TP.HCM xây dựng nhiều dự án chống ngập khả thi

(VOH) - Trong những năm qua, hệ thống thoát nước của thành phố vẫn còn thiếu. Hiện nay, thành phố có khoảng 2.000 km cống. Trong khi đó, nhu cầu thực tế cần đến 6.000 km cống cần phải được đầu tư. Đó là 1 trong những nguyên nhân gây trở ngại trong công tác chống ngập của thành phố.

Ông Đỗ Tấn Long, Trưởng phòng quản lý chống ngập - Trung tâm Điều hành Chống ngập nước Tp.HCM nhìn nhận một số nguyên nhân khác: Đó là kênh rạch của TP bị san lấp, lấn chiếm làm thu hẹp dòng chảy, làm yếu khả năng thoát nước của một số địa bàn như khu vực Xuyên Tâm ở Bình Thạnh, rạch Văn Thánh, Bàu Trâu, Ruột ngựa… hoặc là kênh Tân Trụ ở Tân Bình… Những kênh này trước đây có mặt cắt rất lớn, nhưng sau khi người dân xây nhà cửa lấn chiếm thêm, thì khả năng thoát nước của nó cũng kém đi. Ngoài ra, tiến độ thi công các dự án vẫn còn chậm do công tác đền bù giải phóng mặt bằng kéo dài, hoặc khi thi công những tuyến cống trên các tuyến đường… bị vướng những công trình ngầm giao cắt với tuyến công trình cần phải di dời như cáp điện lực, cáp điện thoại, cống cấp nước… Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Tất Đắc phân tích thêm:

Một trở ngại nữa trong công tác chống ngập là việc xả rác xuống hệ thống thoát nước vẫn cứ tiếp diễn. Trung tâm Điều hành Chống ngập nước cũng thường xuyên nạo vét, nhưng khoảng nửa tháng là rác thải lại ứ đọng trở lại. Ngoài ra, một số nơi cũng xảy ra tình trạng lấy gạch, đá, bạt, áo mưa che bít cả miệng thu tại các hầm gas làm cho nước ứ đọng, khi mưa xuống không chảy được xuống cống gây ứ tắc dòng chảy. Trung tâm Điều hành chống ngập nước TP đã phải phối hợp với những đơn vị có liên quan đến để tháo dỡ, nhưng tình trạng này vẫn còn rất phổ biến, gây phát sinh điểm ngập mới.

Việc phát sinh điểm ngập mới này trong năm qua chủ yếu tập trung ở những khu vực ngoại thành do đô thị hóa những tuyến đường mà chưa có hệ thống thoát nước. Trước đây, những tuyến đường này thoát ra hai bên là ruộng, nhưng khi đô thị hóa thì làm mất khả năng thoát nước. Do đó, Trung tâm điều hành chống ngập nước TP cũng đã đề xuất với UBND TP đầu tư những tuyến đường này. Đối với việc nạo vét cống, đến nay, trung tâm đã nạo vét được khoảng 800 km cống, 3 km kênh rạch. Đặc biệt, tập trung khu đường thủy để đảm bảo phát huy hết hiệu quả thoát nước hệ thống hiện hữu. Ông Đỗ Tấn Long - Trưởng phòng quản lý chống ngập - Trung tâm Điều hành Chống ngập nước TP.HCM nói:

Còn theo ông Hồ Long Phi, Giám đốc Ban Quản lý dự án chống ngập nước TPHCM, thì cho rằng: Tình trạng ngập ở các quận nội thành TPHCM tuy đã giảm đáng kể, nhưng tất cả các dự án hiện có đều thiên về giải pháp công trình với mức độ bảo vệ hữu hạn, do đó dễ bị tổn thương khi đối phó với các biến cố vượt thiết kế. Các dự án này thiếu hẳn sự đồng bộ trong triển khai. Trong khi đó, hiện nay lại xảy ra nhiều yếu tố bất định khó có thể lường trước được như: Nhiều cơn mưa có vũ lượng lớn, tình trạng lún, lũ thượng nguồn, nước biển dâng… Vì vậy, để kiểm soát tình trạng ngập lụt ở đô thị như TPHCM, cần đánh giá các rủi ro thông qua các phương án chiến lược đầy đủ, không chỉ tập trung vào các giải pháp công trình. Nói về các dự án chống ngập hiệu quả mà TP đã xây dựng trong những năm qua, ông Hồ Long Phi, Giám đốc Ban Quản lý dự án chống ngập nước TPHCM cho biết:

Những năm qua, TP cũng đã đầu tư nhiều tuyến đê bao như: đê bao bờ hữu sông Sài Gòn: từ sông Vàm Thuật đến rạch Bà Bếp kéo dài từ quận 12 đến Củ Chi. Tuyến đê bao đã bảo vệ khu vực này rất tốt. Rồi, đập ngăn triều Bình Triệu, Bình Lợi, rạch Lăng cũng đã phát huy hiệu quả trong nhiều năm liền, giúp giảm ngập ở Bình Thạnh - vốn là khu vực thường xuyên bị ngập triều nặng nhất. Ngoài ra, khu vực hồ điều tiết, kết hợp với trạm bơm ở Thanh Đa, Mễ Cốc… Hai khu vực này trước đây bị ngập rất nặng, nhưng bây giờ đưa vào vận hành thì đã phát huy tác dụng. Riêng những tuyến đê bao mang tính cấp bách ở khu vực ngoại thành thì UBND TP cũng đã có lộ trình để thực hiện.

Theo đó, Trung tâm Điều hành chống ngập nước TP sẽ hợp tác với nước ngoài để nghiên cứu, bổ sung những giải pháp, đối phó được với tình hình biến đổi khí hậu trong thời gian tới. Hiện Trung tâm cũng đang tiếp tục đầu tư thực hiện các tuyến đê bao từ sông Vàm Thuật đến sông Kinh Lộ phía bên bờ tả; tuyến đê bao từ sông Vĩnh Bình, Rạch Cầu Ngang thuộc bờ tả do UBND quận Thủ Đức làm chủ đầu tư; tuyến từ Cầu Ngang tới sông Xoài Rạp thì Trung tâm cũng đang tiếp tục làm. Trong những tuyến đê bao này có những cống ngăn triều lớn, kết hợp trạm bơm để phục vụ công tác ngăn triều và mưa to. Ngoài ra, Trung tâm điều hành chống ngập nước TP cũng đang thực hiện quy hoạch hồ điều tiết, đồng thời cũng nghiên cứu luôn vùng trữ nước khi có mưa lớn.

Trong năm 2012, TP quyết tâm sẽ xóa dứt điểm 10 điểm ngập và đến nay đã hoàn thành được 6 điểm. Hiện nay, Trung tâm Điều hành chống ngập nước cũng đang tiếp tục theo dõi qua một số cơn mưa, để xem xét, bổ sung và xóa luôn 4 điểm ngập còn lại. Về lâu dài, UBND TP cũng đã phê duyệt chương trình giảm ngập nước trong 5 năm. Trong đó, Trung tâm điều hành chống ngập nước TP cũng đã đề xuất đầy đủ những tuyến đường chưa có hệ thống thoát nước cần phải đầu tư ngay, hoặc khi phát triển khu dân cư thì phải phát triển theo đúng quy hoạch.

Ngoài ra, UBND TP cũng đã có công văn kiến nghị Thủ tướng bổ sung nguồn vốn đầu tư từ năm 2011 đến 2015 và chấp thuận phương án huy động vốn đầu tư cho các dự án quy hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực TP.HCM với 16 công trình, tổng mức đầu tư hơn 14.000 tỉ đồng. Các dự án này với quy mô rất lớn, mang tính liên vùng và có vai trò rất quan trọng, tác động cả các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam Bộ. 16 công trình gồm một công trình chuyển tiếp, ba công trình mới và 12 công trình chuẩn bị thực hiện dự án.