![]() |
|
Hầu hết công nhân chọn chợ tự phát vì giá rẻ, tiện đường. Ảnh: TKVN |
Chợ tự phát thường mọc lên ở những khu đông người dân nhập cư, trước các khu công nghiệp - khu chế xuất, phục vụ người nhập cư có thu nhập thấp, công nhân lao động.
Thủ Đức là một trong những quận có số lượng chợ tự phát rất nhiều. Một trong những chợ tự phát "có tiếng" là chợ tự phát Linh Xuân, kéo dài 1 km dọc theo quốc lộ 1A, trước cổng Khu chế Xuất Linh Trung. Từ lâu, nơi đây đã trở thành một chợ rất tấp nập vào mỗi buổi trưa, chiều khi công nhân tan ca. Hệ quả là tình trạng kẹt xe thường xuyên xảy ra ở khu vực này. Theo quan sát của chúng tôi, đồ ăn thức uống ở đây được tẩm ướp với một lớp bụi đường dày đặc, cộng thêm các loại mùi vị khác từ những đống rác thải xung quanh, rất mất vệ sinh. Một người dân bức xúc nói:
Lý do chính chợ tự phát luôn được người dân ưa thích có lẽ là vì giá cả rẻ, phục vụ nhanh gọn, không cầu kỳ thủ tục. Trong khi đó, nếu vào siêu thị thì giá cả thực phẩm đắt hơn, lại phải rườm rà đủ thứ thủ tục như gửi giỏ xách, đứng chờ tính tiền rất mất thời gian. Ở các chợ tập trung thì chật hẹp, có khi tiền gửi xe còn đắt hơn tiền mua đồ. Chị Dung làm việc tại Khu chế xuất Linh Trưng quận Thủ Đức cho biết:
Làng đại học quốc gia, khu vào trường Khoa học xã hội và Nhân văn, người dân buôn bán lấn chiếm hết lối đi dành cho sinh viên. Thực phẩm bày bán lộn xộn, trông rất mất vệ sinh. Tuy nhiên, vì ở khu này không có chợ tập trung nào nên sinh viên buộc phải chọn mua đồ ăn tại chợ tự phát ở đây. Một sinh viên trường Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn cho biết:
Về phía người buôn bán, họ chọn chợ tự phát vì không đủ khả năng vào chợ lớn, hay siêu thị để kinh doanh bởi vì bán hàng trong chợ thì mỗi tháng ngoài tiền thuế kinh doanh còn phải đóng đủ loại phí thuê sạp, điện, nước, vệ sinh, bảo vệ, phòng cháy chữa cháy... nôm na cũng mất gần 1/3 thu nhập hàng tháng. Bán hàng ở các chợ tự phát thì chẳng phải đóng gì cả, lại có nhiều khách hàng hơn, thu nhập được khá hơn. Anh Dũng buôn bán tại một chợ tự phát nói:
Chúng ta không thể phủ nhận một số tiện ích nho nhỏ mà chợ tự phát mang lại. Tuy nhiên, những khu chợ ấy gây nên nhiều ảnh hưởng tiêu cực cả về mặt xã hội cũng như kinh tế. Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, mất trật tự an toàn giao thông, mà còn làm mất mỹ quan thành phố, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và đe dọa đến sức khỏe tính mạng người tiêu dùng...
Trước những hậu quả không nhỏ của chợ tự phát, thời gian qua, các cơ quan chức năng có thẩm quyền cũng đã nhiều lần ra quân, vận động dẹp bỏ các chợ tự phát, nhưng kết quả chẳng có gì khả quan. Các chợ tự phát bị dẹp trước thì sẽ mọc lại ngay sau đó. Cán bộ Đội quản lý thị trường phường Linh Xuân, quận Thủ Đức cho biết:
Tình hình cho thấy đã đến lúc phải mạnh tay xử lý các chợ tự phát vi phạm, trả lại mỹ quan cho thành phố. Tuy nhiên nói đi phải nói lại, chợ tự phát gắn liền với công ăn việc làm của hàng ngàn người lao động nghèo, vì vậy đi đôi với việc giải quyết chợ tự phát, các cơ quan chức năng cần quan tâm giải quyết công ăn việc làm cho người lao động nghèo. Đã đến lúc cần thiết để đưa ra những giải pháp hữu hiệu và hợp tình hợp lý. Một các bộ Đội quản lý thị trường quận Thủ Đức có ý kiến:
Điều 14 Nghị định 34/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức xử phạt các hành vi vi phạm về quy tắc giao thông đường bộ: phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi: họp chợ, mua, bán hàng hóa trên đường bộ ngoại đô thị. Quy định thì có, nhưng xem ra vẫn chưa được thực thi một cách có hiệu quả.
Để làm được những việc này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cụ thể giữa Sở Thương mại với các cơ quan ban ngành như sở Giao Thông Vận tải, Công an, Sở Tài chính,... Cùng với sự kiên quyết của các cơ quan chức năng, và ý thức của người dân, hy vọng tình hình chợ tự phát sẽ nhanh chóng đi vào quy củ, trả lại hình ảnh đô thị văn minh, sạch đẹp cho thành phố.


