Vào dịp Tết Trung thu, lượng tiêu thụ và lưu trữ bánh nướng, bánh dẻo tại các gia đình tăng cao. Tuy nhiên, do đặc thù thành phần chứa nhiều đường, chất béo và độ ẩm cao, đặc biệt là các dòng bánh truyền thống ít chất bảo quản, sản phẩm này rất dễ bị nấm mốc.
Đứng trước tình huống bánh bị mốc một góc nhỏ, nhiều người tiêu dùng có tâm lý tiếc rẻ, muốn gọt bỏ phần hỏng để sử dụng tiếp. Tuy nhiên, liệu có nên cắt bỏ phần hỏng để ăn tiếp hay không thì không phải ai cũng rõ.
Bánh trung thu bị mốc một góc có ăn được không?
Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế và vệ sinh an toàn thực phẩm, khi bánh trung thu xuất hiện dấu hiệu nấm mốc, người tiêu dùng cần vứt bỏ toàn bộ sản phẩm. Việc dùng dao cắt bỏ phần mốc để ăn phần còn lại là một sai lầm phổ biến.
Về mặt sinh học, nấm mốc phát triển theo dạng mạng lưới sợi. Những đốm mốc có màu xanh, trắng, vàng hay đen xuất hiện trên vỏ bánh thực chất chỉ là cụm bào tử nấm đã phát triển và trồi lên bề mặt. Trong khi đó, hệ thống sợi nấm (phần gốc rễ) đã đâm sâu và lan rộng khắp lõi bánh từ trước đó.
Bánh trung thu với kết cấu mềm ẩm, giàu protein và lipid từ các nguyên liệu như trứng muối, lạp xưởng, các loại hạt... tạo thành môi trường nuôi cấy lý tưởng cho vi sinh vật.
Ngay cả khi bề mặt chỉ xuất hiện một đốm mốc nhỏ, mạng lưới sợi nấm tàng hình đã có thể giăng kín bên trong. Phần bánh trông có vẻ bình thường, chưa biến đổi màu sắc hay mùi vị nhưng thực chất đã bị nhiễm khuẩn trên diện rộng.
Hiểm họa khôn lường khi ăn bánh trung thu nhiễm mốc
Việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm mốc không chỉ đưa trực tiếp bào tử nấm vào cơ thể mà nguy hiểm hơn, bạn sẽ hấp thụ các độc tố vi nấm do chúng tiết ra trong quá trình sinh sôi, dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe như:
Ngộ độc thực phẩm cấp tính
Người ăn có thể gặp các triệu chứng rối loạn tiêu hóa (đau thắt bụng, đầy hơi, buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy). Tình trạng mất nước diễn biến đặc biệt nhanh và nguy hiểm ở trẻ em, người cao tuổi và phụ nữ mang thai.
Nguy cơ ung thư gan từ độc tố Aflatoxin
Các loại bánh trung thu nhân thập cẩm chứa nhiều loại hạt (hạt dưa, bí, điều, sen...) khi bị mốc rất dễ sản sinh ra độc tố Aflatoxin - một trong những chất gây ung thư ở người.
Việc tích tụ độc tố Aflatoxin trong cơ thể sẽ phá hủy tế bào gan, dẫn đến suy gan, xơ gan và ung thư gan. Đáng chú ý, Aflatoxin có thể chịu được nhiệt độ lên đến hơn 280 độ C. Do đó, các biện pháp gia nhiệt như luộc, hấp, hay quay lò vi sóng hoàn toàn không thể tiêu diệt được loại độc tố này.
Dấu hiệu nhận biết bánh trung thu đã hỏng
Đừng đợi đến khi chiếc bánh trung thu nổi đầy mốc xanh, mốc trắng thì mới vội vàng vứt đi. Nấm mốc và vi khuẩn có thể đã xuất hiện từ rất lâu trước khi bạn có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Để bảo vệ sức khỏe, hãy cảnh giác với những dấu hiệu bánh trung thu bị hỏng sớm dưới đây:
Quan sát bằng mắt
Vỏ bánh nướng mất đi độ bóng, chuyển màu xỉn, bề mặt có hiện tượng tứa nước, rỉ dầu sẫm màu.
Đối với bánh dẻo, vỏ bánh chuyển sang màu đục, chảy nhão, mất đi hoa văn sắc nét ban đầu.
Ngoài ra, hãy chú ý đến bao bì, nếu túi nilon bị phồng rộp lên hoặc gói hút ẩm bên trong bị rách, ngấm nước, 99% chiếc bánh bên trong đã hỏng.
Kiểm tra bằng xúc giác
Khi chạm vào, thay vì cảm giác mềm xốp mướt tay, vỏ bánh lại dính dớp, chảy nhớt và ướt nhão.
Nhận biết qua mùi vị
Bánh trung thu chuẩn luôn có mùi thơm đặc trưng của vani, nước hoa bưởi, hoặc lá dứa. Khi bánh bắt đầu hỏng, bạn sẽ ngửi thấy mùi chua của bột nếp bị lên men, hoặc mùi hắc, khét của dầu mỡ gắt (ôi thiu lipid). Nếu lỡ cắn thử và thấy vị chua lợ, đắng chát, hãy nhổ ra và súc miệng ngay lập tức.
Mẹo bảo quản bánh trung thu an toàn, không lo bị mốc
Để hạn chế tình trạng biến chất và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc bảo quản. Dưới đây là cách bảo quản bánh trung thu không bị mốc chuẩn nhất giúp giữ nguyên hương vị:
- Bảo quản ở nhiệt độ phòng: Đặt bánh ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và cách xa các nguồn nhiệt (bếp, nóc tủ lạnh). Tùy thuộc vào quy trình sản xuất và đóng gói, thời gian bảo quản ở môi trường này thường dao động từ 3 đến 12 ngày.
- Bảo quản lạnh: Việc lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh có thể kéo dài hạn sử dụng thêm 1 - 2 tuần. Tuy nhiên, sản phẩm cần được bọc kín bằng màng bọc thực phẩm hoặc hộp có nắp đậy để tránh bị khô vỏ và lây nhiễm chéo mùi thức ăn. Trước khi ăn, cần để bánh ở nhiệt độ phòng khoảng 15 phút hoặc làm ấm bằng vi sóng.
- Bảo quản đông lạnh: Cấp đông giúp kìm hãm hoàn toàn sự phát triển của nấm mốc, cho phép bảo quản bánh trong thời gian dài. Tuy nhiên, phương pháp này sẽ làm thay đổi đáng kể cấu trúc và hương vị nguyên bản. Khi sử dụng, cần rã đông chậm ở ngăn mát và nướng lại trước khi ăn.
Sức khỏe con người luôn phải được đặt lên hàng đầu. Việc “tiết kiệm” bằng cách gọt bỏ phần hỏng để tiếp tục sử dụng sản phẩm là một thói quen sai lầm, tiềm ẩn rủi ro y tế và chi phí điều trị cao hơn nhiều so với giá trị vật chất của một chiếc bánh. Chuyên gia y tế khuyến cáo người tiêu dùng cần kiên quyết loại bỏ các sản phẩm đã có dấu hiệu nấm mốc hoặc ôi thiu.
