nhân dân 115, chi phí điều trị bệnh viêm gan C cũng không phải là ít. Bác sĩ Lê Thị Tuyết Phượng - Trưởng khoa nội tiêu hoá Bệnh viện Nhân Dân 115 cho biết, bệnh viêm gan siêu vi C hiện chi phí điều trị khá cao, nhưng bắt đầu từ đầu tháng 6 thì BHXH cũng đã tạm ngưng đưa thuốc này vào danh mục BHYT thanh toán, đây cũng là cái khó cho người bệnh và họ đang phải tự bỏ tiền túi ra để mua thuốc điều trị:  

Cũng với tình trạng như bệnh viện Nhân dân 115, theo đại diện Bệnh viện Ung bướu TP.HCM thì, hiện bệnh viện đã bội chi khoảng 85 tỉ đồng và đến nay vẫn chưa quyết toán được. Do chưa quyết toán được số tiền bội chi trên nên hiện BHXH TPHCM và Bệnh viện Ung bướu cũng chưa thống nhất mức chi trả BHYT quý 1-2012 cho bệnh viện. Vì vậy nhiều tháng nay, bệnh viện phải nợ tiền những nhà phân phối thuốc. Đồng thời họ cũng gây sức ép bằng cách ngưng cung cấp thuốc hoặc giao với số lượng rất ít. Và gần đây, mười loại thuốc đặc trị đắt tiền đã không có đủ để cung ứng cho bệnh nhân. Do đó, bệnh nhân ung thư vú, ung thư phổi…phải chờ đến khi nào nhà phân phối cung cấp trở lại hoặc tự bỏ tiền mua thuốc trước, sau đó BHYT sẽ thanh toán lại. Tuy nhiên, những loại thuốc đặc trị bị tạm ngưng như vậy sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quá trình điều trị của bệnh nhân vì khi vào viện thường là bệnh đã trở nặng. Khi đó bệnh tật và nghèo đói sẽ luôn lại là cái vòng luẩn quẩn mà người bệnh phải oằn vai gánh chịu.
 
 
Bà Nguyễn Thị Đến, 71 tuổi, quê ở Vĩnh Long bị ung thư tuyến giáp đã 6 năm, qua rất nhiều đợt xạ trị nay đang tiếp tục được theo dõi và phải uống thuốc mỗi ngày rất tốn kém. Cầm một mớ giấy tờ, hóa đơn bà thở dài, chi phí điều trị nhiều quá, may mà có bảo hiểm thanh toán gần hết chứ không thì người nghèo khó mà có cơ hội chữa bệnh: 

Theo BHXH Việt Nam, một số tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế…dù đã xây dựng xong khung viện phí mới nhưng Hội đồng Nhân dân quyết định chưa xem xét phê duyệt ngay mà lùi đến tháng 12/2012. Ông Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam cho rằng, trước mắt cần phải điều chỉnh lại cơ chế tài chính y tế của quốc gia cho phù hợp theo hướng chuyển dần chi phí hỗ trợ thường xuyên cho các cơ sở khám chữa bệnh để chuyển sang hỗ trợ trực tiếp cho người dân mua BHYT. Bên cạnh đó, thực hiện BHYT toàn dân là rất cần thiết nếu thực hiện được thì sẽ đảm bảo cho việc chi trả tốt hơn vì có nhiều người tham gia cũng như khả năng chia sẻ rủi ro cao hơn, nếu người dân không may ốm đau thì đã có quỹ đảm bảo cho họ. Tuy nhiên, để quỹ này tăng nhanh thì rất cần quan tâm đến nhóm người cận nghèo và những người sống ở khu vực nông thôn vì việc tăng viện phí sẽ tác động đến người dân ít hoặc nhiều còn phụ thuộc vào việc người dân có hay không có BHYT. 

Nhằm tránh tình trạng vỡ quỹ BHYT, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đề nghị các bệnh viện cân đối hợp lý chi phí và hiệu quả điều trị, cắt bỏ lãng phí, chẳng hạn không sử dụng thuốc không cần thiết để tập trung quỹ mua thuốc đặc trị cho bệnh nhân. Nếu thuốc cùng chủng loại, cùng tác dụng và hiệu quả như nhau thì nên ưu tiên kê toa thuốc nội….Và để thực hiện được việc điều chỉnh viện phí mới lần này thiết nghĩ Bộ Y tế cần phải giám sát chặt chẽ, thường xuyên phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiến hành thanh tra, kiểm tra. Bệnh viện nào cung cấp chất lượng dịch vụ không tương xứng với giá đã điều chỉnh sẽ bị yêu cầu hạ giá xuống, có biện pháp mạnh với tình trạng sử dụng các xét nghiệm kỹ thuật cao để rút ruột bảo hiểm y tế./.