Tin tứcNghe âm thanh:
Đáng mừng là sau 2 tuần thực hiện quyết định thu mua lúa gạo của Chính phủ, giá lúa đã khởi sắc hơn. Cụ thể, nhiều nơi giá lúa đã tăng thêm 200-300 đồng/kg tùy theo giống và khu vực thu mua. Điều này càng cho thấy chủ trương của Chính phủ bước đầu đã phát huy tác dụng giúp giá lúa ổn định và có lợi cho người nông dân. Thế nhưng, để chính sách thu mua tạm trữ thực sự đem lại nhiều lợi ích cho ngành hàng lúa gạo VN nói chung và cho người nông dân nói riêng lại là câu chuyện còn nhiều điều đáng bàn. Bởi trước tiên nếu cách vận hành và thu mua của doanh nghiệp không thực hiện tốt, sẽ vô tình làm chậm tiến độ thu mua và gây thiệt hại cho người nông dân vì lúa đã trổ chín trên đồng.
Ông Đào Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết : doanh nghiệp vướng là do thu hoạch rộ, lò sấy không đủ công suất phục vụ thu mua. Thứ hai, doanh nghiệp đang rất căng do không đủ phương tiện để vận chuyển lúa hàng hóa. Do áp lực thu hoạch đồng loạt nên các doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp có bao tiêu cánh đồng lớn vẫn không kham nổi.
Theo ông Huỳnh Thế Năng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN (VFA), chương trình thu mua tạm trữ năm nay có 128 thương nhân tham gia thu mua từ ngày 1/3 đến 15/4. Nhà nước sẽ hỗ trợ lãi suất ngân hàng tối đa 4 tháng cho doanh nghiệp mua tạm trữ; phương thức tạm trữ là thông qua đầu mối VFA phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL phân giao chỉ tiêu mua tạm trữ lúa gạo cho các doanh nghiệp.
Ảnh minh họa - Nguồn: TTO.
Phương án, kế hoạch đã có nhưng quá trình triển khai, doanh nghiệp vẫn vướng không ít khó khăn, nhất là nguồn vốn để thu mua. Ông Huỳnh Thế Năng cho hay: doanh nghiệp lớn tiếp cận tín dụng tốt, doanh nghiệp nhỏ tiếp cận ngân hàng hơi khó. Có lẽ do mất lòng tin vào ngành lúa gạo (nhất là các doanh nghiệp mấy năm nay gặp khó khăn) nên ngân hàng rất dè dặt. Doanh nghiệp nhỏ thường chỉ tiếp cận ngân hàng được 20-30% vốn mà mua 100% thì thiếu đến 60-70%. Nếu cung ứng lúa gạo cho doanh nghiệp phía Bắc đi qua Trung Quốc, chở hàng ra tới Hải Phòng mới lấy 60-70% còn lại thì hết sức khó khăn.
Khó khăn là vậy, nhưng qua ghi nhận mấy ngày gần đây, tiến độ thu mua vẫn được các doanh nghiệp thực hiện sốt sắng trong điều kiện cụ thể của từng đơn vị. Đơn cử tại Công ty lương thực Sông Hậu, trung bình mỗi ngày đơn vị này thu mua khoảng 1.000 tấn lúa gạo các loại, tính đến ngày 14/3, số lượng thu mua tạm trữ đã đạt trên 13.000 tấn, chiếm hơn 60% chỉ tiêu được giao. Dự kiến trong vài ngày tới, công ty sẽ hoàn tất việc thu mua tạm trữ 19.500 tấn theo chỉ tiêu phân bổ. Ông Dương Quốc Toàn, Phó Giám đốc Công ty lương thực Sông Hậu chia sẻ thuận lợi là chuẩn bị trước cơ sở vật chất, kho tàng, máy móc thiết bị. Thứ hai là được hỗ trợ vốn từ ngân hàng kịp thời".
Thu mua tạm trữ lúa gạo tuy còn gặp khó nhưng nếu doanh nghiệp biết chủ động kế hoạch từ trước và có phương án cụ thể thì việc thu mua sẽ thuận lợi. Bởi lẽ dù có nói gì đi nữa thì thu mua tạm trữ vẫn là một giải pháp rất có ích cho người trồng lúa trong bối cảnh hiện nay.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn Vũ Văn Tám nhấn mạnh, mục tiêu của mua tạm trữ chính là làm sao đem lại lợi nhuận cho người nông dân. Nếu nói rằng mua tạm trữ chỉ có lợi cho doanh nghiệp thì không hoàn toàn đúng. Thực tế 5 đợt tạm trữ vừa qua, người dân được hưởng lợi do giá lúa nâng lên. Về phương pháp, không thể hỗ trợ vay để mua tạm trữ cho người nông dân mà phải thông qua doanh nghiệp có đủ điều kiện và đồng thời tự chịu trách nhiệm về việc tiêu thụ lúa gạo đã mua tạm trữ hoàn toàn theo cơ chế thị trường".
Theo VFA, việc thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo sẽ tạm thời làm giảm nguồn cung trên thị trường, qua đó giúp ổn định giá cả. Thu mua tạm trữ dù không trực tiếp nhưng sẽ mang lại lợi ích lớn cho nông dân khi giá trị lúa gạo không bị ảnh hưởng. Đây là điểm tích cực của chủ trương thu mua lúa gạo tạm trữ. Để việc triển khai thu mua đạt được hiệu quả tích cực, vụ Đông Xuân năm nay là lần đầu tiên Hiệp hội triển khai giao chỉ tiêu mua tạm trữ lúa, gạo khá minh bạch. Kèm theo đó, Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn ban hành quy chế kiểm tra về tình hình thu mua lúa, gạo tạm trữ của doanh nghiệp.
VFA cho biết, trong tháng 3 sẽ có 2 đợt kiểm tra về tình hình thu mua lúa, gạo tạm trữ ở ĐBSCL vào ngày 15 và 30/3. Quá trình kiểm tra chủ yếu tập trung vào năng lực kho chứa của doanh nghiệp; kiểm tra số lượng mua, thời gian mua, thời gian cho vay.